{"id":41362,"date":"2026-02-22T07:33:05","date_gmt":"2026-02-22T07:33:05","guid":{"rendered":"https:\/\/bihavadis.com\/?p=41362"},"modified":"2026-02-22T07:33:05","modified_gmt":"2026-02-22T07:33:05","slug":"acibadem-universitesi-psikoloji-bolumu-ogretim-uyesi-prof-dr-murat-kurt-dijital-cagda-zihin-erozyonu-yasandigina-dikkat-cekiyor-cebimizdeki-ekran-hafizamizi-ele-geciriyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/2026\/02\/22\/acibadem-universitesi-psikoloji-bolumu-ogretim-uyesi-prof-dr-murat-kurt-dijital-cagda-zihin-erozyonu-yasandigina-dikkat-cekiyor-cebimizdeki-ekran-hafizamizi-ele-geciriyor\/","title":{"rendered":"Ac\u0131badem \u00dcniversitesi Psikoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Murat Kurt, Dijital \u00c7a\u011fda “Zihin Erozyonu” Ya\u015fand\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekiyor: “Cebimizdeki Ekran, Haf\u0131zam\u0131z\u0131 Ele Ge\u00e7iriyor”"},"content":{"rendered":"

Sabah g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc a\u00e7ar a\u00e7maz telefona uzan\u0131yor, g\u00fcn i\u00e7inde y\u00fczlerce kez ekran\u0131 kontrol ediyor, gece uyumadan \u00f6nce son kez sosyal medyada geziniyoruz. Dijital \u00e7a\u011f\u0131n bu g\u00f6r\u00fcnmez rutini art\u0131k s\u0131radan bir al\u0131\u015fkanl\u0131k de\u011fil; bilim insanlar\u0131na g\u00f6re dikkat ve haf\u0131za s\u00fcre\u00e7lerimizi derinden etkileyen bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn par\u00e7as\u0131. Uzmanlar, \u00f6zellikle h\u0131zl\u0131 t\u00fcketilen k\u0131sa i\u00e7eriklerin ve s\u00fcrekli bildirim ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n haz temelli anl\u0131k kazan\u00e7lar\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ama uzun vadede bedel \u00f6detti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/strong><\/em><\/p>\n

D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn (WHO) \u00e7ocuklara y\u00f6nelik ekran s\u00fcresi s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 ve Avrupa b\u00f6lgesinde artan problemli sosyal medya kullan\u0131m\u0131 verileri, meselenin k\u00fcresel boyutunu ortaya koyuyor. \u00dcniversitelerde yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar ise yaln\u0131zca telefonun masada durmas\u0131n\u0131n bile bili\u015fsel performans\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrebildi\u011fini g\u00f6steriyor. Peki haf\u0131zam\u0131z ve alg\u0131m\u0131z ger\u00e7ekten zay\u0131fl\u0131yor mu? Yoksa sadece kullan\u0131m al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131z m\u0131 de\u011fi\u015fiyor? \u201cTelefon masadayken bile dikkat d\u00fc\u015f\u00fcyor\u201d diyen Ac\u0131badem \u00dcniversitesi Psikoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Murat Kurt konuyla ilgili \u00e7arp\u0131c\u0131 bilgiler veriyor\u2026<\/strong><\/em><\/p>\n

