\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi NP\u0130STANBUL Hastanesi \u00c7ocuk \u2013 Ergen Psikiyatri Uzman\u0131 Dr. Lale Allahyarova, karde\u015f k\u0131skan\u00e7l\u0131\u011f\u0131 ve bu s\u00fcre\u00e7te ebeveynlerin dikkat etmesi gerekenler hakk\u0131nda bilgi verdi.<\/p>\n
K\u0131skan\u00e7l\u0131k \u00e7evresel fakt\u00f6rlerle, \u00e7ocu\u011fun kendisiyle, mizac\u0131yla ya da ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131yla ilgili olabilir!\u00a0<\/strong><\/p>\n Karde\u015f k\u0131skan\u00e7l\u0131\u011f\u0131n\u0131n, neredeyse her g\u00f6r\u00fc\u015fmede ailelerle g\u00fcndeme al\u0131nan bir konu oldu\u011funu ifade eden Dr. Lale Allahyarova, \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc psikiyatrik bir rahats\u0131zl\u0131k olmasa bile, farkl\u0131 belirtilerle neredeyse her ailede g\u00f6r\u00fclebilecek bir durum.\u201d dedi.<\/p>\n Karde\u015f k\u0131skan\u00e7l\u0131\u011f\u0131n\u0131 hayat\u0131n do\u011fal ak\u0131\u015f\u0131nda olmas\u0131 gereken bir s\u00fcre\u00e7 olarak tan\u0131mlayan Dr. Allahyarova, \u201cKarde\u015fi do\u011fana kadar ebeveynin sevgisini ve ilgisini tek ba\u015f\u0131na alan \u00e7ocuk, bunu birisiyle payla\u015fmak durumunda kal\u0131r. \u00c7ocuklar her zaman ayn\u0131 tepkiyi vermez; karde\u015f geldi\u011finde ne tepki verece\u011fini belirleyen bir\u00e7ok fakt\u00f6r vard\u0131r. Bu fakt\u00f6rler \u00e7evresel olabilir, \u00e7ocu\u011fun kendisiyle, mizac\u0131yla ya da ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131yla ilgili olabilir.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n 1,5\u20133,5 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131ndaki \u00e7ocuklarda karde\u015f k\u0131skan\u00e7l\u0131\u011f\u0131 daha s\u0131k g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor!\u00a0<\/strong><\/p>\n \u00d6zellikle 1,5\u20133,5 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131ndaki bir \u00e7ocu\u011fun, karde\u015fi do\u011fduktan sonra karde\u015f k\u0131skan\u00e7l\u0131\u011f\u0131 hissetme ihtimalinin daha y\u00fcksek oldu\u011funa dikkat \u00e7eken Dr. Lale Allahyarova, \u201cBunun \u00f6ncelikli sebebi, \u00e7ocuklarda kal\u0131c\u0131 haf\u0131zan\u0131n iki ya\u015ftan sonra olu\u015fmaya ba\u015flamas\u0131d\u0131r. Karde\u015fi olan bir \u00e7ocuk, kendisine hi\u00e7 bak\u0131m verilmemi\u015f ve yeni do\u011fan \u00e7ocu\u011fa hep bak\u0131m veriliyormu\u015f gibi bir alg\u0131ya sahip olabilir.\u201d dedi.<\/p>\n Bu ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131ndaki bir \u00e7ocu\u011fun h\u00e2l\u00e2 ebeveynine ba\u011f\u0131ml\u0131 bir ili\u015fki s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve ilgi, g\u00fcvenlik, beslenme gibi ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n ebeveyn taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lanmas\u0131na muhta\u00e7 oldu\u011funu hat\u0131rlatan Dr. Allahyarova s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n \u201cBu ihtiya\u00e7lar\u0131 daha fazla gereksinimi olan bir bebekle payla\u015fmak \u00e7ocuk i\u00e7in zorlay\u0131c\u0131d\u0131r. Alt\u0131 ya\u015f