{"id":15788,"date":"2026-02-04T21:57:04","date_gmt":"2026-02-04T21:57:04","guid":{"rendered":"https:\/\/bihavadis.com\/?p=15788"},"modified":"2026-02-04T21:57:04","modified_gmt":"2026-02-04T21:57:04","slug":"nipah-virusu-niv-ile-ilgili-merak-edilenler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/2026\/02\/04\/nipah-virusu-niv-ile-ilgili-merak-edilenler\/","title":{"rendered":"Nipah Vir\u00fcs\u00fc (Niv) ile \u0130lgili Merak Edilenler"},"content":{"rendered":"<p>Hayvanlardan insanlara bula\u015fan ve ciddi halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 riski ta\u015f\u0131yan bir vir\u00fcs olan Nipah vir\u00fcs\u00fc (NiV), d\u00fcnyada kayg\u0131 yaratmaya devam ediyor. Hindistan\u2019da tespit edilen yeni Nipah vir\u00fcs\u00fc vakalar\u0131, Asya\u2019da da yak\u0131ndan izleniyor. Vir\u00fcs\u00fcn yay\u0131l\u0131m riskine kar\u015f\u0131 Tayland, Malezya ve Singapur gibi \u00fclkeler, havalimanlar\u0131 ve s\u0131n\u0131r kap\u0131lar\u0131nda tarama ve test uygulamalar\u0131n\u0131 s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131. Bu durum yeni bir pandemi ya\u015fan\u0131r m\u0131 sorular\u0131n\u0131 ak\u0131llara getirdi. \u0130stinye \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi Enfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 ve Klinik Mikrobiyoloji \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Nuriye Ta\u015fdelen F\u0131\u015fg\u0131n,\u00a0Nipah vir\u00fcs\u00fc ile ilgili merak edilenleri yan\u0131tlad\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u201c200\u2019e yak\u0131n temasl\u0131n\u0131n izlendi\u011fi bildirildi\u201d<\/strong><\/p>\n<p>\u201cNipah vir\u00fcs\u00fc,\u00a0hayvanlardan insanlara bula\u015fan,\u00a0hayvanlarda ve insanlarda\u00a0asemptomatik enfeksiyondan akut solunum yolu enfeksiyonuna ve \u00f6l\u00fcmc\u00fcl ensefalite kadar \u00e7e\u015fitli klinik tablolara neden olan\u00a0<em>Paramyxoviridae<\/em>\u00a0ailesine ait bir RNA vir\u00fcs\u00fcd\u00fcr\u201d diyen\u00a0Prof. Dr. Nuriye Ta\u015fdelen F\u0131\u015fg\u0131n,<\/p>\n<p>\u201cNipah vir\u00fcs\u00fc ilk olarak 1999 y\u0131l\u0131nda Malezya&#8217;daki domuz \u00e7ift\u00e7ileri aras\u0131nda bir salg\u0131n olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Daha sonra hastal\u0131k 2001 y\u0131l\u0131nda Banglade\u015f&#8217;te de tespit edilmi\u015f olup halen her y\u0131l belli say\u0131da olgu saptanmaktad\u0131r. Hastal\u0131k ayr\u0131ca Do\u011fu Hindistan&#8217;da da periyodik olarak ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bu y\u0131l da Hindistan Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131na g\u00f6re iki vakan\u0131n do\u011fruland\u0131\u011f\u0131 ve yakla\u015f\u0131k 200\u2019e yak\u0131n temasl\u0131n\u0131n izlendi\u011fi bildirilmi\u015ftir. Pteropodidae\u00a0familyas\u0131na ait meyve yarasalar\u0131 (u\u00e7an tilki) \u00f6zellikle de\u00a0Pteropus\u00a0cinsine ait t\u00fcrler Nipah vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn do\u011fal konak\u00e7\u0131lar\u0131d\u0131r. Meyve yarasalar\u0131nda belirgin bir hastal\u0131k belirtisi yoktur. Vir\u00fcslerin\u00a0Afrika&#8217;daki\u00a0Pteropodidae yarasalar\u0131n\u0131n co\u011frafi da\u011f\u0131l\u0131m alan\u0131nda mevcut olabilece\u011fi biliniyor.