Geli\u015fen teknoloji ve her ge\u00e7en g\u00fcn hayat\u0131m\u0131zdaki yerini geni\u015fleten yapay zek\u00e2 uygulamalar\u0131n\u0131n ileride baz\u0131 meslekleri yok edece\u011fi konu\u015fulmaya devam ediyor. Baz\u0131 uzmanlara g\u00f6re beyaz yakal\u0131 i\u015fleri, avukatl\u0131k, muhasebe gibi meslekler bu durumdan olduk\u00e7a etkilenecek. \u0130stinye \u00dcniversitesi Makine M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi \u015eenol Pi\u015fkin, yapay zek\u00e2n\u0131n meslekleri yok etmeyece\u011fini, d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrece\u011fini s\u00f6yledi. Robotlar ve yapay zek\u00e2n\u0131n mesleklere olabilecek etkilerini payla\u015fan Pi\u015fkin, \u201cTeknolojik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, ezber bozan yepyeni kariyer yollar\u0131n\u0131 \u00f6n\u00fcm\u00fcze seriyor. Yak\u0131nda kartvizitlerde ‘Robot Etkile\u015fim Tasar\u0131mc\u0131s\u0131’, ‘Dijital \u0130kiz M\u00fchendisi’ veya ‘Yapay Zek\u00e2 Etik Denet\u00e7isi’ gibi unvanlar\u0131 s\u0131k\u00e7a g\u00f6rece\u011fiz\u201d dedi.<\/p>\n
\u201cSeri \u00fcretim hatlar\u0131 ile depo lojisti\u011fi operasyonlar\u0131 \u00e7ok etkilenecek\u201d<\/strong><\/p>\n Robotlar ve yapay zek\u00e2 hangi meslekleri \u00f6ncelikli olarak yok edecek sorusuna Prof. Dr. Pi\u015fkin, \u015fu yan\u0131t\u0131 verdi:<\/p>\n \u2018Yok etmek\u2019 yerine \u2018d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek\u2019 kavram\u0131n\u0131 kullanmak daha do\u011fru olur. Tarih bize teknolojinin i\u015fleri ortadan kald\u0131rmaktan ziyade evrimle\u015ftirdi\u011fini g\u00f6steriyor. \u00d6rne\u011fin, 19. y\u00fczy\u0131lda dokuma tezg\u00e2hlar\u0131n\u0131n otomatikle\u015fmesi bir\u00e7ok el dokumac\u0131s\u0131n\u0131n i\u015fini de\u011fi\u015ftirdi, ancak tekstil end\u00fcstrisini b\u00fcy\u00fcterek bak\u0131m, tasar\u0131m ve makine operat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc gibi yeni i\u015f alanlar\u0131 yaratt\u0131. Bug\u00fcn de benzer bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ya\u015f\u0131yoruz. Otomasyon ve yapay zek\u00e2, do\u011fas\u0131 gere\u011fi tekrara dayanan, \u00f6l\u00e7\u00fclebilir \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131 ve kesin kurallar\u0131 olan i\u015fleri \u00f6ncelemektedir. Bu ba\u011flamda, seri \u00fcretim hatlar\u0131 ile paketleme ve depo lojisti\u011fi operasyonlar\u0131 ilk dalgadan \u00e7ok etkilenecektir. Ek olarak standart raporlama s\u00fcre\u00e7leri, veri giri\u015fi, belli kurallar \u00e7er\u00e7evesindeki muhasebe i\u015fleri ile m\u00fc\u015fteri hizmetlerinin yo\u011fun tekrarl\u0131 k\u0131s\u0131mlar\u0131 da etkilenecektir. S\u0131k sorulan sorular\u0131n otomatik yan\u0131tlanmas\u0131 vb.