ve \u00fczeri ya\u015f fark\u0131n\u0131n olmas\u0131 da karde\u015f k\u0131skan\u00e7l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bir risk fakt\u00f6r\u00fcd\u00fcr. Uzun zamand\u0131r tek ba\u015f\u0131na sevgi ve ilgi alan bir \u00e7ocuk, bunu uzun bir aradan sonra biriyle payla\u015fmakta zorlanabilir. Karde\u015f k\u0131skan\u00e7l\u0131\u011f\u0131n\u0131n daha az yo\u011fun g\u00f6r\u00fclebilece\u011fi ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131 ise iki karde\u015f aras\u0131ndaki 4\u20135 ya\u015f fark\u0131d\u0131r. Ancak bu kesin bir belirte\u00e7 de\u011fildir; ebeveyn tutumu ve \u00e7ocu\u011fun mizac\u0131 gibi bir\u00e7ok fakt\u00f6r s\u00fcreci etkiler.\u201d<\/p>\n Karde\u015f k\u0131skan\u00e7l\u0131\u011f\u0131 do\u011fal bir durum; \u00f6nemli olan sa\u011fl\u0131kl\u0131 y\u00f6netilmesi!\u00a0<\/strong><\/p>\n Karde\u015f k\u0131skan\u00e7l\u0131\u011f\u0131 ya\u015fayan \u00e7ocuklar\u0131n tepkilerinin farkl\u0131 olabilece\u011fini dile getiren Dr. Lale Allahyarova, \u201cBaz\u0131 \u00e7ocuklar karde\u015fini g\u00f6rmezden gelerek, sanki yokmu\u015f gibi davranabilir. Bu, hi\u00e7bir tepki olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez; duygular\u0131n\u0131 ifade edemeyen bir \u00e7ocukla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olabiliriz.\u201d dedi.<\/p>\n Baz\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n karde\u015fine fiziksel \u015fiddet uygulayarak, baz\u0131lar\u0131n\u0131n ise \u2018ke\u015fke gelmeseydin\u2019 ya da \u2018ke\u015fke karde\u015fim olmasayd\u0131\u2019 gibi s\u00f6zlerle duygular\u0131n\u0131 ifade edebildiklerine i\u015faret eden Dr. Allahyarova, \u201cBu s\u00fcreci y\u00f6netmek olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. Karde\u015f do\u011fmadan \u00f6nce ve sonras\u0131nda ebeveynlerin dikkat etmesi gereken noktalar vard\u0131r. Karde\u015f k\u0131skan\u00e7l\u0131\u011f\u0131 do\u011fal bir durumdur; ancak \u00e7ocu\u011fun bu duyguyu sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde i\u015fleyebilmeyi \u00f6\u011frenmesi gerekir. Aksi halde benzer rekabet durumlar\u0131n\u0131 okulda ya da ileriki ya\u015fam\u0131nda da ya\u015fayabilir.\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n K\u0131skan\u00e7l\u0131\u011f\u0131 y\u00f6netme s\u00fcrecinde ger\u00e7ek\u00e7i olunmas\u0131 gerekir!<\/strong><\/p>\n \u201cKarde\u015f do\u011fmadan \u00f6nce, tek \u00e7ocukken \u00e7ocu\u011fu a\u015f\u0131r\u0131 \u015f\u0131martmamak ve her istedi\u011fini yerine getirmemek \u00f6nemlidir.\u201d uyar\u0131s\u0131n\u0131 yapan Dr. Allahyarova, gebelik plan\u0131 varsa ya da gebelik mevcutsa, \u00e7ocu\u011fa bu durum hakk\u0131nda bilgi verilmesinin ve \u00e7ocu\u011fu haz\u0131rlaman\u0131n \u00f6nemli oldu\u011funu aktard\u0131.