\u201d<\/p>\n<p><strong>\u201cHasta insanlar salg\u0131lar\u0131 ve d\u0131\u015fk\u0131lar\u0131 ile vir\u00fcs\u00fc yayabilir\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Hasta insanlar\u0131n salg\u0131lar\u0131 ve d\u0131\u015fk\u0131lar\u0131 ile vir\u00fcs\u00fc yayabilece\u011fini belirten F\u0131\u015fg\u0131n, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n<p>\u201cNipah virusunun domuzlarda ve at, ke\u00e7i, koyun, kedi ve k\u00f6pek gibi di\u011fer evcil hayvanlarda g\u00f6r\u00fclen salg\u0131nlar\u0131 ilk olarak 1999&#8217;daki Malezya salg\u0131n\u0131 s\u0131ras\u0131nda bildirilmi\u015ftir. Malezya&#8217;da ve Singapur&#8217;da da g\u00f6r\u00fclen ilk salg\u0131nda, insan enfeksiyonlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu hasta domuzlarla veya onlar\u0131n kontamine olmu\u015f dokular\u0131yla do\u011frudan temas sonucu meydana geldi\u011fi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.\u00a0\u00a0Daha sonra\u00a0Banglade\u015f ve Hindistan&#8217;da meydana gelen salg\u0131nlarda, enfekte meyve yarasalar\u0131n\u0131n idrar\u0131 veya t\u00fck\u00fcr\u00fc\u011f\u00fcyle kirlenmi\u015f meyvelerin veya meyve \u00fcr\u00fcnlerinin, \u00f6rne\u011fin \u00e7i\u011f hurma suyu t\u00fcketimi, enfeksiyonun en olas\u0131 kayna\u011f\u0131 olarak saptanm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca vir\u00fcs\u00fcn insandan insana bula\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u00f6zellikle de enfekte hastalar\u0131n aile \u00fcyeleri ve bak\u0131c\u0131lar\u0131 aras\u0131nda saptand\u0131\u011f\u0131 bildirilmi\u015ftir. Hasta insanlar\u0131n salg\u0131lar\u0131 ve d\u0131\u015fk\u0131lar\u0131 ile vir\u00fcs\u00fc yayabilece\u011fi ve insandan insana bula\u015fta bunun \u00f6nemli oldu\u011fu vurgulanmaktad\u0131r. Bu nedenle de sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 da hasta takibi a\u00e7\u0131s\u0131ndan risk alt\u0131ndad\u0131r.\u201d<\/p>\n<p><strong>\u201cSemptomlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 yakla\u015f\u0131k 4 ila 14 g\u00fcn aras\u0131nda de\u011fi\u015fiyor\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Nipah vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn ilk belirtileriyle ilgili de bilgi veren F\u0131\u015fg\u0131n, \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n<p>\u201c\u0130nsanlarda g\u00f6r\u00fclen hastal\u0131k; asemptomatik enfeksiyonlardan, hafif veya \u015fiddetli seyreden akut solunum yolu enfeksiyonlar\u0131na ve \u00f6l\u00fcmc\u00fcl olabilen ensefalite kadar de\u011fi\u015fmektedir. Vir\u00fcs v\u00fccuda girdikten sonra semptomlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 yakla\u015f\u0131k 4 ila 14 g\u00fcn aras\u0131nda de\u011fi\u015fmektedir. Baz\u0131 hastalarda bu s\u00fcrenin 45 g\u00fcne kadar uzad\u0131\u011f\u0131 bildirilmi\u015ftir. En s\u0131k g\u00f6r\u00fclen belirtiler aras\u0131nda ate\u015f, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, kas a\u011fr\u0131s\u0131, kusma ve bo\u011faz a\u011fr\u0131s\u0131 gibi spesifik olmayan belirtiler say\u0131labilir. Daha sonra hastalarda ba\u015f