{"id":37365,"date":"2026-02-20T03:12:06","date_gmt":"2026-02-20T03:12:06","guid":{"rendered":"https:\/\/bihavadis.com\/?p=37365"},"modified":"2026-02-20T03:12:06","modified_gmt":"2026-02-20T03:12:06","slug":"sanayi-mirasi-fabrikalar-muze-ve-park-oluyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/2026\/02\/20\/sanayi-mirasi-fabrikalar-muze-ve-park-oluyor\/","title":{"rendered":"Sanayi Miras\u0131: Fabrikalar M\u00fcze ve Park Oluyor"},"content":{"rendered":"<p>Cumhuriyetin sanayi hamleleriyle b\u00fcy\u00fcyen, kimi Osmanl\u0131&#8217;dan devral\u0131nan b\u00fcy\u00fck fabrikalar bug\u00fcn park ve m\u00fcze olarak kullan\u0131l\u0131yor. SEKA&#8217;dan Merinos&#8217;a sanayi miras\u0131 nas\u0131l d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc? Pelin \u00dcnker&#8217;in haberi. T\u00fcrkiye&#8217;de sanayi tesisleri, 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonu ile 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk yar\u0131s\u0131nda yaln\u0131z \u00fcretim alan\u0131 de\u011fildi. Lojman, kre\u015f, sinema, spor alan\u0131 ve revirlerle birlikte kuruldular. Bir\u00e7ok kentte hayat, vardiya saatlerine g\u00f6re akt\u0131. Sanayi, kalk\u0131nman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra kentle\u015fmeyi, \u00e7al\u0131\u015fma ili\u015fkilerini ve sosyal hayat\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>Osmanl\u0131&#8217;n\u0131n son d\u00f6neminde kurulan kimi tesisler Cumhuriyet y\u0131llar\u0131nda b\u00fcy\u00fct\u00fcld\u00fc; devletin sanayile\u015fme politikalar\u0131n\u0131n par\u00e7as\u0131 oldu. Erken Cumhuriyet&#8217;in planl\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131yla ka\u011f\u0131ttan tekstile, enerjiden t\u00fct\u00fcne uzanan bir \u00fcretim a\u011f\u0131 kuruldu. Bu a\u011f, ekonomik ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k hedefinde ve kentlerin geli\u015fiminde belirleyiciydi.<\/p>\n<p>1980&#8217;lerden itibaren \u00f6zelle\u015ftirme ve sanayinin kent merkezlerinden \u00e7ekilmesiyle tablo de\u011fi\u015fti. Baz\u0131 tesisler sessizce, baz\u0131lar\u0131 ise direni\u015f ve sert tart\u0131\u015fmalarla kapand\u0131. DW T\u00fcrk\u00e7e, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn en g\u00f6r\u00fcn\u00fcr duraklar\u0131ndan 10 \u00f6rne\u011fi inceledi.<\/p>\n<p>\u0130zmit&#8217;te ka\u011f\u0131t kokan sabahlar: SEKA<\/p>\n<p>\u0130zmit&#8217;te ka\u011f\u0131t fabrikas\u0131 kurma karar\u0131, devletin kalk\u0131nma anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n sahaya yans\u0131mas\u0131yd\u0131. Fabrikan\u0131n temeli Birinci Be\u015f Y\u0131ll\u0131k Sanayi Plan\u0131 kapsam\u0131nda 1934&#8217;te at\u0131ld\u0131, ilk \u00fcretim 1936&#8217;da ger\u00e7ekle\u015ftirildi, 1940&#8217;ta tam kapasiteye ge\u00e7ti. K\u0131sa s\u00fcrede yaln\u0131z \u00fcretim de\u011fil, lojmanlar, sosyal tesisler, spor alanlar\u0131yla b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir sanayi yerle\u015fkesi haline geldi.<\/p>\n<p>Birinci fabrikan\u0131n kurulu\u015funu \u0130zmit ve farkl\u0131 kentlerdeki d\u00f6rt tesis izledi. Bu be\u015f tesis 1055&#8217;te T\u00fcrkiye Sel\u00fcloz ve Ka\u011f\u0131t Fabrikalar\u0131 \u0130\u015fletmesi (SEKA) \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131ld\u0131. Gazete ve ambalaj ka\u011f\u0131d\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli \u00fcr\u00fcnlerle i\u00e7 piyasan\u0131n \u00f6nemli b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc kar\u015f\u0131lad\u0131; ithalat\u0131n azalt\u0131lmas\u0131nda rol oynad\u0131.