<\/p>\n Bu s\u00fcre\u00e7te ger\u00e7ek\u00e7i olunmas\u0131 gerekti\u011fine vurgu yapan Dr. Allahyarova, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n \u201c\u00c7ocu\u011fa, \u2018sana bir oyun arkada\u015f\u0131 gelecek, birlikte oynayacaks\u0131n\u0131z\u2019 gibi ifadeler yerine, \u2018sen k\u00fc\u00e7\u00fckken seni b\u00f6yle besliyorduk, bezliyorduk; o da \u00f6yle olacak\u2019 gibi somut ve ger\u00e7ek\u00e7i a\u00e7\u0131klamalar yap\u0131lmal\u0131. Karde\u015f do\u011fduktan sonra b\u00fcy\u00fck \u00e7ocu\u011fu k\u0131skan\u00e7l\u0131kla etiketlemek do\u011fru de\u011fildir. \u00c7ocuk \u2018ke\u015fke olmasayd\u0131\u2019 ya da \u2018nefret ediyorum\u2019 dedi\u011finde ay\u0131plamak ya da su\u00e7lamak yerine dinlemek, anlamak ve \u2018bazen ben de yoruluyorum, bazen ben de sinirleniyorum; bu sevmiyoruz anlam\u0131na gelmez\u2019 mesaj\u0131n\u0131 vermek gerekir. \u00c7ocu\u011fa, ayn\u0131 ki\u015fiye kar\u015f\u0131 hem sevgi hem k\u0131zg\u0131nl\u0131k hissedilebilece\u011fi anlat\u0131lmal\u0131.<\/p>\n K\u0131yaslamaktan ka\u00e7\u0131nmak \u00e7ok \u00f6nemli. \u2018Sen b\u00fcy\u00fcks\u00fcn\u2019 ya da \u2018sen k\u00fc\u00e7\u00fcks\u00fcn\u2019 gibi ifadelerle sorumluluk y\u00fcklemek do\u011fru de\u011fil. Ebeveynler bile bu s\u00fcreci y\u00f6netmekte zorlan\u0131rken, \u00e7ocu\u011fun bunu tek ba\u015f\u0131na y\u00f6netmesini beklemek ger\u00e7ek\u00e7i olmaz.\u201d<\/p>\n Dengeyi korumak \u00f6nemli!\u00a0<\/strong><\/p>\n \u00c7ocuklar aras\u0131nda kavga oldu\u011funda ebeveynin cezaland\u0131r\u0131c\u0131 ya da taraf tutan bir rolde olmamas\u0131 gerekti\u011fini kaydeden Dr. Lale Allahyarova, \u201cTaraf tutmadan, \u2018bu konuda anla\u015fmal\u0131s\u0131n\u0131z; ya birlikte oynayacaks\u0131n\u0131z ya da s\u0131rayla oynayacaks\u0131n\u0131z\u2019 gibi y\u00f6nlendirmeler yap\u0131labilir. Gerekirse her iki \u00e7ocu\u011fa da e\u015fit \u015fekilde s\u0131n\u0131r konulabilir. Burada \u00f6nemli olan dengeyi korumakt\u0131r.\u201d dedi.<\/p>\n Bazen t\u00fcm do\u011fru tutumlara ra\u011fmen s\u00fcrecin zor ilerleyebilece\u011fini de dile getiren Dr. Allahyarova, \u201cEbeveynler her \u015feyi do\u011fru yapsa da her zaman istenen sonu\u00e7 al\u0131nmayabilir. Ancak destek almak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Karde\u015f k\u0131skan\u00e7l\u0131\u011f\u0131 ya\u015fayan bir \u00e7ocuk i\u00e7in destek gerekip gerekmedi\u011fi baz\u0131 durumlara ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u00c7ocuk duygular\u0131n\u0131 bast\u0131r\u0131yorsa ya da karde\u015f do\u011fumundan sonra gerileme (regresyon) g\u00f6steriyorsa destek almak \u00f6nemlidir. \u00d6rne\u011fin tuvalet e\u011fitimini tamamlam\u0131\u015f bir \u00e7ocuk alt\u0131na ka\u00e7\u0131rmaya ba\u015flayabilir, tekrar bezlenmek isteyebilir, kendi ba\u015f\u0131na yemek yemeyi b\u0131rakabilir ya da emzik isteyebilir. Bu durumlar \u00e7ocu\u011fun daha fazla ilgi alabilmek i\u00e7in geli\u015ftirdi\u011fi bir ba\u015f etme mekanizmas\u0131d\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde karde\u015fe y\u00f6nelik \u015fiddet davran\u0131\u015flar\u0131 da profesyonel destek gerektirebilir.\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n Ama\u00e7 k\u0131skan\u00e7l\u0131\u011f\u0131 bitirmek de\u011fil, \u00e7ocu\u011fa rekabetle sa\u011fl\u0131kl\u0131 ba\u015f etmeyi \u00f6\u011fretmek!