{"id":12866,"date":"2026-02-03T05:33:09","date_gmt":"2026-02-03T05:33:09","guid":{"rendered":"https:\/\/bihavadis.com\/?p=12866"},"modified":"2026-02-03T05:33:09","modified_gmt":"2026-02-03T05:33:09","slug":"diyarbakir-surlari-yapay-zekayla-zaman-yolculuguna-cikti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/2026\/02\/03\/diyarbakir-surlari-yapay-zekayla-zaman-yolculuguna-cikti\/","title":{"rendered":"Diyarbak\u0131r surlar\u0131 yapay zek\u00e2yla zaman yolculu\u011funa \u00e7\u0131kt\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Diyarbak\u0131r\u2019da 1932 y\u0131l\u0131nda, d\u00f6nemin \u015fehircilik anlay\u0131\u015f\u0131 do\u011frultusunda Da\u011fkap\u0131 ve Mardin Kap\u0131 \u00e7evresinde y\u0131k\u0131lan surlar\u0131n baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmleri, yapay zek\u00e2 teknolojisi kullan\u0131larak dijital ortamda yeniden olu\u015fturuldu.<\/p>\n<p>Cumhuriyet\u2019in ilk y\u0131llar\u0131nda, \u015fehrin hava almas\u0131 ve geni\u015flemesi gerek\u00e7esiyle al\u0131nan karar do\u011frultusunda, d\u00f6nemin Diyarbak\u0131r Valisi Hasan Faiz Ergun\u2019un uygulamaya koydu\u011fu y\u0131k\u0131m s\u00fcreci, kentin en \u00f6nemli tarihi yap\u0131lar\u0131ndan biri olan surlar\u0131 hedef ald\u0131. \u00d6zellikle Da\u011fkap\u0131 \u00e7evresinde dinamit kullan\u0131larak yap\u0131lan patlatmalar, surlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n tamamen ortadan kalkmas\u0131na neden oldu.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/bihavadis.com\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/diyarbakir-surlari-yapay-zek-yla-zaman-yolculuguna-cikti-0-bYYBUDXV.jpg\"\/><\/p>\n<p><strong>B\u0130L\u0130M \u0130NSANLARI KAR\u015eI \u00c7IKTI, YIKIM GE\u00c7 DE OLSA DURDURULDU<\/strong><\/p>\n<p>S\u00f6z konusu y\u0131k\u0131m, d\u00f6nemin bir\u00e7ok bilim insan\u0131 ve kanaat \u00f6nderinin tepkisini \u00e7ekti. Bu isimler aras\u0131nda \u00f6ne \u00e7\u0131kan Frans\u0131z arkeolog Albert Gabriel, Diyarbak\u0131r surlar\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131n bilimsel a\u00e7\u0131dan do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunarak Ankara\u2019ya telgraflar g\u00f6nderdi. Gabriel, surlar\u0131n \u015fehrin hava almas\u0131n\u0131 engellemedi\u011fini bilimsel verilerle ortaya koydu. Yap\u0131lan giri\u015fimlerin ard\u0131ndan y\u0131k\u0131m s\u00fcreci durduruldu ancak Da\u011fkap\u0131 ve Mardin Kap\u0131 \u00e7evresindeki b\u00f6l\u00fcmler bu karardan \u00f6nce ciddi zarar g\u00f6rd\u00fc.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/bihavadis.com\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/diyarbakir-surlari-yapay-zek-yla-zaman-yolculuguna-cikti-1-yNeIi7wV.jpg\"\/><\/p>\n<p><strong>YIKILMASAYDI BUG\u00dcN NASIL G\u00d6R\u00dcN\u00dcRD\u00dc<\/strong><\/p>\n<p>Aradan ge\u00e7en y\u0131llar\u0131n ard\u0131ndan y\u0131k\u0131lan sur b\u00f6l\u00fcmlerinin bug\u00fcnk\u00fc g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc merak konusu oldu. \u0130\u00e7erik \u00fcreticisi Adem Ulusoy, eski foto\u011fraflar ve tarihsel verilerden yola \u00e7\u0131karak yapay zek\u00e2 destekli bir \u00e7al\u0131\u015fma haz\u0131rlad\u0131. \u201cG\u00fcn\u00fcm\u00fczde y\u0131k\u0131lmam\u0131\u015f olsayd\u0131 Diyarbak\u0131r Surlar\u0131 nas\u0131l olurdu?\u201d sorusuna yan\u0131t arayan projede, 1932\u2019de y\u0131k\u0131lan b\u00f6l\u00fcmlerin g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015fm\u0131\u015f hali dijital olarak canland\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/bihavadis.com\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/diyarbakir-surlari-yapay-zek-yla-zaman-yolculuguna-cikti-2-vYUIDXl1.jpg\"\/><\/p>\n<p><strong>ULUSOY: &#8220;ERKEN CUMHUR\u0130YET D\u00d6NEM\u0130N\u0130N \u015eEH\u0130RLE\u015eME REFLEKS\u0130<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fmaya ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerde bulunan Adem Ulusoy, y\u0131k\u0131m\u0131n erken Cumhuriyet d\u00f6nemine \u00f6zg\u00fc bir \u015fehirle\u015fme anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n sonucu oldu\u011funu belirtti. Ulusoy, o d\u00f6nemde \u015fehirlerin modernle\u015ftirilmesi, geni\u015fletilmesi ve salg\u0131n hastal\u0131klar\u0131n \u00f6nlenmesi gerek\u00e7eleriyle tarihi yap\u0131lar\u0131n g\u00f6z ard\u0131 edildi\u011fini