<\/p>\n<p>1980&#8217;lerden itibaren kamu iktisadi te\u015febb\u00fcslerine y\u00f6nelik (K\u0130T) tart\u0131\u015fmalar SEKA&#8217;y\u0131 da hedef ald\u0131. Rekabet bask\u0131s\u0131, teknolojik yenileme ve yat\u0131r\u0131m ihtiyac\u0131, &#8220;zarar&#8221; s\u00f6ylemi \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131. 1990&#8217;larda \u00f6zelle\u015ftirmeler h\u0131zlan\u0131nca kapatma\/devir g\u00fcndeme geldi. Sendikalar, meslek odalar\u0131 ve yerel kamuoyu &#8220;ka\u011f\u0131tta d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k&#8221; uyar\u0131s\u0131 yapt\u0131ysa da 2004&#8217;te \u00fcretimin durdurulaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kland\u0131. \u0130\u015f\u00e7iler ve aileleri fabrikay\u0131 terk etmedi; s\u00f6k\u00fcm\u00fc engellemek i\u00e7in n\u00f6bet tuttu. SEKA direni\u015fi, kamu sanayisinin tasfiyesine kar\u015f\u0131 simgesel bir eylem olarak kayda ge\u00e7ti.<\/p>\n<p>Ancak \u00fcretim yeniden ba\u015flamad\u0131. SEKA \u0130zmit Fabrikas\u0131 10 Mart 2005&#8217;te varl\u0131klar\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131yla \u0130zmit Belediyesi&#8217;ne devredildi; makineler s\u00f6k\u00fcld\u00fc, bacalar sustu. Alan Sekapark olarak k\u0131y\u0131 park\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc. Sanayi belle\u011finin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc ise 2016&#8217;da a\u00e7\u0131lan SEKA Ka\u011f\u0131t M\u00fczesi ile korunmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Kayseri Bez: Planl\u0131 sanayile\u015fmenin kasabas\u0131<\/p>\n<p>Kayseri S\u00fcmerbank Bez Fabrikas\u0131, Birinci Be\u015f Y\u0131ll\u0131k Sanayi Plan\u0131 kapsam\u0131nda kuruldu ve 1935&#8217;te \u00fcretime ba\u015flad\u0131. Sovyetler Birli\u011fi ile teknik i\u015f birli\u011fi, makinelerden yerle\u015fke plan\u0131na kadar belirleyiciydi. Tesis, \u00fcretim hollerinin yan\u0131nda lojman, kre\u015f, sinema, spor alan\u0131, revir ve sosyal tesislerle &#8220;sanayi kasabas\u0131&#8221; gibi tasarland\u0131; vardiya ritmi kentin g\u00fcndeli\u011fine kar\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Fabrika, S\u00fcmerbank&#8217;\u0131n &#8220;halk tipi kuma\u015f&#8221; politikas\u0131n\u0131n ana ayaklar\u0131ndan biriydi. \u00dcr\u00fcnler devlet ma\u011fazalar\u0131yla \u00fclke geneline yay\u0131ld\u0131; ithalat\u0131 azaltma hedeflendi. \u0130stihdam ve b\u00f6lgesel kalk\u0131nma a\u00e7\u0131s\u0131ndan da merkezdi.<\/p>\n<p>1980&#8217;lerden sonra K\u0130T&#8217;lerin gelece\u011fi tart\u0131\u015f\u0131l\u0131rken S\u00fcmerbank \u00f6zelle\u015ftirme g\u00fcndeminin merkezine yerle\u015fti. Teknolojik yenilenmenin yap\u0131lmamas\u0131, k\u00fcresel rekabet ve &#8220;verimsizlik&#8221; gerek\u00e7eleriyle \u00fcretimin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez oldu\u011fu savunuldu. \u00dcretim 1999&#8217;da tamamen durdu. Yerle\u015fke 2012&#8217;de Abdullah G\u00fcl \u00dcniversitesi&#8217;ne tahsis edildi; binalar kamp\u00fcse d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc. \u00dcretim holleri dersli\u011fe, depolar laboratuvara \u00e7evrildi.