Prof. Dr. Murat Kurt\u2019a g\u00f6re sosyal medyan\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 ve kontrols\u00fcz kullan\u0131m\u0131, dikkat ve haf\u0131za \u00fczerinde olumsuz sonu\u00e7lar do\u011furabiliyor. Prof. Dr. Murat Kurt, \u201cBu etkinin \u015fiddeti; ki\u015finin ya\u015f\u0131 ve sosyal medyada ge\u00e7irdi\u011fi s\u00fcreye ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015febilir. \u00d6zellikle \u00e7ocuklar ve ergenlerde yo\u011fun kullan\u0131m; dikkat da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131\u011f\u0131na, dikkat s\u00fcresinin k\u0131salmas\u0131na ve ayn\u0131 anda birden fazla i\u015fle u\u011fra\u015fma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 dikkat sorunlar\u0131na yol a\u00e7abiliyor. Birden fazla platformda e\u015f zamanl\u0131 vakit ge\u00e7irmek ve s\u00fcrekli gelen bildirimler, odaklanmay\u0131 zorla\u015ft\u0131ran ba\u015fl\u0131ca etkenler aras\u0131nda g\u00f6steriliyor\u201d diyor.\u00a0<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rmalar, sorunlu sosyal medya kullan\u0131m\u0131n\u0131n g\u00fcnl\u00fck hayatta daha fazla dalg\u0131nl\u0131k ve unutkanl\u0131kla ili\u015fkili oldu\u011funu ortaya koyuyor. Bu durum \u00e7o\u011fu zaman a\u015f\u0131r\u0131 kullan\u0131m ve \u201cbir \u015feyleri ka\u00e7\u0131rma korkusu\u201d olarak bilinen \u201cFoMO\u201d ile ba\u011flant\u0131l\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Hatta ak\u0131ll\u0131 telefon kapal\u0131 ve kullan\u0131lm\u0131yor olsa bile g\u00f6r\u00fc\u015f alan\u0131nda bulunmas\u0131, dikkat performans\u0131n\u0131 zay\u0131flatabiliyor. Bir \u015feyleri ka\u00e7\u0131rma korkusu ve kendi ba\u015f\u0131na kalman\u0131n verdi\u011fi rahats\u0131zl\u0131k hissinden ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in insanlar\u0131n fark\u0131nda olmadan s\u00fcrekli olarak olas\u0131 bir bildirime haz\u0131r hale geldi\u011fini belirten Prof. Dr. Murat Kurt, \u201cBeyin, potansiyel \u00f6d\u00fcl sinyalini, yani bildirimi, tamamen g\u00f6rmezden gelemez. Telefon yan\u0131m\u0131zdayken bile zihinsel kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 tetikte kal\u0131yor. Bu da zihnimizin bir i\u015fe ya da bir \u015feye odaklanmas\u0131n\u0131 zay\u0131flat\u0131yor\u201d \u015feklinde konu\u015fuyor.<\/p>\n

Sosyal Medya Kullan\u0131m\u0131 Artt\u0131k\u00e7a Unutkanl\u0131k Da Art\u0131yor\u00a0<\/b><\/p>\n

Prof. Dr. Murat Kurt\u2019a g\u00f6re problemli sosyal medya ve ak\u0131ll\u0131 telefon kullan\u0131m\u0131 sadece dikkati de\u011fil, belle\u011fi de etkiliyor. Haf\u0131zan\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc olabilmesi i\u00e7in dikkat filtrelerinin sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ve hat\u0131rlanacak duruma ili\u015fkin ara ara tekrar yap\u0131lmas\u0131 gerekiyor. S\u00fcrekli i\u00e7erik de\u011fi\u015fimi, k\u0131sa videolar ve bildirim ak\u0131\u015f\u0131 dikkati ve \u00f6z\u00fcmseyerek \u00f6\u011frenmeyi bozuyor. Prof. Dr. Murat Kurt, \u201cHaf\u0131za bir kas gibidir; tekrar ve odaklanma ister. S\u00fcrekli b\u00f6l\u00fcnen dikkat, bilgiyi y\u00fczeyde b\u0131rak\u0131r. \u00d6\u011freniyoruz san\u0131yoruz ama asl\u0131nda depolam\u0131yoruz\u201d diyor.<\/p>\n

Baz\u0131 uluslararas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar, g\u00fcnl\u00fck sosyal medya kullan\u0131m s\u00fcresi artt\u0131k\u00e7a bili\u015fsel performansa y\u00f6nelik risklerin y\u00fckseldi\u011fini, \u00f6zellikle de dikkat s\u00fcresinin azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor. S\u00fcrekli i\u00e7erik de\u011fi\u015ftirme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, beynin derin odaklanma yerine y\u00fczeysel ve h\u0131zl\u0131 tarama moduna ge\u00e7mesine neden oluyor. Bu durum \u00f6zellikle \u00f6\u011frencilerde ders \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken s\u0131k s\u0131k telefona bakma ihtiyac\u0131 \u015feklinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n