\u201d<\/p>\n \u201cProblem \u00e7\u00f6zme ile kriz y\u00f6netiminde insani dokunu\u015f hala \u00e7ok \u00f6nemli\u201d<\/strong><\/p>\n \u201c\u0130stihdam alan\u0131ndaki temel sorunlar; beceri uyumsuzlu\u011fu, b\u00f6lgesel veya sekt\u00f6rel e\u015fitsizlikler, k\u0131sa vadeli i\u015f kay\u0131plar\u0131yla onlara e\u015flik eden sosyal ve ekonomik gerilimler \u015feklinde olacakt\u0131r\u201d diyen Prof. Dr. Pi\u015fkin, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n \u201cGelecekte insana olan ihtiya\u00e7, g\u00f6revin niteli\u011fine ba\u011f\u0131ml\u0131 \u015fekilde daha \u00e7ok \u015fekillenecek. \u00c7\u00fcnk\u00fc tekrarl\u0131, standartla\u015fm\u0131\u015f veya \u00f6l\u00e7\u00fclebilir g\u00f6revler, \u00f6rne\u011fin belirli kalite kontrol testleri, sabit \u00fcretim ad\u0131mlar\u0131 yahut standart raporlama gibi, robotlarca \u00fcstlenilebilir. Ancak karma\u015f\u0131k klinik kararlar ve hasta-doktor ileti\u015fimi gibi g\u00f6revler ba\u011flamsald\u0131r, empati gerektirir. Ahlaki de\u011ferlendirmeler, yarat\u0131c\u0131 tasar\u0131m s\u00fcre\u00e7leri, liderlik, \u00f6ng\u00f6r\u00fclemeyen durumlarda esnek problem \u00e7\u00f6zme ile kriz y\u00f6netiminde insani dokunu\u015f hala \u00e7ok \u00f6nemlidir. Robotlar hassas manip\u00fclasyon ve a\u011f\u0131r y\u00fcklerin ta\u015f\u0131nmas\u0131 gibi alanlarda \u00e7ok y\u00fcksek kapasiteye ula\u015fsa bile, bu \u2018neredeyse tam\u2019 bir devralmad\u0131r. Bir sistemin g\u00fcvenli, etik ve ba\u011flamsal do\u011fruluk gerektiren son karar\u0131 ise insan uzman\u0131n sorumlulu\u011funda olacakt\u0131r.\u201d<\/p>\n \u201c\u0130\u015fsizlik korkusunun bir k\u0131sm\u0131 ger\u00e7ek\u00e7i\u201d<\/strong><\/p>\n Otomasyonun toplumda yarataca\u011f\u0131 i\u015fsizlik korkusuyla ilgili de konu\u015fan Pi\u015fkin, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n \u201cBu korku yeni de\u011fil. 19. y\u00fczy\u0131lda \u0130ngiltere’de Luddite hareketi, dokuma makinelerinin i\u015flerini \u00e7alaca\u011f\u0131 korkusuyla makinelere sald\u0131ran i\u015f\u00e7ilerden olu\u015fuyordu. Korku anla\u015f\u0131labilirdi ancak ger\u00e7ek, makinelerin uzun vadede refah\u0131 ve yeni i\u015f kollar\u0131n\u0131 beraberinde getirmesi oldu. Bug\u00fcn de korku anla\u015f\u0131labilir, ancak tek ger\u00e7ek bu de\u011fil. Tarihte her b\u00fcy\u00fck teknolojik devrim net i\u015f kayb\u0131ndan \u00e7ok, i\u015flerin niteli\u011finin de\u011fi\u015fmesine yol a\u00e7t\u0131. \u0130\u015fsizlik korkusunun bir k\u0131sm\u0131 ger\u00e7ek\u00e7i zira teknolojik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler belirli i\u015fleri azaltabilir; bu s\u00fcre\u00e7 baz\u0131 gruplar\u0131 orant\u0131s\u0131z \u015fekilde etkileyebilir. Fakat tarihsel a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, yeni teknolojik dalgalar benzer bi\u00e7imde yeni sekt\u00f6rler, meslekler ayr\u0131ca ekonomik f\u0131rsatlar da yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Burada kritik olan ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinin y\u00f6netilmesidir: devlet politikalar\u0131, e\u011fitim kurumlar\u0131 ve i\u015f d\u00fcnyas\u0131 e\u015f g\u00fcd\u00fcml\u00fc hareket ederek yeniden beceri kazand\u0131rma ve yetkinlik art\u0131rma programlar\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fct\u00fcrse \u2018i\u015fsizlik korkusu\u2019 g\u00f6rev d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ve yeniden konumlanma \u015feklinde daha \u00e7ok tezah\u00fcr eder. Aksi halde k\u0131sa-orta vadede yap\u0131sal i\u015fsizlik artabilir. Ayr\u0131ca k\u0131sa-orta vadede gelir e\u015fitsizli\u011fi ve sosyal g\u00fcvensizlik de artabilir ki as\u0131l risk de budur. Do\u011fru politikalar (yeniden e\u011fitim, sosyal koruma a\u011flar\u0131) ve bireysel \u00f6\u011frenme odakl\u0131 bir k\u00fclt\u00fcr ile bu ge\u00e7i\u015f y\u00f6netilebilir.