Milli Muharip U\u00e7ak KAAN’a ana motor \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmadan \u00f6nce ihtiya\u00e7 duydu\u011fu enerjiyi sa\u011flayacak yerli yard\u0131mc\u0131 g\u00fc\u00e7 \u00fcnitesinin ilk entegrasyonu y\u0131l i\u00e7erisinde yap\u0131lacak.<\/p>\n
T\u00fcrkiye, havac\u0131l\u0131\u011f\u0131n her alan\u0131nda oldu\u011fu gibi motor ve g\u00fc\u00e7 sistemlerinde de konumunu g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fct\u00fcyor. \u0130HA’lardan helikopterlere, e\u011fitim u\u00e7aklar\u0131ndan 5’inci nesil muharebe u\u00e7aklar\u0131na uzanan geni\u015f bir yelpazede y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fmalar, motor teknolojilerinde de kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 buluyor.<\/p>\n
T\u00fcrk savunma sanayisi b\u00fcnyesinde faaliyet g\u00f6steren TRMOTOR da hava ara\u00e7lar\u0131na y\u00f6nelik ana motor ve yard\u0131mc\u0131 g\u00fc\u00e7 sistemleri alan\u0131nda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir, yerli ve milli, y\u00fcksek teknoloji \u00fcr\u00fcn ve hizmetler sunma misyonuyla \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fcyor. \u015eirket, savunma sanayi platformlar\u0131n\u0131n itki ve g\u00fc\u00e7 sistemleri ihtiya\u00e7lar\u0131nda d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131\u011f\u0131 sonland\u0131racak teknoloji ve altyap\u0131y\u0131 geli\u015ftirme, global \u00f6l\u00e7ekte rekabet\u00e7i bir oyun kurucu olma vizyonuyla hareket ediyor.<\/p>\n
TRMOTOR, gaz t\u00fcrbinli motor teknolojileri ve g\u00fc\u00e7 sistemleri alan\u0131nda tasar\u0131m, geli\u015ftirme, \u00fcretim ve do\u011frulama kabiliyetlerini \u00fclkeye kazand\u0131rmaya odaklanan bir teknoloji merkezi olarak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n
2017-2021 d\u00f6neminde T\u00fcrkiye’nin ihtiya\u00e7 duydu\u011fu milli ve \u00f6zg\u00fcn g\u00fc\u00e7 sistemleri alan\u0131nda AR-GE ve teknoloji yap\u0131lanmas\u0131na y\u00f6nelik roller \u00fcstlenen TRMOTOR, 2021’de 5’inci nesil Milli Muharip U\u00e7ak KAAN i\u00e7in kritik \u00f6neme sahip Auxiliary Power Unit (APU) ve Air Turbine Starter (ATS) sistemlerinin tasar\u0131m ve geli\u015ftirme i\u015f paketini b\u00fcnyesine katt\u0131.<\/p>\n
KAAN’\u0131n ana motorunun kavramsal tasar\u0131m kontrat\u0131n\u0131 2022’de imzalayan \u015firket, 2024’te KAAN’\u0131n “kalbi” olan TF35000 motorunun geli\u015ftirilmesi amac\u0131yla TEI ile konsorsiyum anla\u015fmas\u0131na imza att\u0131. Bu s\u00fcre\u00e7te TRMOTOR, APU ve ATS \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 da farkl\u0131 platformlarla uyumlu \u015fekilde geni\u015fletmek \u00fczere yeni projeleri devreye ald\u0131. 2025 y\u0131l\u0131nda bir yerli platform i\u00e7in y\u00fcr\u00fct\u00fclen sistem geli\u015ftirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda da kritik a\u015famalar\u0131 tamamlad\u0131.<\/p>\n
T\u00fcrk Havac\u0131l\u0131k ve Uzay Sanayiinin G\u00d6KVATAN dergisinde, y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n g\u00fcncel durumu payla\u015f\u0131ld\u0131. Buna g\u00f6re, T\u00fcrkiye’de ilk kez yerli ve milli imkanlarla geli\u015ftirilen APU-60 i\u00e7in ilk entegrasyonun 2026 y\u0131l\u0131 i\u00e7erisinde yap\u0131lmas\u0131 planlan\u0131yor.<\/p>\n
APU-60, u\u00e7ak ana motorlar\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmadan \u00f6nce ihtiya\u00e7 duyulan g\u00fcc\u00fc sa\u011flayarak iklimlendirme ve aviyonik sistemlerin devreye al\u0131nmas\u0131 gibi kritik g\u00f6revler \u00fcstlenecek. Sistemin test a\u015famalar\u0131 devam ederken, KAAN’a entegrasyonuyla birlikte T\u00fcrkiye’nin bu alandaki kabiliyet havuzu da geni\u015flemi\u015f olacak.<\/p>\n
KAAN’\u0131 g\u00f6reve haz\u0131rlayacak<\/p>\n
Yard\u0131mc\u0131 g\u00fc\u00e7 \u00fcnitesi olarak da bilinen APU, hava platformlar\u0131 i\u00e7in kritik bile\u015fenler aras\u0131nda yer al\u0131yor. Ana motora k\u0131yasla daha k\u00fc\u00e7\u00fck bir gaz t\u00fcrbinli motor olan APU, ana motorlar \u00e7al\u0131\u015fmadan \u00f6nce devreye girerek platformun aviyonik ve elektronik sistemlerinin enerji ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