<\/p>\n<p>Merinos: Bacadan sahne \u0131\u015f\u0131klar\u0131na<\/p>\n<p>Bursa Merinos Y\u00fcnl\u00fc Sanayi Fabrikas\u0131, y\u00fcnl\u00fc dokumada d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 azaltmak i\u00e7in planland\u0131. Temel 28 Kas\u0131m 1935&#8217;te at\u0131ld\u0131; tesis 2 \u015eubat 1938&#8217;de Atat\u00fcrk&#8217;\u00fcn Bursa ziyaretinde a\u00e7\u0131ld\u0131. Yerle\u015fke, \u00fcretimin yan\u0131nda enerji santrali, at\u00f6lye, depo, idari yap\u0131 ve sosyal tesislerden olu\u015fan b\u00fcy\u00fck bir kompleksti. Binlerce i\u015f\u00e7iyle Bursa&#8217;n\u0131n sanayi kimli\u011fini g\u00fc\u00e7lendirdi; vardiya d\u00fczeni \u00e7evredeki hayat\u0131 belirledi.<\/p>\n<p>\u00dcretim 2004&#8217;te durduruldu ve Bursa B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi&#8217;ne devredildi. Kent merkezindeki b\u00fcy\u00fck alan\u0131n gelece\u011fi Bursa&#8217;da uzun s\u00fcre tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Ticari projeler yerine kamusal kullan\u0131m fikri \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131. Yerle\u015fke kademeli olarak restore edildi; \u00e7evresinde park d\u00fczenlemeleri yap\u0131ld\u0131. Haziran 2010&#8217;da Merinos Atat\u00fcrk Kongre ve K\u00fclt\u00fcr Merkezi olarak a\u00e7\u0131ld\u0131. Eski \u00fcretim hacimleri konser, sergi ve kongrelere ev sahipli\u011fi yap\u0131yor.<\/p>\n<p>Hereke: Saray i\u00e7in \u00fcretimden Milli Saraylara<\/p>\n<p>Hereke Hal\u0131 ve \u0130pekli Dokuma Fabrikas\u0131 1843&#8217;te Kocaeli&#8217;nin Hereke beldesinde kuruldu, 1845&#8217;te Fabrika-i H\u00fcmayun ad\u0131yla faaliyete ge\u00e7ti. Ama\u00e7, saraylar\u0131n perdelik ve d\u00f6\u015femelik ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamakt\u0131. \u0130pekli ve y\u00fcnl\u00fc dokuma, ustal\u0131\u011fa dayal\u0131 \u00fcretim ve &#8220;Hereke&#8221; markas\u0131n\u0131n y\u00fckseli\u015fiyle tesis bir prestij merkezine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<p>Fabrika 1878&#8217;de yang\u0131n ge\u00e7irdi; \u00fcretim 1882&#8217;de yeniden ba\u015flad\u0131. 1891&#8217;de hal\u0131 \u00fcretimi a\u011f\u0131rl\u0131k kazand\u0131. Hereke hal\u0131s\u0131 saray ve diplomatik hediyelerin simgesi oldu. Cumhuriyet d\u00f6neminde kurumsal yap\u0131 de\u011fi\u015fti: tesis 1933&#8217;te devlet sanayi \u00f6rg\u00fctlenmesine al\u0131nd\u0131, sonra S\u00fcmerbank b\u00fcnyesine ge\u00e7ti; \u00fcniteler yenilendi, kapasite art\u0131r\u0131ld\u0131. Fabrikada \u00fcretimin yans\u0131ra ara\u015ft\u0131rma, geli\u015ftirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na da \u00f6nem verildi.<\/p>\n<p>S\u00fcmerbank&#8217;\u0131n \u00f6zelle\u015ftirme s\u00fcreci Hereke&#8217;yi de etkiledi.1995&#8217;e kadar S\u00fcmerbank b\u00fcnyesinde \u00e7al\u0131\u015fan fabrika, bu tarihten sonra TBMM Milli Saraylar idaresine devredildi. Bug\u00fcn \u00fcretim, sanayi \u00f6l\u00e7e\u011finden \u00e7ok &#8220;m\u00fcze-fabrika&#8221; mant\u0131\u011f\u0131nda, geleneksel teknikleri ya\u015fatmaya d\u00f6n\u00fck s\u0131n\u0131rl\u0131 bi\u00e7imde s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n<p>Bak\u0131rk\u00f6y Bez: Kent i\u00e7inde