{"id":45913,"date":"2026-02-24T20:48:04","date_gmt":"2026-02-24T20:48:04","guid":{"rendered":"https:\/\/bihavadis.com\/?p=45913"},"modified":"2026-02-24T20:48:04","modified_gmt":"2026-02-24T20:48:04","slug":"dijital-dunyada-cocuklar-icin-yeni-donem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/2026\/02\/24\/dijital-dunyada-cocuklar-icin-yeni-donem\/","title":{"rendered":"Dijital d\u00fcnyada \u00e7ocuklar i\u00e7in yeni d\u00f6nem!"},"content":{"rendered":"<p>ABD\u2019de oyun ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131 oldu\u011fu \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen 11 ya\u015f\u0131ndaki bir \u00e7ocu\u011fun babas\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrmesi ve ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde Trabzon\u2019da 13 ya\u015f\u0131ndaki Abdulkadir Eymen Bilgin\u2019in \u00f6l\u00fcm\u00fc, dijital ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 yeniden g\u00fcndeme ta\u015f\u0131yarak \u201cyasaklama m\u0131, g\u00fc\u00e7lendirme mi?\u201d sorusunu kamuoyunun merkezine yerle\u015ftirdi.<\/p>\n<p>\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi Sa\u011fl\u0131k Bilimleri Fak\u00fcltesi \u00c7ocuk Geli\u015fimi B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Demet G\u00fclald\u0131, dijital ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k konusunu \u201cyasaklama m\u0131, g\u00fc\u00e7lendirme mi?\u201d ba\u011flam\u0131nda ele ald\u0131.<\/p>\n<p><strong>Dijital okuryazarl\u0131k becerilerinin geli\u015ftirilmesi hedefleniyor<\/strong><\/p>\n<p>Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Demet G\u00fclald\u0131, \u00fclkemizde 3 \u015eubat 2026 tarihli resm\u00ee gazete yay\u0131nlanan Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Genelgesi ile \u201cDijital D\u00fcnyada \u00c7ocuklar\u0131n G\u00fc\u00e7lendirilmesine Y\u00f6nelik Eylem Plan\u0131\u00a02026-2030\u201dn\u0131n Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanl\u0131\u011f\u0131 koordinasyonunda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fini hat\u0131rlatarak, \u201cBu eylem plan\u0131n\u0131n stratejik ama\u00e7lar\u0131; Fark\u0131ndal\u0131k ve Bilin\u00e7lendirme, Koruyucu ve \u00d6nleyici Mekanizmalar\u0131n Geli\u015ftirilmesi, Dijital Risklere Kar\u015f\u0131 M\u00fcdahale ve Destek Mekanizmalar\u0131n\u0131n G\u00fc\u00e7lendirilmesi ve Yasal ve Kurumsal D\u00fczenlemelerin G\u00fc\u00e7lendirilmesi ba\u015fl\u0131klar\u0131nda belirlenmi\u015ftir. \u00d6zellikle hem \u00e7ocuklar\u0131n hem de ailelerin dijital okuryazarl\u0131k becerilerinin geli\u015ftirilmesi, dijital platformlarda g\u00fcvenli davran\u0131\u015f bi\u00e7imlerinin kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 ve ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnme, etik sorumluluk ve mahremiyet bilinci gibi becerilerin desteklenmesi hedeflenmektedir. \u00c7ocuklar\u0131n bilgiye eri\u015fim, \u00e7evrim i\u00e7i \u00f6\u011frenme ve teknolojiyi etkin bir \u015fekilde kullanmalar\u0131 te\u015fvik edilerek, dijital teknolojilerin yaln\u0131zca t\u00fcketim arac\u0131 de\u011fil ayn\u0131 zamanda \u00fcretim ve geli\u015fim alan\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmesi ama\u00e7lanmaktad\u0131r.\u201d dedi.<\/p>\n<p><strong>Avustralya \u00f6nc\u00fc oldu<\/strong><\/p>\n<p>10 Aral\u0131k 2025 itibar\u0131yla Avustralya\u2019da 16 ya\u015f alt\u0131ndaki \u00e7ocuk ve ergenlerin TikTok, Instagram, YouTube, Snapchat, X ve Facebook gibi b\u00fcy\u00fck sosyal medya platformlar\u0131nda hesap a\u00e7malar\u0131 ve mevcut hesaplar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmelerinin yasakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Demet G\u00fclald\u0131, \u201c28 Kas\u0131m 2024\u2019te kabul edilen \u2018Online Safety Amendment (Social Media Minimum Age) Bill 2024\u2019 ile sosyal medya kullan\u0131m\u0131nda asgari ya\u015f 16 olarak belirlenmi\u015f; b\u00f6ylece bu kapsamda d\u00fcnyada \u00f6nc\u00fc bir d\u00fczenleme hayata ge\u00e7irilmi\u015ftir. Yasa, yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 \u00e7ocuklara ya da ebeveynlere de\u011fil, do\u011frudan teknoloji \u015firketlerine y\u00f6neltmektedir. D\u00fczenlemenin temel gerek\u00e7esi, \u00e7ocuk ve ergenlerin ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131, g\u00fcvenli\u011fini ve genel iyilik h\u00e2lini korumakt\u0131r. Siber zorbal\u0131k vakalar\u0131ndaki art\u0131\u015f, zararl\u0131 i\u00e7eriklere maruz kalma, \u00e7evrim i\u00e7i istismar riski, k\u00f6t\u00fc niyetli yeti\u015fkinlerle temas olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve s\u00fcrekli kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn benlik sayg\u0131s\u0131 \u00fczerindeki olumsuz etkileri, yasan\u0131n dayanak noktalar\u0131 aras\u0131nda g\u00f6sterilmektedir.