ifade etti:<\/p>\n<p>Diyarbak\u0131r merkezinin yeterince hava almad\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131 \u00f6ne s\u00fcr\u00fclerek surlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 y\u0131k\u0131ld\u0131. \u00d6zellikle Da\u011fkap\u0131 \u00e7evresinde yap\u0131lan patlatmalarla bur\u00e7lar aras\u0131ndaki b\u00f6l\u00fcmler zarar g\u00f6rd\u00fc. Ancak bilim insanlar\u0131 bu g\u00f6r\u00fc\u015fe kat\u0131lm\u0131yordu. Albert Gabriel\u2019in giri\u015fimleriyle y\u0131k\u0131m durduruldu fakat baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmler geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayan \u015fekilde kaybedildi.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/bihavadis.com\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/diyarbakir-surlari-yapay-zek-yla-zaman-yolculuguna-cikti-3-YIWICBk7.jpg\"\/><\/p>\n<p><strong>TAR\u0130HE D\u0130J\u0130TAL B\u0130R HATIRLATMA<\/strong><\/p>\n<p>Y\u0131k\u0131m s\u0131ras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan molozlar\u0131n uzun s\u00fcre \u015fehir i\u00e7inde kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve d\u00f6nemin teknik imk\u00e2nlar\u0131 nedeniyle ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131n bile sorun oldu\u011funu hat\u0131rlatan Ulusoy, \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n temel amac\u0131n\u0131n tarih bilincine dikkat \u00e7ekmek oldu\u011funu vurgulad\u0131:<\/p>\n<p>E\u011fer Da\u011fkap\u0131 ve Mardin Kap\u0131\u2019daki surlar y\u0131k\u0131lmasayd\u0131 bug\u00fcn nas\u0131l g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc sorusuna cevap arad\u0131m. Yakla\u015f\u0131k 2 bin y\u0131ld\u0131r ayakta duran bu yap\u0131n\u0131n ge\u00e7mi\u015fini anlatmak ve tarihin \u00f6nemini hat\u0131rlatmak istedim<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/bihavadis.com\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/diyarbakir-surlari-yapay-zek-yla-zaman-yolculuguna-cikti-4-XvnLsUMs.jpg\"\/><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/bihavadis.com\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/diyarbakir-surlari-yapay-zek-yla-zaman-yolculuguna-cikti-5-8UNZrgc8.jpg\"\/><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/bihavadis.com\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/diyarbakir-surlari-yapay-zek-yla-zaman-yolculuguna-cikti-6-8i51BUMA.jpg\"\/><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/bihavadis.com\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/diyarbakir-surlari-yapay-zek-yla-zaman-yolculuguna-cikti-7-BWKx9Ika.jpg\"\/><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/bihavadis.com\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/diyarbakir-surlari-yapay-zek-yla-zaman-yolculuguna-cikti-8-2PLKP1jz.jpg\"\/><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/bihavadis.com\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/diyarbakir-surlari-yapay-zek-yla-zaman-yolculuguna-cikti-9-JyBqZC8D.jpg\"\/><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/bihavadis.com\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/diyarbakir-surlari-yapay-zek-yla-zaman-yolculuguna-cikti-10-H6x4JivY.jpg\"\/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1932 y\u0131l\u0131nda Da\u011fkap\u0131 ve Mardin Kap\u0131 \u00e7evresinde y\u0131k\u0131lan Diyarbak\u0131r surlar\u0131n\u0131n kay\u0131p b\u00f6l\u00fcmleri, yapay zek\u00e2 destekli bir \u00e7al\u0131\u015fmayla yeniden canland\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12867,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[2716,2717,1461,188,1613],"class_list":["post-12866","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-egitim","tag-bolumler","tag-donemin","tag-sehir","tag-tarih","tag-yikim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12866","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12866"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12866\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12879,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12866\/revisions\/12879"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12867"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12866"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12866"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12866"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}