sanayi adas\u0131<\/p>\n<p>Bak\u0131rk\u00f6y Bez Fabrikas\u0131&#8217;n\u0131n k\u00f6keni 19. y\u00fczy\u0131la uzan\u0131yor. Cumhuriyet d\u00f6neminde yenilerek 1934&#8217;te tekrar a\u00e7\u0131ld\u0131 ve S\u00fcmerbank \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda b\u00fcy\u00fct\u00fcld\u00fc; \u00f6zellikle 1950&#8217;lerde iplik-dokuma-boya-apre birimleriyle b\u00fcy\u00fck bir komplekse d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Merkeze yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131, tesisi hem ekonomik hem mekansal olarak kritik k\u0131ld\u0131. Lojmanlar ve sosyal alanlarla binlerce i\u015f\u00e7i i\u00e7in bir ya\u015fam d\u00fczeni kurdu.<\/p>\n<p>1970&#8217;lerden itibaren \u00e7evresel bask\u0131, arsa de\u011ferlenmesi ve k\u00fcresel rekabet tart\u0131\u015fmalar\u0131 artt\u0131. 1990&#8217;larda S\u00fcmerbank&#8217;\u0131n \u00f6zelle\u015ftirilmesiyle tesis \u00fcretim d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Arazi konut\/ticaret projeleriyle kamusal kullan\u0131m talepleri aras\u0131nda tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Sonu\u00e7ta alan 2013&#8217;te Bak\u0131rk\u00f6y Botanik Park\u0131 olarak a\u00e7\u0131ld\u0131. Ye\u015fil doku, fabrikan\u0131n \u00fcretim haf\u0131zas\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde g\u00f6r\u00fcnmez k\u0131larken, 2024&#8217;ten bu yana yenileme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 gerek\u00e7esiyle kullan\u0131ma kapat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Cibali: T\u00fct\u00fcnden kamp\u00fcse<\/p>\n<p>Cibali T\u00fct\u00fcn ve Sigara Fabrikas\u0131 1884&#8217;te Reji \u0130daresi taraf\u0131ndan kuruldu. Reji \u0130daresi, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu&#8217;nun bor\u00e7lar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k t\u00fct\u00fcn \u00fcretim, al\u0131m, sat\u0131m ve ihracat tekelini elinde bulunduran yabanc\u0131 sermayeli bir \u015firketti. Alexandre Vallaury&#8217;nin tasarlad\u0131\u011f\u0131 tu\u011fla yap\u0131s\u0131yla yaln\u0131zca sadece \u00fcretim tesisi olarak de\u011fil, mimari \u00f6l\u00e7ekte de dikkat \u00e7ekiyordu. Binlerce i\u015f\u00e7inin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir \u00fcretim merkezi olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, kad\u0131n eme\u011finin yo\u011funlu\u011fu ve i\u015f\u00e7i hareketleriyle toplumsal haf\u0131zada ayr\u0131 bir yer edindi. Cumhuriyet&#8217;le birlikte \u015firketin imtiyazlar\u0131na son verildi ve tesis 1925&#8217;te millile\u015ftirilerek TEKEL b\u00fcnyesine al\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p>Daha modern tesislerin devreye girmesi, teknolojik yenilenmenin s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmas\u0131 ve kent i\u00e7i konum, Cibali&#8217;nin rol\u00fcn\u00fc zay\u0131flatt\u0131. \u00dcretim 1994&#8217;te tamamen durdu. Yap\u0131 1997&#8217;de e\u011fitim amac\u0131yla devredildi ve bir restorasyon s\u00fcrecinin ard\u0131ndan Kadir Has \u00dcniversitesi Cibali Kamp\u00fcs\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Eski \u00fcretim holleri derslik ve sergi alanlar\u0131na, koridorlar akademik dola\u015f\u0131ma a\u00e7\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Bomonti: Fabrikadan k\u00fclt\u00fcr ya\u015fam alan\u0131<\/p>\n<p>Bomonti Bira Fabrikas\u0131 \u0130svi\u00e7reli Bomonti karde\u015fler taraf\u0131ndan 1892&#8217;de kuruldu. \u0130stanbul \u015ei\u015fli&#8217;deki Bomonti semtine ad\u0131n\u0131 veren fabrika, T\u00fcrkiye&#8217;nin bira \u00fcretim tekni\u011fiyle imalata ba\u015flam\u0131\u015f ilk bira \u00fcretim tesisiydi.