D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Hakan Fidan, Rusya- Ukrayna Sava\u015f\u0131 i\u00e7in y\u00fcr\u00fct\u00fclen bar\u0131\u015f m\u00fczakelerinde ilgili taraflarla s\u00fcrekli ileti\u015fimde oldu\u011funu ve T\u00fcrkiye’nin ate\u015fkes m\u00fczakelerinde b\u00fcy\u00fck rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, “T\u00fcm taraflar\u0131n, b\u00fcy\u00fck Avrupa \u00fclkeleri, Amerika Birle\u015fik Devletleri ve belli bir dereceye kadar Rusya’n\u0131n da dahil olmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan, \u00f6nceki giri\u015fimlere k\u0131yasla olas\u0131 bir bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131na her zamankinden daha yak\u0131n\u0131z.” dedi.<\/p>\n
Bakan Fidan, Katar’\u0131n Al Jazeera kanal\u0131nda yay\u0131nlanan ve Resul Serdar Ata\u015f’\u0131n sorular\u0131n\u0131 yan\u0131tlad\u0131\u011f\u0131 r\u00f6portajda, g\u00fcndeme y\u00f6nelik a\u00e7\u0131klamalarda bulundu.<\/p>\n
\u0130ran konusunda daha fazla b\u00f6lgesel i\u015fbirli\u011fi i\u00e7in te\u015fvikte bulunduklar\u0131n\u0131 dile getiren Fidan, “Bunun sa\u011flanabilmesi i\u00e7in belirli uygulamalardan ve politikalardan vazge\u00e7meleri gerek.” ifadesini kulland\u0131.<\/p>\n
\u0130srail’in 9 Eyl\u00fcl 2025’te Doha’da Hamas m\u00fczakere heyetinin bulundu\u011fu binaya sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n ard\u0131ndan “ABD g\u00fcvenlik \u015femsiyesinin g\u00fcvenilirli\u011finin sorgulanmas\u0131na”, K\u00f6rfez \u00fclkeleri ve genel olarak b\u00f6lgenin kendi g\u00fcvenlik d\u00fczenlemelerine ihtiyac\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin soruya Fidan, “Evet, buna ihtiya\u00e7lar\u0131 var. Herhangi bir tehdide kar\u015f\u0131 cayd\u0131r\u0131c\u0131 olmalar\u0131 gerekti\u011finden de\u011fil, kendi aralar\u0131nda temel ve nihai bir g\u00fcven olu\u015fturmak i\u00e7in ihtiya\u00e7lar\u0131 var.” yan\u0131t\u0131n\u0131 verdi.<\/p>\n
Fidan, bunun g\u00fcven in\u015fas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli oldu\u011funa ve cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n yaln\u0131zca ikincil neden olabilece\u011fine dikkati \u00e7ekerek, \u015f\u00f6yle konu\u015ftu: <\/p>\n
“\u00c7\u00fcnk\u00fc etkile\u015fime girdi\u011finde, kendini ba\u015fkas\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011fine adad\u0131\u011f\u0131nda, bu nihai g\u00fcvendir. B\u00f6lgemizdeki sorun, b\u00f6lgedeki ulus devletler aras\u0131ndaki g\u00fcven eksikli\u011fi. Uluslar\u0131m\u0131z aras\u0131ndaki g\u00fcveni art\u0131rmay\u0131 ba\u015farabilirsek, bu istikrar ve bar\u0131\u015f getirmeye yard\u0131mc\u0131 olacak. Tahakk\u00fcm olmayacak, ne T\u00fcrk tahakk\u00fcm\u00fc ne Arap tahakk\u00fcm\u00fc ne Fars tahakk\u00fcm\u00fc ne de ba\u015fka bir tahakk\u00fcm… B\u00f6lgesel \u00fclkeler, bir araya geliyor ve sorumlu davran\u0131yor…Avrupa Birli\u011fi’nin s\u0131f\u0131rdan bug\u00fcne kadar nas\u0131l bir yap\u0131 olu\u015fturdu\u011funa bir bak\u0131n. Neden biz yapamayal\u0131m?”<\/p>\n
“Hedefimiz b\u00f6lgesel dayan\u0131\u015fma platformu”<\/p>\n
