ABD'den dönen 40’tan fazla Haredi, İsrail'de askerlik gerekçesiyle gözaltına alındı

İsrail’de Ultra-Ortodoks Yahudilerin (Haredi) askerlik hizmetine katılması konusundaki anlaşmazlık sürerken ABD’den dönen 40’tan fazla kişi, havalimanında gözaltına alındı. İsrail devlet televizyonu KAN’ın haberine göre, New York’ta bir yıllık eğitimlerini tamamlayarak ülkeye dönen Chabad-Lubavitch hareketi mensubu Harediler, asker kaçağı oldukları gerekçesiyle askeri polis tarafından yakalandı.

Otobüslere bindirilen kişiler, Tel Aviv yakınlarındaki Tel Hashomer Askeri Üssü’ne götürüldü. Yetkililerin, gözaltına alınanlara öncelikle orduya katılma seçeneğini sunacağı, bunu kabul etmeyenlerin ise denetimli serbestlik veya hapis gibi yaptırımlarla karşılaşabileceği belirtildi.

İsrail ordusundan yapılan açıklamada, gözaltına alınan kişilerin askerlik yükümlülüğü altında oldukları ve yasalar doğrultusunda yargılanacakları ifade edildi. Haberde ayrıca askeri polisin, ABD’den dönmesi beklenen diğer Haredileri de aynı gerekçeyle gözaltına almak için hazırlık yaptığı aktarıldı.

NETANYAHU GÖZALTILARA KARŞI ÇIKTI

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Haredilerin gözaltına alınmasına tepki gösterdi. Yedioth Ahronoth gazetesinin haberine göre Netanyahu, bir İsrail radyosuna verdiği röportajda, tutuklamaların Haredilerin zorlamaya başvurulmadan askere alınması sürecine zarar vermeyi amaçladığını ileri sürdü.

Haredi Şas Partisi lideri Aryeh Deri de gözaltıları eleştirdi. Deri, uygulamanın seçim döneminde siyasi tartışmaları alevlendirmeye yönelik bir müdahale olduğunu savundu.

Haberde, Haredilerin gözaltına alınmasına ilişkin uygulamanın, seçim dönemindeki siyasi tartışmaları sınırlamaya yönelik düzenlemelerle çeliştiği yönündeki iddialara da yer verildi.

İSRAİL’DE ASKER KAÇAĞI SAYISI 76 BİNİ AŞTI

Yedioth Ahronoth gazetesinin aktardığı verilere göre, İsrail’de asker kaçaklarının sayısı 76 bin 809’a ulaştı. 2026 yılında bu gerekçeyle 437 kişinin gözaltına alındığı belirtilirken asker kaçağı durumundaki kişilerin yaklaşık yüzde 83’ünün, Haredi erkeklerden oluştuğu kaydedildi.

Yaklaşık 10 milyon nüfusa sahip İsrail’de Harediler, toplam nüfusun yaklaşık yüzde 13’ünü oluşturuyor. Dini gerekçelerle askerlik hizmetine karşı çıkan bu kesimin zorunlu askerlikten muaf tutulması, ülkede uzun süredir siyasi ve toplumsal tartışmalara neden oluyor.

ASKERLİK MUAFİYETİ SİYASİ KRİZE DÖNÜŞTÜ

İsrail Yüksek Mahkemesi, 25 Haziran 2024’te aldığı kararda Haredilerin askerlikten muaf tutulmasının yasal dayanağı bulunmadığına hükmetmişti. Mahkeme kararı, ülkede zorunlu askerlik yükümlülüğünün bu kesim için de uygulanmasının önünü açmıştı.

Netanyahu hükümetindeki Haredi partiler ise karara karşı çıkarak yeni bir askerlik yasası hazırlanması için baskı yaptı. Düzenleme konusunda uzlaşma sağlanamaması, hükümet içinde ve İsrail siyasetinde krize yol açtı.

Son gözaltılar, Haredilerin askerlik yükümlülüğü, dini özgürlükler ve siyasi dengeler etrafındaki tartışmaların yeniden alevlenmesine neden oldu.

Kaynak: {Haber Merkezi}