<\/p>\n<p>Cumhuriyet d\u00f6neminde bira \u00fcretiminin devlet tekeline al\u0131nmas\u0131yla tesis 1938&#8217;de TEKEL taraf\u0131ndan sat\u0131n al\u0131nd\u0131 ve uzun s\u00fcre TEKEL Bomonti olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Kent i\u00e7i sanayinin tasfiyesi ve \u00fcretimin ba\u015fka yerlere kaymas\u0131yla rol\u00fc azald\u0131. TEKEL \u0130daresi&#8217;nde 1994 y\u0131l\u0131na kadar \u00fcretime devam eden Bomonti Bira Fabrikas\u0131&#8217;nda yakla\u015f\u0131k 100 y\u0131l sonra \u00fcretim sona erdi. Kapan\u0131\u015f sonras\u0131 alan &#8220;y\u0131k\u0131m m\u0131 koruma m\u0131&#8221; tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n oda\u011f\u0131 oldu. 2010&#8217;larda restorasyonla Bomontiada ad\u0131yla k\u00fclt\u00fcr ve ya\u015fam alan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc. Eski holler bug\u00fcn etkinliklere ev sahipli\u011fi yap\u0131yor.<\/p>\n<p>Silahtara\u011fa: \u015eehrin elektri\u011finden m\u00fczeye<\/p>\n<p>Silahtara\u011fa Elektrik Santrali 1913 sonunda Hali\u00e7 k\u0131y\u0131s\u0131nda devreye girdi. \u0130stanbul&#8217;un tramvaylar\u0131, ayd\u0131nlatmas\u0131 ve sanayisi uzun y\u0131llar buradan beslenen enerjiyle \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Elektrik, kentin g\u00fcndelik hayat\u0131n\u0131 k\u00f6kten d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>Cumhuriyet d\u00f6neminde de \u00e7al\u0131\u015fan santral, teknolojinin eskimesi ve yeni tesislerin devreye girmesiyle \u00f6nemini yitirdi. \u00dcretim 1983&#8217;te tamamen durdu. Ard\u0131ndan Hali\u00e7 k\u0131y\u0131s\u0131nda terk edilmi\u015f bir end\u00fcstri yap\u0131s\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. T\u00fcrbinler, kazanlar ve kontrol odalar\u0131 y\u0131llarca sessiz kald\u0131.<\/p>\n<p>2000&#8217;lerde koruma ve kamusal i\u015flev tercihiyle kapsaml\u0131 restorasyon yap\u0131ld\u0131. Yerle\u015fke 2007&#8217;de Santral\u0130stanbul olarak a\u00e7\u0131ld\u0131: \u0130stanbul Bilgi \u00dcniversitesi kamp\u00fcs\u00fcyle birlikte Enerji M\u00fczesi kuruldu; t\u00fcrbin salonlar\u0131 ve makineler korunarak sergileniyor.<\/p>\n<p>Beykoz Kundura: \u00dcretimden sahneye<\/p>\n<p>Beykoz Kundura, 19. y\u00fczy\u0131l sonlar\u0131nda temelleri at\u0131lan, Cumhuriyet d\u00f6neminde b\u00fcy\u00fcyen b\u00fcy\u00fck bir sanayi yerle\u015fkesiydi.<\/p>\n<p>Ayakkab\u0131 ve deri \u00fcretimiyle istihdam sa\u011flarken lojman, sinema, spor kul\u00fcb\u00fc ve sosyal tesislerle bir ya\u015fam ekosistemi kurdu. Osmanl\u0131 ordusuna deri malzemeler \u00fcretmek \u00fczere kurulan fabrika 1933&#8217;ten itibaren S\u00fcmerbank b\u00fcnyesinde halk\u0131n kundura ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lad\u0131. 