\u00a0<\/strong><\/p>\n Bu s\u00fcre\u00e7te ebeveynin k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocu\u011fu b\u00fcy\u00fckten koruyan ya da b\u00fcy\u00fck \u00e7ocu\u011fu d\u0131\u015flayan bir tutum sergilememesi gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Dr. Lale Allahyarova, \u201c\u00c7ocuklar\u0131n ili\u015fkisi ebeveyn g\u00f6zetiminde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmeli; ancak b\u00fcy\u00fck \u00e7ocu\u011fa da sorumluluk verilerek ailenin bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu hissettirilmelidir. \u00d6rne\u011fin bebe\u011fin bezini getirmesini istemek ya da beslenme s\u0131ras\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6revler vermek bu a\u00e7\u0131dan faydal\u0131 olabilir.\u201d dedi.<\/p>\n Psikiyatrik destek s\u00fcrecinde ebeveyn tutumlar\u0131 \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve \u00e7ocuk i\u00e7in oyun terapisi \u00f6nerilebildi\u011fi bilgisini payla\u015fan Dr. Allahyarova, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle tamamlad\u0131:<\/p>\n \u201cOyun, \u00e7ocu\u011fun dilidir. \u00c7ocuk ifade edemedi\u011fi duygular\u0131 oyun arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yans\u0131t\u0131r. Bast\u0131r\u0131lan duygular\u0131n oyunda ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ve kabul g\u00f6rmesi, \u00e7ocu\u011fun ger\u00e7ek hayatta da bu duygularla daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 ba\u015f etmesini sa\u011flar.<\/p>\n Burada ama\u00e7 karde\u015f k\u0131skan\u00e7l\u0131\u011f\u0131n\u0131 tamamen ortadan kald\u0131rmak de\u011fildir. Rekabet her zaman olacakt\u0131r. \u00d6nemli olan, bu rekabeti ba\u015f edilebilir d\u00fczeyde tutmak ve \u00e7ocu\u011fa ileriki ya\u015fam\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131 rekabet durumlar\u0131yla ba\u015f etmeyi \u00f6\u011fretmektir. Evdeki karde\u015fle ya\u015fanan rekabet, asl\u0131nda \u00e7ocu\u011fu hayata haz\u0131rlayan bir deneyimdir.\u201d<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi NP\u0130STANBUL Hastanesi \u00c7ocuk \u2013 Ergen Psikiyatri Uzman\u0131 Dr. Lale Allahyarova, karde\u015f k\u0131skan\u00e7l\u0131\u011f\u0131 ve bu s\u00fcre\u00e7te ebeveynlerin dikkat etmesi gerekenler hakk\u0131nda bilgi verdi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":33900,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[469,242,4774,3823,5036],"class_list":["post-33899","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-bas","tag-cocuk","tag-ebeveyn","tag-kardes","tag-kardes-kiskancligi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33899","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33899"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33899\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33901,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33899\/revisions\/33901"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/33900"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33899"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=33899"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=33899"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}