APU’nun \u00fcretti\u011fi bas\u0131n\u00e7l\u0131 hava, bir di\u011fer kritik bile\u015fen olan ATS sistemine aktar\u0131l\u0131yor ve ana motorun \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma s\u00fcreci ba\u015flat\u0131l\u0131yor. ATS, ald\u0131\u011f\u0131 bas\u0131n\u00e7l\u0131 havayla i\u00e7indeki t\u00fcrbini d\u00f6nd\u00fcr\u00fcyor. Ard\u0131ndan ana motorun milini \u00e7evirerek ilk d\u00f6nme hareketini sa\u011fl\u0131yor ve motorun \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in gerekli ba\u015flang\u0131\u00e7 ko\u015fullar\u0131 olu\u015fuyor.<\/p>\n
Harici yer ekipman\u0131na ihtiya\u00e7 azaltan bu sistem b\u00fct\u00fcn\u00fcyle operasyonel esneklik art\u0131yor, yerde bekleme ve haz\u0131rl\u0131k s\u00fcre\u00e7leri k\u0131sal\u0131yor. B\u00f6ylece daha ba\u011f\u0131ms\u0131z ve h\u0131zl\u0131 operasyon ger\u00e7ekle\u015ftirmek m\u00fcmk\u00fcn oluyor.<\/p>\n
Yeni bir \u00e7\u00f6z\u00fcm daha yolda<\/p>\n
TRMOTOR, APU-60’\u0131n yan\u0131nda yeni bir yard\u0131mc\u0131 g\u00fc\u00e7 \u00fcnitesi \u00fczerinde de \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. APU-40 ad\u0131 verilen bu modelin u\u00e7ak ve d\u00f6ner kanat platformlar\u0131na entegrasyonunun yap\u0131lmas\u0131 hedefleniyor. B\u00f6ylelikle platformlar i\u00e7in kritik bir ekipman\u0131n daha yerlile\u015ftirilmi\u015f olacak. APU-40 projesinde \u00e7ekirdek motor entegrasyon \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 s\u00fcrerken, 2026 y\u0131l\u0131n\u0131n ilk \u00e7eyre\u011finde test faaliyetlerine ba\u015flanmas\u0131 planlan\u0131yor.<\/p>\n
Ana motoru \u00e7evreleyen alt sistemlerin geli\u015ftirilme s\u00fcre\u00e7lerini sistem b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc oda\u011f\u0131nda ele alan \u015firket, bu kapsamda elektrik-kontrol, ya\u011flama, yak\u0131t, ate\u015fleme, aktivasyon, pn\u00f6matik ve di\u015fli kutusu gibi y\u00fcksek hassasiyet gerektiren alanlarda uzmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 geli\u015ftirmeye devam ediyor.<\/p>\n
“Beka meselesi”<\/p>\n
TRMOTOR Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc Osman Saim Din\u00e7, konuya ili\u015fkin de\u011ferlendirmesinde, motor teknolojilerinin stratejik niteli\u011fine dikkati \u00e7ekti.<\/p>\n
Motor teknolojilerinin bug\u00fcn yaln\u0131zca performans hesab\u0131 yap\u0131lan bir m\u00fchendislik ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 olarak de\u011fil, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik ve tedarik g\u00fcvenli\u011finin de kesi\u015fim noktas\u0131 olarak \u00f6nemini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Din\u00e7, \u015fu de\u011ferlendirmelerde bulundu: <\/p>\n
“Yerli motor \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 beka meselesi oda\u011f\u0131nda de\u011ferlendiriyoruz. Bu durum, itki ve g\u00fc\u00e7 sistemlerinde kendi kabiliyetini olu\u015fturman\u0131n stratejik \u00f6nemini daha da g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131l\u0131yor. Projelerle birlikte T\u00fcrkiye’nin yerli havac\u0131l\u0131k motorlar\u0131 teknolojilerinde kataliz\u00f6r etki olu\u015fturacak bir kabiliyet kazan\u0131m\u0131 da ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olacak. Bu bilin\u00e7le T\u00fcrkiye’nin ba\u011f\u0131ms\u0131z savunma sanayisine katk\u0131 sunan bir sorumluluk bilinciyle disiplinler aras\u0131 teknoloji oda\u011f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyoruz.”<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
TRMOTOR, KAAN’\u0131n APU-60 g\u00fc\u00e7 \u00fcnitesinin entegrasyonunu 2026’da ger\u00e7ekle\u015ftirecek.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[5002,991,3595,344,191],"class_list":["post-33510","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ekonomi","tag-apu","tag-calismalar","tag-motor","tag-sistem","tag-teknoloji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33510","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33510"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33510\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33511,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33510\/revisions\/33511"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33510"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=33510"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=33510"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}