d\u00f6nmesi, uyu\u015fukluk, bilin\u00e7 de\u011fi\u015fikli\u011fi ve n\u00f6rolojik bulgular saptanabilmektedir. Hastalar\u0131n baz\u0131lar\u0131nda solunum yolu enfeksiyonu geli\u015fmekte ve bu pn\u00f6moni bulgular\u0131 ilerleyerek ciddi solunum yetmezli\u011fine neden olabilmektedir. \u015eiddetli vakalarda \u00f6l\u00fcmc\u00fcl olarak tan\u0131mlanan ensefalit ve durdurulamayan n\u00f6betler g\u00f6r\u00fclmekte ve hastada 24-48 saat i\u00e7inde koma ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Vaka \u00f6l\u00fcm oran\u0131 y\u00fczde 40 ile y\u00fczde 75 aras\u0131nda de\u011fi\u015fti\u011fi tahmin edilmektedir. Nipah virus enfeksiyonunun ilk belirti ve bulgular\u0131 spesifik olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in genellikle ba\u015flang\u0131\u00e7ta bu hastal\u0131ktan \u015f\u00fcphe edilmez. Burada \u00f6zellikle hastal\u0131\u011f\u0131n bulundu\u011fu b\u00f6lgeye seyahat etmek \u00f6nemli bir epidemiyolojik veridir. \u00a0Tan\u0131da kullan\u0131lan ba\u015fl\u0131ca testler, v\u00fccut s\u0131v\u0131lar\u0131ndan ger\u00e7ek zamanl\u0131 polimeraz zincir reaksiyonu (RT-PCR) ve enzim ba\u011flant\u0131l\u0131 imm\u00fcnosorbent testi (ELISA) yoluyla antikor tespitidir. Ayr\u0131ca h\u00fccre k\u00fclt\u00fcr\u00fc yoluyla vir\u00fcs izolasyonu da tan\u0131da kullan\u0131lmaktad\u0131r.\u201d<\/p>\n<p><strong>Vir\u00fcse kar\u015f\u0131 al\u0131nmas\u0131 gereken \u00f6nlemler<\/strong><\/p>\n<p>\u015eu anda Nipah virusuna kar\u015f\u0131 herhangi bir ila\u00e7 veya a\u015f\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Prof. Dr. F\u0131\u015fg\u0131n, \u201c\u015eiddetli solunum ve n\u00f6rolojik komplikasyonlar\u0131n tedavisi i\u00e7in yo\u011fun destekleyici tedavi \u00f6nerilmektedir\u201d dedi. Nipah virusuna kar\u015f\u0131 herhangi bir a\u015f\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in koruyucu \u00f6nlemlerin \u00f6n plana \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten F\u0131\u015fg\u0131n, bu vir\u00fcse kar\u015f\u0131 al\u0131nmas\u0131 gereken \u00f6nlemlerle ilgili ise \u015funlar\u0131 s\u0131ralad\u0131:<\/p>\n<ul>\n<li>Bu kapsamda, 1999 y\u0131l\u0131nda domuz \u00e7iftliklerinde ya\u015fanan Nipah virus salg\u0131n\u0131 s\u0131ras\u0131nda edinilen deneyime dayanarak, domuz \u00e7iftliklerinin uygun deterjanlarla d\u00fczenli ve kapsaml\u0131 bir \u015fekilde temizlenmesi ve dezenfekte edilmesi enfeksiyonu \u00f6nlemede etkili olabilir.<\/li>\n<li>Ayr\u0131ca bir salg\u0131n \u015f\u00fcphesi varsa, hayvan bar\u0131na\u011f\u0131 derhal karantinaya al\u0131nmal\u0131d\u0131r. \u0130nsanlara bula\u015fma riskini azaltmak i\u00e7in enfekte hayvanlar\u0131n itlaf edilmesi ve cesetlerin g\u00f6m\u00fclmesi veya yak\u0131lmas\u0131 yak\u0131ndan denetlenmelidir. Enfekte \u00e7iftliklerden di\u011fer b\u00f6lgelere hayvan hareketinin k\u0131s\u0131tlanmas\u0131 veya yasaklanmas\u0131, hastal\u0131\u011f\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131 azaltabilir.