\u201d<\/p>\n \u201cToplumun bir kesiminin tamamen ‘oyun d\u0131\u015f\u0131’ kalmas\u0131 riskler aras\u0131nda\u201d<\/strong><\/p>\n Risklerle ilgili de konu\u015fan Profes\u00f6r, \u201cE\u011fer do\u011fru ad\u0131mlar at\u0131lmazsa, bizi bekleyen en b\u00fcy\u00fck tehlike toplumun bir kesiminin tamamen ‘oyun d\u0131\u015f\u0131’ kalmas\u0131, yani derin bir ekonomik ve sosyal d\u0131\u015flanmad\u0131r. Yani, toplumsal kutupla\u015fma ve ekonomik e\u015fitsizli\u011fin tarihi seviyelere \u00e7\u0131kmas\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca, etik ve reg\u00fclasyon altyap\u0131s\u0131 olu\u015fturulmadan kontrols\u00fcz geli\u015fen yapay zek\u00e2 sistemlerinin \u00f6nyarg\u0131lar\u0131 peki\u015ftirmesi, mahremiyeti ihlal etmesi ve manip\u00fclasyon arac\u0131 olarak kullan\u0131lmas\u0131 di\u011fer kritik risklerdir. Bu riskleri y\u00f6netmenin yolu ise teknolojiyi yasaklamaktan de\u011fil; e\u011fitimi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmekten, kapsay\u0131c\u0131 sosyal politikalar \u00fcretmekten ve etik kurallar\u0131 en ba\u015ftan koymaktan ge\u00e7iyor\u201d dedi.<\/p>\n \u201cSadece ‘yapan’ de\u011fil daha \u2018nazik\u2019 esnek robotlardan bahsediyoruz\u201d<\/strong><\/p>\n Son y\u0131llarda robotikte ya\u015fanan en kritik teknik geli\u015fmeleri de aktaran Pi\u015fkin, \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n \u201cTeknoloji ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc bir h\u0131zla ilerliyor. Art\u0131k sadece ‘yapan’ de\u011fil, derin \u00f6\u011frenme sayesinde ‘g\u00f6ren’, do\u011fal dili ‘anlayan’ ve yumu\u015fak robotik tasar\u0131mlar\u0131 sayesinde \u00e7evresiyle daha ‘nazik’ etkile\u015fime giren esnek robotlardan (soft robotics) bahsediyoruz. Sens\u00f6rlerin ve Lidar teknolojilerinin ucuzlay\u0131p hassasla\u015fmas\u0131, robotlara adeta yeni duyular kazand\u0131rd\u0131. Tarihsel olarak fabrikalardaki kaba kuvvetten, satran\u00e7ta insan\u0131 yenen zekaya ve bug\u00fcn cerrahi operasyon yapan hassasiyete evrilen bir yolculuk bu. Kritik geli\u015fmelere birka\u00e7 \u00f6rnek daha vermek gerekirse:<\/p>\n Ancak bir robotun teknik olarak ‘yapabiliyor’ olmas\u0131, onu hemen hayat\u0131m\u0131za sokabilece\u011fimiz anlam\u0131na gelmiyor; g\u00fcvenlik ve etik hala k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7izgimiz.\u201d<\/p>\n Yeni meslekler ortaya \u00e7\u0131kacak<\/strong><\/p>\n Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmle ortaya \u00e7\u0131kabilecek yeni mesleklerle ilgili de konu\u015fan Pi\u015fkin, \u015funlar\u0131 s\u0131ralad\u0131:<\/p>\n \u201cTeknolojik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, ezber bozan yepyeni kariyer yollar\u0131n\u0131 \u00f6n\u00fcm\u00fcze seriyor. Yak\u0131nda kartvizitlerde ‘Robot Etkile\u015fim Tasar\u0131mc\u0131s\u0131’, ‘Dijital \u0130kiz M\u00fchendisi’ veya ‘Yapay Zek\u00e2 Etik Denet\u00e7isi’ gibi unvanlar\u0131 s\u0131k\u00e7a g\u00f6rece\u011fiz. T\u0131bbi robotik uzmanl\u0131\u011f\u0131 ve veri