Suudi Arabistan ile Pakistan aras\u0131nda ge\u00e7en y\u0131l imzalanan savunma anla\u015fmas\u0131na, T\u00fcrkiye’nin bu pakta kat\u0131lmaya haz\u0131rlanmas\u0131na ve b\u00f6lgedeki di\u011fer \u00fclkelerin bu \u00f6rne\u011fi takip edip etmeyece\u011fine ili\u015fkin Fidan, “Bence b\u00f6lgedeki herhangi bir anla\u015fma, daha kapsay\u0131c\u0131 olmal\u0131. Bu \u00f6nemli aksi halde b\u00f6l\u00fcc\u00fc olmak ya da yeni bir cephe olu\u015fturmak istemiyoruz. B\u00f6lgesel bir dayan\u0131\u015fma platformu olu\u015fturmak istiyoruz. Hedefimiz bu olmal\u0131. 2-3 \u00fclkeyle ba\u015flayabilir ancak zamanla, b\u00f6lgedeki \u00e7o\u011fu \u00fclkeyi kapsayan, her \u015feyi i\u00e7eren bir yap\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrse, bu ideal olur ve nihai amaca hizmet eder.” de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n
Fidan, “Hangi ortak tehdit alg\u0131lar\u0131n\u0131n, T\u00fcrkiye’nin bu anla\u015fmaya dahil olmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131na” ili\u015fkin soruya, “\u0130lk olarak b\u00f6lgesel dayan\u0131\u015fman\u0131n yoklu\u011funda her zaman bir ‘hegemona’ ihtiyac\u0131m\u0131z oldu\u011funu anlad\u0131k. Hegemon sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmeye geldi\u011finde ve gitti\u011finde \u00e7o\u011fu zaman arkalar\u0131nda b\u0131rakt\u0131klar\u0131 \u015feyler, ilk geldikleri zamankinden daha k\u00f6t\u00fc olur. \u0130kinci olarak bedelini isterler. Onlara \u00f6deme yapmal\u0131s\u0131n.” yan\u0131t\u0131n\u0131 verdi.<\/p>\n
Bunun b\u00fcy\u00fck bir maliyetle geldi\u011fine i\u015faret eden Fidan, ayr\u0131ca bu durumun hegemonun ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131na da hizmet etmedi\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n
Fidan, bunun \u00f6rne\u011fini ABD ve b\u00f6lgedeki di\u011fer hegemonlarla g\u00f6rd\u00fcklerini kaydederek, bu nedenle kendi sorunlar\u0131n\u0131 kendilerinin \u00e7\u00f6zebilmesi ve b\u00f6lgesel sahiplenme ile hareket etmeleri gerekti\u011fine dikkati \u00e7ekti. Bunun i\u00e7in belli d\u00fczeyde dayan\u0131\u015fma ve kurumsalla\u015fma gerekti\u011fini belirten Fidan, kurumsalla\u015fma s\u00f6z konusu oldu\u011funda baz\u0131 anla\u015fmalar yap\u0131lmas\u0131 ve platformlar olu\u015fturulmas\u0131 gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi.<\/p>\n
D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Fidan, sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesi i\u00e7in bir hegemona ihtiya\u00e7 duymamak i\u00e7in \u00fclkelerin kendi sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zebilmesi gerekti\u011fini ifade etti.<\/p>\n
“Rusya-Ukrayna Sava\u015f\u0131’nda bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131na her zamankindan daha yak\u0131n\u0131z”<\/p>\n
Rusya-Ukrayna Sava\u015f\u0131 kapsam\u0131nda bar\u0131\u015f m\u00fczakerelerine ve T\u00fcrkiye’nin olas\u0131 rol\u00fcne ili\u015fkin Fidan, “T\u00fcm taraflar\u0131n, b\u00fcy\u00fck Avrupa \u00fclkeleri, Amerika Birle\u015fik Devletleri ve belli bir dereceye kadar Rusya’n\u0131n da dahil olmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan, \u00f6nceki giri\u015fimlere k\u0131yasla olas\u0131 bir bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131na her zamankinden daha yak\u0131n\u0131z.” dedi.<\/p>\n