<\/li>\n<li>\u0130nsanlardaki bula\u015f ve enfeksiyonu azaltmak i\u00e7in toplumu bu konuda bilgilendirmek gerekmektedir. Risk fakt\u00f6rlerinin, bula\u015f yollar\u0131n\u0131n ve hasta ile temasta al\u0131nmas\u0131 gereken \u00f6nlemlerin anlat\u0131lmas\u0131 \u00f6nem arz etmektedir. Hasta ki\u015filerle yak\u0131n ve korunmas\u0131z fiziksel temastan ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r. Hasta ki\u015filere bak\u0131m verdikten veya onlar\u0131 ziyaret ettikten sonra d\u00fczenli olarak eller y\u0131kanmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li>Seyahat edilecek b\u00f6lgelerdeki riskli durumlar tan\u0131mlanmal\u0131d\u0131r. \u00a0\u00d6zellikle bula\u015fmada \u00f6nemli olan ve engellenmesi gereken durum yarasalar\u0131n hurma \u00f6zsuyuna ve di\u011fer taze g\u0131da \u00fcr\u00fcnlerine eri\u015fimini azaltmaya odaklanmal\u0131d\u0131r. Yeni toplanan hurma suyu kaynat\u0131lmal\u0131 ve meyveler t\u00fcketilmeden \u00f6nce iyice y\u0131kanmal\u0131 ve m\u00fcmk\u00fcnse soyularak t\u00fcketilmelidir.\u00a0<\/li>\n<li>\u015e\u00fcpheli veya do\u011frulanm\u0131\u015f enfeksiyonu olan hastalara bak\u0131m veren sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131, her zaman standart enfeksiyon kontrol \u00f6nlemlerini uygulamal\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle sa\u011fl\u0131k kurulu\u015flar\u0131nda insandan insana bula\u015fma vakalar\u0131 bildirildi\u011finden, standart \u00f6nlemlere ek olarak temas ve damlac\u0131k \u00f6nlemleri de al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li>Son olarak \u00fclkemizde bulunan yarasa t\u00fcrleri, vir\u00fcs\u00fc ta\u015f\u0131yan &#8220;Pteropus&#8221; (meyve yarasas\u0131) t\u00fcr\u00fcnden farkl\u0131d\u0131r. Bu nedenle, vir\u00fcs\u00fcn \u00fclkemizdeki yaban hayat\u0131nda do\u011fal bir d\u00f6ng\u00fc olu\u015fturma ihtimali d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. \u015eu ana kadar \u00fclkemizde do\u011frulanm\u0131\u015f bir Nipah vir\u00fcs\u00fc vakas\u0131 bulunmamaktad\u0131r. Ancak k\u00fcresel seyahat hareketlili\u011fi nedeniyle &#8220;ithal vakalara&#8221; kar\u015f\u0131 haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olunmas\u0131 \u00f6nemlidir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hayvanlardan insanlara bula\u015fan ve ciddi halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 riski ta\u015f\u0131yan bir vir\u00fcs olan Nipah vir\u00fcs\u00fc (NiV), d\u00fcnyada kayg\u0131 yaratmaya devam ediyor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15789,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[3093,672,467,1999,720],"class_list":["post-15788","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-bulas","tag-enfeksiyon","tag-hasta","tag-insanlar","tag-virus"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15788","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15788"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15788\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15790,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15788\/revisions\/15790"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15789"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15788"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15788"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15788"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}