Prof. Dr. Ahmet Ayd\u0131n, bal\u0131k ve kabuklu deniz canl\u0131lar\u0131na ba\u011fl\u0131 zehirlenmelerin mide-ba\u011f\u0131rsak, sinir sistemi ve kalp \u00fczerinde etkili olabilece\u011fini belirterek, \u201cD\u00fc\u015f\u00fck bir ihtimal de olsa deniz canl\u0131lar\u0131na ba\u011fl\u0131 zehirlenme s\u00f6z konusu olabilir. Deniz \u00fcr\u00fcnleri t\u00fcketmekten vazge\u00e7mek yerine bilin\u00e7li t\u00fcketici olmak \u00f6nemli. En \u00f6nemlisi deniz \u00fcr\u00fcnlerinin g\u00fcvenilir ve bilinen yerlerden al\u0131nmas\u0131d\u0131r. Bal\u0131\u011f\u0131n taze oldu\u011funun ve herhangi bir bozulma belirtisi bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fclmesi gerekir\u201d dedi.<\/p>\n
Bilim insanlar\u0131, Karayipler\u2019de ya\u015fayan ve \u201cGambierdiscus\u201d olarak bilinen mikroalglerin, sular\u0131n \u0131s\u0131nmas\u0131yla birlikte Akdeniz k\u0131y\u0131lar\u0131nda da g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015fland\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekerek uyar\u0131da bulundu. Bal\u0131klarda birikerek insanlara ge\u00e7en bu organizman\u0131n \u00f6zellikle n\u00f6rolojik bozukluklara yol a\u00e7abildi\u011fi belirtildi.<\/p>\n
Deniz canl\u0131lar\u0131n\u0131n t\u00fcketimine ba\u011fl\u0131 zehirlenmelere ili\u015fkin de\u011ferlendirmede bulunan Yeditepe \u00dcniversitesi Eczac\u0131l\u0131k Fak\u00fcltesi Farmas\u00f6tik Toksikoloji Anabilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Ahmet Ayd\u0131n, deniz \u00fcr\u00fcnlerine ba\u011fl\u0131 zehirlenmelerin farkl\u0131 mekanizmalarla ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011fini belirterek \u00f6zellikle \u2018Ciguatera\u2019 olarak bilinen sigatoksin zehirlenmesine dikkat \u00e7ekti. Ayd\u0131n, tropikal b\u00f6lgelerde yayg\u0131n g\u00f6r\u00fclen bu zehirlenmenin iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi nedeniyle farkl\u0131 co\u011frafyalarda da ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
\u2018Kabuklu Deniz Canl\u0131lar\u0131yla Meydana Gelen Zehirlenmeler Olabiliyor\u2019<\/strong><\/p>\n Deniz \u00fcr\u00fcnleriyle meydana gelen zehirlenmelerin \u00e7ok \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde g\u00f6r\u00fclebilece\u011fini ifade eden Prof. Dr. Ayd\u0131n, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n \u201cKabuklu deniz canl\u0131lar\u0131yla meydana gelen zehirlenmeler g\u00f6r\u00fclebilir. Bal\u0131klar\u0131n k\u00f6t\u00fc \u015fartlarda saklanmas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak bakteri \u00fcremesi olu\u015fabilir ve bu bal\u0131klar\u0131n t\u00fcketilmesiyle zehirlenme vakalar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kabilir. Kabuklu deniz canl\u0131lar\u0131 baz\u0131 durumlarda toksik maddeleri b\u00fcnyelerinde konsantre edebilir. Bu \u00fcr\u00fcnlerin t\u00fcketilmesiyle zehirlenmeler meydana gelebilir. Ayr\u0131ca mercan resiflerinde ya\u015fayan baz\u0131 alglerin \u00fcretti\u011fi toksik maddelerle de zehirlenmeler g\u00f6r\u00fclebilir.\u201d<\/p>\n \u2018Mide-Ba\u011f\u0131rsak Rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 G\u00f6r\u00fclebilir\u2019<\/strong><\/p>\n Her zehirlenmenin mekanizmas\u0131n\u0131n farkl\u0131 oldu\u011funa i\u015faret eden Ayd\u0131n, \u201cSigatera zehirlenmesi \u00f6zellikle Pasifik ve Hint Okyanusu gibi tropikal b\u00f6lgelerde, b\u00fcy\u00fck bal\u0131klarda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bu bal\u0131klar beslendikleri algler yoluyla toksini al\u0131r. Gambierdiscus adl\u0131 alg t\u00fcr\u00fc toksik madde \u00fcretir. Bal\u0131k bu algleri s\u00fcrekli t\u00fcketti\u011finde v\u00fccudunda sigatoksin birikir. Bu toksini i\u00e7eren bal\u0131\u011f\u0131n yenmesiyle mide-ba\u011f\u0131rsak rahats\u0131zl\u0131klar\u0131, bulant\u0131 ve kusma g\u00f6r\u00fclebilir. Sinir sistemi belirtileri ortaya \u00e7\u0131kabilir; \u00f6zellikle duyularda de\u011fi\u015fiklik meydana gelir. Kalple ilgili sorunlara da yol a\u00e7abilir\u201d dedi.