Fidan, taraflar\u0131n bir ya da iki \u00f6nemli konuyu \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirerek, “\u0130lgili taraflarla s\u00fcrekli ileti\u015fimdeyim \u00e7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye, ate\u015fkes m\u00fczakerelerinin bir\u00e7ok boyutunda b\u00fcy\u00fck bir rol oynad\u0131.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin g\u00f6r\u00fc\u015fmelere, esir de\u011fi\u015fimine ve di\u011fer insani konulara olanak tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 an\u0131msatan Fidan, 4 y\u0131ld\u0131r sava\u015f devam ederken taraflar aras\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin ve m\u00fczakerelerin yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fine dikkati \u00e7ekti.<\/p>\n
Fidan, T\u00fcrkiye’nin bu ihtiyac\u0131 anlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve Rusya ile Ukrayna aras\u0131nda yap\u0131labilecek ate\u015fkesin d\u0131\u015f politika hedeflerinin par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu belirterek, memnuniyetle bu konularda kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 rol oynad\u0131klar\u0131n\u0131 anlatt\u0131.<\/p>\n
“Bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131 sadece Rusya ile Ukrayna aras\u0131nda olmayacak”<\/p>\n
ABD Ba\u015fkan\u0131 Donald Trump’\u0131n ate\u015fkesi sa\u011flama konusundaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Fidan, \u015f\u00f6yle devam etti: <\/p>\n
“Nihai hedefe ula\u015fabilir miyiz bilmiyorum ancak neden ula\u015famayal\u0131m? Taraflar\u0131n biraz daha yarat\u0131c\u0131 olmas\u0131 gerekiyor \u00e7\u00fcnk\u00fc toprakla ilgili belli konular var ve biliyorsunuz, bunlar kolayca ele al\u0131namaz. Di\u011fer konular, g\u00fcvenlik garantileri ve bununla ilgili konularda belli bir d\u00fczeyde mutab\u0131k kal\u0131nd\u0131. Bildi\u011finiz \u00fczere, Rusya ile Ukrayna aras\u0131ndaki herhangi bir bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131 sadece Rusya ile Ukrayna aras\u0131nda olmayacak, ayn\u0131 zamanda Avrupa ile Rusya aras\u0131nda olacak. Rusya-ABD ve Rusya-Avrupa aras\u0131ndaki ekonomik ve ticari ili\u015fkileri de yeniden tan\u0131mlayacak.”<\/p>\n
ABD ile Avrupa aras\u0131ndaki Gr\u00f6nland gerginli\u011fi, NATO’nun rol\u00fc, Rusya-Ukrayna Sava\u015f\u0131 ve \u00c7in ile ili\u015fkiler gibi konular\u0131n, NATO’nun ve Bat\u0131 cephesinin gelece\u011fi \u00fczerine etkisine dair soruya yan\u0131t veren Fidan, bu konular\u0131n Transatlantik toplulu\u011funda b\u00fcy\u00fck meseleler oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
Fidan, Rusya-Ukrayna Sava\u015f\u0131 ve ABD’nin de\u011fi\u015fen pozisyonunun sadece bir mesele oldu\u011funu ve bu tart\u0131\u015fmaya yenilerinin eklendi\u011fini belirterek, “Amerika’n\u0131n Avrupa g\u00fcvenlik mimarisinden olas\u0131 ayr\u0131lmas\u0131, Avrupal\u0131lar i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir endi\u015fe ve sadece Rusya-Ukrayna Sava\u015f\u0131’nda olanlar ve Amerika’n\u0131n de\u011fi\u015fen pozisyonu nedeniyle de\u011fil, ayr\u0131lma y\u00fcz\u00fcnden de. Gr\u00f6nland meselesi de bir sorun. Tarifeler de ba\u015fka sorunlar olu\u015fturuyor.” de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n
“NATO’da b\u00f6l\u00fcnme olursa, Avrupa’n\u0131n savunma kapasitesini art\u0131rmas\u0131 gerek”<\/p>\n
Herhangi bir \u00fclkeye ba\u011f\u0131ml\u0131 olmayan Avrupa g\u00fcvenlik d\u00fczeninin NATO’ya bir alternatif olu\u015fturup olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131na ve T\u00fcrkiye’nin bu konudaki olas\u0131 rol\u00fcne ili\u015fkin soruya Fidan, “Tabii ki NATO, Transatlantik toplulu\u011fu i\u00e7in g\u00fcvenlik alan\u0131nda temel bir i\u015fbirli\u011fi \u00e7er\u00e7evesi. \u0130\u015flevselli\u011fini korudu\u011fu s\u00fcrece, Avrupa, Amerikan ve Transatlantik g\u00fcvenli\u011fi hedefine hizmet eder. Ancak kendi aram\u0131zda b\u00f6l\u00fcn\u00fcrsek, ABD ve Avrupa olarak, Avrupa’n\u0131n savunma kapasitesini herhangi bir \u015fekilde art\u0131rmas\u0131 gerek.” yan\u0131t\u0131n\u0131 verdi.<\/p>\n