mahremiyeti hukuk\u00e7ulu\u011fu gibi alanlar ise \u015fimdiden kritik hale geldi. Tarihte her teknoloji dalgas\u0131 nas\u0131l kendi ‘ustalar\u0131n\u0131\u2019 ortaya \u00e7\u0131kard\u0131ysa, bu d\u00f6nem de kendi uzmanlar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak. Di\u011fer baz\u0131 olas\u0131 meslekler olarak \u015funlar\u0131 da s\u00f6yleyebiliriz: Robotik\/AI Etik Uzman\u0131, Art\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Ger\u00e7eklik Deneyimi Tasar\u0131mc\u0131s\u0131, \u0130nsan-Robot Tak\u0131m Y\u00f6neticisi, Ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f \u00d6\u011frenme Yol Haritas\u0131 Dan\u0131\u015fman\u0131 (AI destekli), Siber-Fiziksel Sistem Bak\u0131m Teknisyeni, Veri Dedektifi (AI kararlar\u0131n\u0131n \u015feffafl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in).\u201d\u00a0<\/p>\n \u201cYapay zek\u00e2 rutini al\u0131p, kaliteyi yukar\u0131 ta\u015f\u0131yacak\u201d<\/strong><\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019deki i\u015f g\u00fcc\u00fc piyasas\u0131 yapay zekan\u0131n getirdi\u011fi sonu\u00e7lardan nas\u0131l etkilenece\u011fine dair de bilgilendiren Prof. Dr. Pi\u015fkin,<\/p>\n \u201cT\u00fcrkiye i\u00e7in bu s\u00fcrecin etkisi, ne kadar h\u0131zl\u0131 uyum sa\u011flayaca\u011f\u0131m\u0131za ba\u011fl\u0131. \u0130malat sanayimiz otomasyonla ‘ak\u0131llan\u0131p’ k\u00fcresel rekabette s\u0131n\u0131f atlayabilir; ancak bu ge\u00e7i\u015fi iyi y\u00f6netemezsek b\u00f6lgesel u\u00e7urumlar\u0131n derinle\u015fme riski de var. Hizmet sekt\u00f6r\u00fcnde ise yapay zek\u00e2 rutini al\u0131p, kaliteyi yukar\u0131 ta\u015f\u0131yacak. T\u00fcrkiye, n\u00fcfus yap\u0131s\u0131 ve sanayi kompozisyonu gere\u011fi bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmden hem risk hem de f\u0131rsatlar\u0131 ayn\u0131 anda ya\u015fayacakt\u0131r. Tarihsel olarak, sanayile\u015fme hamlelerimiz belirli sekt\u00f6rlerde g\u00fc\u00e7l\u00fc bir altyap\u0131 olu\u015fturdu. \u015eimdi bu altyap\u0131y\u0131 \u2018Ak\u0131ll\u0131 \u00dcretim\u2019 ile ta\u00e7land\u0131rma f\u0131rsat\u0131nday\u0131z. Geleneksel imalat ve tar\u0131mda otomasyon artabilir, ancak, nitelikli yaz\u0131l\u0131m, robotik sistem entegrasyonu, veri bilimi ve siber g\u00fcvenlik alanlar\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir insan g\u00fcc\u00fc ihtiyac\u0131 do\u011facakt\u0131r. Kritik olan, gen\u00e7 n\u00fcfusumuzu bu yeni alanlara y\u00f6nlendirecek e\u011fitim reformudur. E\u011fer do\u011fru e\u011fitim politikalar\u0131 ve Ar-Ge te\u015fvikleriyle bu gen\u00e7leri donat\u0131rsak, tehdidi f\u0131rsata \u00e7evirebiliriz.\u201d<\/p>\n \u201cISU XR Lab, teknoloji \u00fcreten ve nitelikli insan kayna\u011f\u0131n\u0131 yeti\u015ftiren bir merkez\u201d<\/strong><\/p>\n Prof. Dr. Pi\u015fkin ISU XR Lab\u2019de yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarla ilgili \u015funlar\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor:\u00a0<\/p>\n \u201cISU XR Lab\u2019de sa\u011fl\u0131k ve e\u011fitim alanlar\u0131ndaki teknolojik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, VR tabanl\u0131 sim\u00fclasyonlar, AI destekli g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve robotik kontrol prototipleri \u00fczerinden ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. Otomatik anomali alg\u0131lama ve XR destekli cerrahi sim\u00fclasyonlar, otomasyonun hangi g\u00f6revleri \u00fcstlenebildi\u011fini ve insan uzmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n hangi noktalarda vazge\u00e7ilmez oldu\u011funu somut verilerle ortaya koyuyor. Laboratuvarda geli\u015ftirilen VR cerrahi e\u011fitimleri, haptik geri bildirim sistemleri ve insan-robot etkile\u015fimi deneyleri, insan yetkinli\u011finin robotik sistemlerle nas\u0131l yeniden \u015fekillendi\u011fini \u00f6rnek olaylar \u00fczerinden g\u00f6steriyor. XR tabanl\u0131 yeniden e\u011fitim programlar\u0131, dijital ikizler ve sanal staj uygulamalar\u0131 sayesinde meslek d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fcn yaratt\u0131\u011f\u0131 beceri bo\u015fluklar\u0131na pratik \u00e7\u00f6z\u00fcmler sunuluyor. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar, bireylerin yeni teknolojilere uyum s\u00fcresini k\u0131saltarak i\u015f g\u00fcc\u00fcne yeniden entegrasyonlar\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131r\u0131yor. ISU XR Lab\u2019de geli\u015ftirilen t\u00fcm projelerde g\u00fcvenlik, etik ve veri mahremiyeti tasar\u0131m\u0131n temel bile\u015feni olarak ele al\u0131n\u0131yor. Ara\u015ft\u0131rmalar, robotik ve XR sistemlerinin insan\u0131 ikame etti\u011finde de\u011fil, yeteneklerini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda en y\u00fcksek g\u00fcvenlik ve verimlili\u011fe ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Laboratuvar, \u00f6\u011frencileri teorik bilginin \u00f6tesine ta\u015f\u0131yarak sanayi ile i\u00e7 i\u00e7e, uygulamal\u0131 ve disiplinleraras\u0131 projelerle gelece\u011fin mesleklerine haz\u0131rl\u0131yor. Yerli prototipler, klinik \u00e7al\u0131\u015fmalar ve uluslararas\u0131 i\u015f birlikleriyle ISU XR Lab, hem teknoloji \u00fcreten hem de bu teknolojiyi kullanacak nitelikli insan kayna\u011f\u0131n\u0131 yeti\u015ftiren bir merkez olarak konumlan\u0131yor.\u201d<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Geli\u015fen teknoloji ve her ge\u00e7en g\u00fcn hayat\u0131m\u0131zdaki yerini geni\u015fleten yapay zek\u00e2 uygulamalar\u0131n\u0131n ileride baz\u0131 meslekleri yok edece\u011fi konu\u015fulmaya devam ediyor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":19281,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[706,395,3543,191,213],"class_list":["post-19280","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-insan","tag-is","tag-meslekler","tag-teknoloji","tag-yapay-zeka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19280","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19280"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19280\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19282,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19280\/revisions\/19282"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19281"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19280"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19280"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19280"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n