<\/p>\n \u2018S\u0131cak veya So\u011fuk Alg\u0131s\u0131nda Bozulma\u2019<\/strong><\/p>\n Sigatera zehirlenmesinde en dikkat \u00e7ekici bulgunun \u0131s\u0131 alg\u0131s\u0131ndaki bozulma oldu\u011funu vurgulayan Prof. Dr. Ahmet Ayd\u0131n, \u201cZehirlenen ki\u015fi s\u0131cak bir y\u00fczeye dokundu\u011funda s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 do\u011fru hissetmeyebilir ya da \u00e7ok so\u011fuk bir y\u00fczeye dokundu\u011funda so\u011fu\u011fu farkl\u0131 alg\u0131layabilir. Bal\u0131klar\u0131n k\u00f6t\u00fc \u015fartlarda saklanmas\u0131 sonucu bakteri \u00fcremesi olabilir. Bu bakterilere ba\u011fl\u0131 olarak histamin benzeri maddeler olu\u015fur ve bunlar\u0131n t\u00fcketilmesiyle zehirlenmeler meydana gelebilir. Kabuklu deniz canl\u0131lar\u0131 deniz taban\u0131nda ve kontamine alanlarda bulunduklar\u0131 i\u00e7in a\u011f\u0131r metalleri konsantre edebilir. Ayr\u0131ca mikrobiyal toksin \u00fcretimi de s\u00f6z konusu olabilir. Bu toksinleri i\u00e7eren kabuklular\u0131n t\u00fcketilmesiyle mide-ba\u011f\u0131rsak \u015fikayetleri, sinirsel etkilenmeler, kas ve eklem a\u011fr\u0131lar\u0131 g\u00f6r\u00fclebilir. Kalp \u00e7arp\u0131nt\u0131s\u0131 ve tansiyon d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc de ortaya \u00e7\u0131kabilir\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n \u2018Bu Zehirlenmenin Panzehiri Yok\u2019<\/strong><\/p>\n Son d\u00f6nemde sigatera vakalar\u0131n\u0131n tropikal b\u00f6lgeler d\u0131\u015f\u0131nda da bildirildi\u011fini kaydeden Ahmet Ayd\u0131n, \u201c\u0130spanya\u2019da bu alglerin g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ve bal\u0131k t\u00fcketiminin risk olu\u015fturabilece\u011fi bildirilmi\u015ftir. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi nedeniyle tropikal bal\u0131klar\u0131n daha kuzeye, Akdeniz\u2019e g\u00f6\u00e7 etmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ancak \u015fu an i\u00e7in \u00e7ok yayg\u0131n bir durum de\u011fildir. Mide bulant\u0131s\u0131 gibi belirtiler bir\u00e7ok g\u0131da zehirlenmesinde g\u00f6r\u00fclebilir. Ancak s\u0131cak ya da so\u011fu\u011fu hissedememe gibi sinir sistemi bulgular\u0131 sigatera zehirlenmesini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrebilir. Bu zehirlenmenin bir antidotu yoktur. Spesifik bir tan\u0131 kiti de bulunmamaktad\u0131r. \u0130leri toksikolojik analizlerle toksin tespit edilebilir\u201d dedi.<\/p>\n Balon Bal\u0131\u011f\u0131<\/strong><\/p>\n T\u00fcketicilere uyar\u0131larda bulunan Prof. Dr. Ahmet Ayd\u0131n, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n \u201cDeniz \u00fcr\u00fcnleri g\u00fcvenilir ve bilinen yerlerden al\u0131nmal\u0131. Bal\u0131\u011f\u0131n taze oldu\u011fundan ve bozulma belirtisi bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan emin olunmal\u0131. \u00d6zellikle yurt d\u0131\u015f\u0131nda deniz \u00fcr\u00fcn\u00fc t\u00fcketirken daha dikkatli olunmal\u0131. Balon Bal\u0131\u011f\u0131na da \u00f6zel bir pencere a\u00e7mak gerekebilir. Hat\u0131rlanaca\u011f\u0131 \u00fczere \u00fclkemizde de balon bal\u0131\u011f\u0131 yenilmesine ba\u011fl\u0131 zehirlenme vakalar\u0131 zaman zaman g\u00f6r\u00fclmektedir. Yine iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine paralel olarak Akdeniz\u2019de de g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flayan bu istilac\u0131 bal\u0131k t\u00fcr\u00fcn\u00fcn derisinde, yumurtalar\u0131nda ve i\u00e7 organlar\u0131nda toksin bulunmaktad\u0131r. Bu nedenle balon bal\u0131\u011f\u0131, ancak \u00e7ok profesyonel ki\u015filer taraf\u0131ndan haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131nda t\u00fcketilebilir. Onun d\u0131\u015f\u0131nda son derece \u00f6l\u00fcmc\u00fcl olan zehirlenme vakalar\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu risk nedeniyle Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131, bu istilac\u0131 t\u00fcrlerin avlanmas\u0131n\u0131 te\u015fvik ederek t\u00fcketilmesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.\u201d<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Prof. Dr. Ahmet Ayd\u0131n, bal\u0131k ve kabuklu deniz canl\u0131lar\u0131na ba\u011fl\u0131 zehirlenmelerin mide-ba\u011f\u0131rsak, sinir sistemi ve kalp \u00fczerinde etkili olabilece\u011fini belirterek, \u201cD\u00fc\u015f\u00fck bir ihtimal de olsa deniz canl\u0131lar\u0131na ba\u011fl\u0131 zehirlenme s\u00f6z konusu olabilir.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":40541,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[5669,5670,1442,5671,5668],"class_list":["post-40540","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-alg","tag-baligi","tag-balik","tag-deniz-canlilari","tag-zehirlenme"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40540","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=40540"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40540\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":40542,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40540\/revisions\/40542"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40541"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=40540"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=40540"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=40540"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}