Fidan, savunma sanayi alan\u0131nda Avrupa Birli\u011fi’nin (AB), Avrupa G\u00fcvenlik Eylemi (SAFE) gibi baz\u0131 tedbirler ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 an\u0131msatarak, \u015funlar\u0131 kaydetti: <\/p>\n
“Bizim \u00f6nerdi\u011fimiz ise belki Birle\u015fik Krall\u0131k, T\u00fcrkiye, baz\u0131 b\u00fcy\u00fck Avrupa \u00fclkeleri bir araya gelip, Avrupa’n\u0131n yeni g\u00fcvenlik mimarisinin ne olaca\u011f\u0131na, dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131, g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc ve cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k kabiliyetlerimizi neyin art\u0131raca\u011f\u0131na dair nitelikli tart\u0131\u015fmalar yapmak. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fu anda ya\u015fananlar, b\u00f6lgede ortak bir g\u00fcvenlik kapasitesine sahip olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u00fcrece farkl\u0131 b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerin, a\u011f\u0131rl\u0131k merkezlerinin etraf\u0131nda d\u00f6n\u00fcp duracak olmam\u0131z. B\u00f6lgede kendi a\u011f\u0131rl\u0131k merkezimizi olu\u015fturabiliriz. Birle\u015fik Krall\u0131k, T\u00fcrkiye, Fransa, Almanya ve di\u011fer b\u00fcy\u00fck Avrupa \u00fclkeleri ger\u00e7ekten kendi kararlar\u0131n\u0131 verebilirlerse, Transatlantik veya \u00c7in veya Rusya’ya s\u00fcr\u00fcklenmemize gerek kalmaz. Elbette bu b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerle y\u00fcksek kaliteli bir i\u015fbirli\u011fi kurabiliriz.”<\/p>\n
Fidan, Avrupa ve AB’nin g\u00fcvenli\u011fi konusunda sonsuza kadar ABD’yle devam edilmesi ya da bu \u00fclkelerin “kendi a\u011f\u0131rl\u0131k merkezlerini” olu\u015fturmaya ihtiya\u00e7 duymas\u0131 gibi bir se\u00e7imle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011funa i\u015faret ederek, b\u00f6lgedeki herkes i\u00e7in emniyet ve g\u00fcvenlik olu\u015fturmalar\u0131 gerekti\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n
(Bitti)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Hakan Fidan, Rusya-Ukrayna Sava\u015f\u0131’nda bar\u0131\u015f m\u00fczakerelerinde T\u00fcrkiye’nin rol\u00fcn\u00fc vurgulad\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11453,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[1090,1390,293,737,154],"class_list":["post-11452","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyaset","tag-avrupa","tag-fidan","tag-guven","tag-guvenlik","tag-rusya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11452","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11452"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11452\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11454,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11452\/revisions\/11454"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11453"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11452"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11452"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11452"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}