K\u0131sa \u0130\u00e7erikler Beynin Sab\u0131r E\u015fi\u011fini D\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcyor\u00a0<\/b><\/p>\n

Sosyal medya be\u011fenileri ve bildirimlerin k\u00fc\u00e7\u00fck ama s\u0131k dopamin sal\u0131n\u0131mlar\u0131na yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Prof. Dr. Murat Kurt, bu durumun beynin anl\u0131k \u00f6d\u00fcllere al\u0131\u015fmas\u0131na neden oldu\u011funa dikkat \u00e7ekiyor: \u201cK\u0131sa ve h\u0131zl\u0131 i\u00e7erik t\u00fcketimi, beynin sab\u0131r e\u015fi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcrebilir. Uzun bir metni okumak ya da karma\u015f\u0131k bir problemi \u00e7\u00f6zmek daha zor hale gelir. Bu durum \u00f6zellikle geli\u015fim \u00e7a\u011f\u0131ndaki \u00e7ocuk ve ergenlerde daha belirgin risk olu\u015fturuyor. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc verileri, ergenlerde problemli sosyal medya kullan\u0131m\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bunun ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ile dikkat s\u00fcre\u00e7leri \u00fczerinde etkili olabilece\u011fini g\u00f6steriyor\u201d\u2026<\/p>\n

Problemli ve kontrols\u00fcz sosyal medya kullan\u0131m\u0131n\u0131n bir\u00e7ok ruhsal bozuklukla da ili\u015fkili oldu\u011funu s\u00f6yleyen Prof. Dr. Murat Kurt, \u201cEn s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan ruhsal sorunlar aras\u0131nda depresyon, dikkat eksikli\u011fi ve anksiyete bozukluklar\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Bunlara uyku problemleri, beden alg\u0131s\u0131na ili\u015fkin sorunlar, yeme davran\u0131\u015f\u0131ndaki bozulmalar ile yaln\u0131zl\u0131k ve sosyal izolasyon da e\u015flik ediyor\u201d \u015feklinde konu\u015fuyor.\u00a0<\/p>\n

Beyin Ayn\u0131 Anda \u0130ki \u0130\u015fi Ayn\u0131 Verimle Yapamaz\u00a0<\/b><\/p>\n

Kontrols\u00fcz ak\u0131ll\u0131 telefon ve sosyal medya kullan\u0131m\u0131n\u0131n ba\u015fta dikkat yetersizli\u011fine yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Prof. Dr. Murat Kurt, \u201cBuna \u2018dijital amnezi\u2019 diyoruz. Bilginin her an eri\u015filebilir olmas\u0131, onu zihinde tutma motivasyonunu azaltabiliyor. Art\u0131k bilgiyi hat\u0131rlamak yerine nerede bulaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 hat\u0131rl\u0131yoruz. Bu da uzun vadede bellekle ilgili mekanizmalar\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6z\u00fcmseyerek \u00f6\u011frenmesini engelliyor\u201d \u015feklinde konu\u015fuyor.\u00a0<\/p>\n

Haf\u0131za olu\u015fumu i\u00e7in dikkatin \u015fart oldu\u011funu vurgulayan Prof. Dr. Murat Kurt, \u201cE\u011fer dikkat da\u011f\u0131n\u0131ksa, bilgi uzun s\u00fcreli belle\u011fe aktar\u0131lamaz. Ayr\u0131ca \u2018dijital haf\u0131za etkisi\u2019 dedi\u011fimiz bir durum var. \u0130nsanlar bilgiyi ezberlemek yerine \u2018nas\u0131l olsa internette var\u2019 d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle depolam\u0131yor. Bu da uzun vadede hat\u0131rlama kapasitesini zay\u0131flatabiliyor\u201d diyor.\u00a0<\/p>\n