1980&#8217;lerden itibaren ise zarar etti\u011fi gerek\u00e7esiyle kapanma tart\u0131\u015fmalar\u0131 ba\u015flad\u0131. \u00c7evresel etkiler, yenilenme ihtiyac\u0131 ve tasfiye tart\u0131\u015fmalar\u0131 sonras\u0131 1999&#8217;da \u00fcretimi sonland\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Yerle\u015fke bir s\u00fcre at\u0131l kald\u0131; 2005 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde film seti olarak kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. Ard\u0131ndan 2015 ba\u015flayan Kundura Haf\u0131za projesi, restorasyon ve yeniden i\u015flevlendirmeyle k\u00fclt\u00fcr-sanat mekan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Bug\u00fcn Beykoz Kundura&#8217;da tiyatro, sinema, konser ve sergiler var; \u00fcretim bantlar\u0131n\u0131n yerini sahne \u0131\u015f\u0131klar\u0131 ald\u0131.<\/p>\n<p>Feshane: Sanayiden sergi salonuna<\/p>\n<p>Feshane&#8217;nin k\u00f6keni 19. y\u00fczy\u0131la uzan\u0131yor. Osmanl\u0131 d\u00f6neminde fes\/tekstil \u00fcretimi i\u00e7in kurulan yap\u0131, Cumhuriyet d\u00f6neminde de \u00e7e\u015fitli \u00fcretim ve konfeksiyon faaliyetleriyle s\u00fcrd\u00fc. 1980&#8217;lerde Hali\u00e7&#8217;i sanayiden ar\u0131nd\u0131rma politikalar\u0131yla fabrika 1986&#8217;da bo\u015falt\u0131ld\u0131; \u00fcretim sona erdi. Yap\u0131 bir d\u00f6nem fuar ve etkinlik mekan\u0131 olarak kullan\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>2010&#8217;lar\u0131n sonunda restorasyon tamamland\u0131; yap\u0131 2023&#8217;te Art\u0130stanbul Feshane ad\u0131yla sergi ve k\u00fclt\u00fcr merkezine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc. Bug\u00fcn ulusal ve uluslararas\u0131 sergilerle kentin k\u00fclt\u00fcrel dola\u015f\u0131m\u0131na a\u00e7\u0131k.<\/p>\n<p>Bir r\u00fcyan\u0131n ard\u0131ndan<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;nin sanayi r\u00fcyas\u0131ndan geriye kalan binalar park, m\u00fcze, kamp\u00fcs ya da k\u00fclt\u00fcr mekan\u0131 oldu. Ancak as\u0131l miras, bu fabrikalarda \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f ku\u015faklar\u0131n haf\u0131zas\u0131nda ya\u015f\u0131yor: Siren sesiyle ba\u015flayan sabahlar, vardiya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda dolan sokaklar\u2026<\/p>\n<p>Ve soru hala ge\u00e7erli: T\u00fcrkiye sanayisini mi kaybetti, yoksa yaln\u0131zca ba\u015fka bir hayata m\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Osmanl\u0131&#8217;dan Cumhuriyet&#8217;e uzanan sanayi miras\u0131, kapanan fabrikalar park ve m\u00fcze olarak ya\u015fam buluyor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":37366,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,4,13],"tags":[1578,1380,374,375,587],"class_list":["post-37365","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-gundem","category-son-dakika","tag-fabrika","tag-kent","tag-sanayi","tag-uretim","tag-yapi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37365","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37365"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37365\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37367,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37365\/revisions\/37367"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/37366"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37365"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37365"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37365"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}