Telefonla ilgilenirken ders \u00e7al\u0131\u015fmak, mesajla\u015f\u0131rken toplant\u0131 dinlemek\u2026 Ancak bilimsel veriler beynin ayn\u0131 anda bili\u015fsel olarak iki zor i\u015fi tam verimle yapamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Prof. Dr. Murat Kurt, \u201cS\u0131n\u0131rl\u0131 bir bilgi i\u015fleme kapasitesine sahibiz. Yine de sistemimiz ayn\u0131 anda birden fazla g\u00f6revi yapabilecek yeterli\u011fe sahiptir. Ancak ayn\u0131 anda iki zor i\u015fi yapmaya ya da birbirini bozacak iki i\u015fi yapmaya veya daha \u00f6nce deneyimlemedi\u011fimiz bir i\u015fi yaparken ba\u015fka bir \u015fey yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zda zorlan\u0131yoruz. Dolay\u0131s\u0131yla \u00e7oklu g\u00f6revler, g\u00f6revler aras\u0131nda h\u0131zl\u0131 ge\u00e7i\u015fi gerektiriyor. Her ge\u00e7i\u015fte ise zihinsel enerji kayb\u0131 oluyor. Bu da hem performans\u0131 hem \u00f6\u011frenme kalitesini d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcyor\u201d diyor.\u00a0<\/p>\n

Problemli telefon kullan\u0131m\u0131n\u0131n \u00e7ocuk geli\u015fiminde dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken bir husus oldu\u011funu belirten Prof. Dr. Murat Kurt, \u201c\u00c7ocuklar\u0131n y\u00fczde 97\u2019si 0\u20134 ya\u015f aras\u0131nda mobil cihazlarla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yor; \u00fcstelik bu temas \u00e7o\u011fu zaman 1 ya\u015f\u0131ndan \u00f6nce, ekran izleme ya da dijital i\u00e7erikle etkile\u015fim \u015feklinde ba\u015fl\u0131yor. Bu durum \u00e7ocu\u011fun optimum motor ve duyusal geli\u015fim f\u0131rsat\u0131n\u0131 zay\u0131flat\u0131yor. Neticede \u00e7ocu\u011fun hayal g\u00fcc\u00fc ve yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 sekteye u\u011fruyor\u201d diyor. \u00a0<\/p>\n

\u00c7\u00f6z\u00fcm, Teknolojiden Ka\u00e7mak De\u011fil, Onu Y\u00f6netmek<\/strong><\/b><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Uzmanlar teknolojiden tamamen uzakla\u015fman\u0131n elbette ger\u00e7ek\u00e7i olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00f6nemli olan\u0131n bilin\u00e7li kullan\u0131m oldu\u011funu vurguluyor. Prof. Dr. Murat Kurt, \u201cE\u011flence ama\u00e7l\u0131 ekran s\u00fcresini s\u0131n\u0131rland\u0131rmak, bildirimleri kapatmak ve telefonu g\u00f6r\u00fc\u015f alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131na koymak, yatmadan en az 1 saat \u00f6nce ekran kullan\u0131m\u0131n\u0131 b\u0131rakmak, g\u00fcn i\u00e7inde \u2018ekrans\u0131z odak bloklar\u0131\u2019 olu\u015fturmak, kitap okuma, not tutma ve ezber gibi haf\u0131zay\u0131 aktif \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ran aktiviteleri art\u0131rmak \u00f6nemli. Teknoloji d\u00fc\u015fman\u0131m\u0131z de\u011fil. Ancak kontrol edilmedi\u011finde zihinsel kapasitemizi sessizce a\u015f\u0131nd\u0131rabilir. Dikkat, haf\u0131za ve alg\u0131; korunmas\u0131 gereken bili\u015fsel hazinelerimizdir. Onlar\u0131 korumak bizim elimizde\u201d diyerek s\u00f6zlerini tamaml\u0131yor\u2026<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sabah g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc a\u00e7ar a\u00e7maz telefona uzan\u0131yor, g\u00fcn i\u00e7inde y\u00fczlerce kez ekran\u0131 kontrol ediyor, gece uyumadan \u00f6nce son kez sosyal medyada geziniyoruz.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":41363,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[5760,527,671,1825,787],"class_list":["post-41362","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-bildirim","tag-bilgi","tag-dikkat","tag-hafiza","tag-telefon"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41362","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=41362"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41362\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":41364,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41362\/revisions\/41364"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/41363"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=41362"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=41362"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=41362"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}