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p><strong>Sosyal medya yasaklamalar\u0131 k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte h\u0131zland\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Avustralya\u2019daki bu d\u00fczenlemenin, benzer tart\u0131\u015fmalar\u0131 k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte h\u0131zland\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Demet G\u00fclald\u0131, \u201cBirle\u015fik Krall\u0131k 16 ya\u015f alt\u0131na y\u00f6nelik k\u0131s\u0131tlamalar\u0131 de\u011ferlendirmekte; Fransa\u2019da 15 ya\u015f alt\u0131na sosyal medya yasa\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren tasar\u0131 parlamentodan ge\u00e7mi\u015ftir. \u00c7in, \u2018minor mode\u2019 uygulamas\u0131yla ya\u015fa ba\u011fl\u0131 ekran s\u00fcresi s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 getirmi\u015ftir. \u0130spanya ve Danimarka\u2019da da benzer d\u00fczenlemeler g\u00fcndemdedir. Avrupa Parlamentosu ise ba\u011flay\u0131c\u0131 olmamakla birlikte 16 ya\u015f s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 \u00f6neren bir karar \u00fczerinde uzla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bu geli\u015fmeler, sosyal medyan\u0131n \u00e7ocuk geli\u015fimi \u00fczerindeki etkisinin pedagojik bir tart\u0131\u015fman\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7erek hukuki ve siyasal bir mesele h\u00e2line geldi\u011fini g\u00f6stermektedir.\u201d ifadesinde bulundu.<\/p>\n<p><strong>Yasaklama bir \u00e7\u00f6z\u00fcm m\u00fc?<\/strong><\/p>\n<p>12\u201316 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131n\u0131n kimlik geli\u015fiminin h\u0131zland\u0131\u011f\u0131, sosyal kabul ihtiyac\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131 ve duygusal dalgalanmalar\u0131n yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 kritik bir d\u00f6nem oldu\u011funu ifade eden Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Demet G\u00fclald\u0131, \u201cErgenlikte bireyin fiziksel de\u011fi\u015fimlere uyum sa\u011flamas\u0131, kendilik alg\u0131s\u0131n\u0131 yap\u0131land\u0131rmas\u0131 ve sosyal ili\u015fkiler i\u00e7inde konumunu belirlemesi beklenir. Ancak n\u00f6rogeli\u015fimsel a\u00e7\u0131dan d\u00fcrt\u00fc kontrol\u00fc ve uzun vadeli sonu\u00e7lar\u0131 de\u011ferlendirme kapasitesi hen\u00fcz tam olarak olgunla\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum, sosyal medya ortamlar\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan i\u00e7eriklere kar\u015f\u0131 ergenleri daha k\u0131r\u0131lgan h\u00e2le getirebilmektedir.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n<p><strong>Ergenlik k\u0131r\u0131lgan bir d\u00f6nem<\/strong><\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmalar, sosyal medya platformlar\u0131nda idealize edilmi\u015f ya\u015fam temsillerinin, m\u00fckemmel beden alg\u0131s\u0131 ve pop\u00fclerlik odakl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn, ergenlerin benlik geli\u015fimi \u00fczerinde olumsuz etkiler yaratabildi\u011fini ortaya koydu\u011funu da anlatan Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Demet G\u00fclald\u0131, \u201c\u00d6zellikle sosyal kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma s\u00fcre\u00e7leri, \u00f6zsayg\u0131 ve beden alg\u0131s\u0131 \u00fczerinde belirleyici olabilmektedir. Bununla birlikte sosyal medya, ergenlerin kendilerini ifade edebildikleri, akran ili\u015fkilerini s\u00fcrd\u00fcrebildikleri ve toplumsal meselelere dair fark\u0131ndal\u0131k geli\u015ftirebildikleri bir alan olarak da i\u015flev g\u00f6rmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla sosyal medya hem risk hem de f\u0131rsat bar\u0131nd\u0131ran \u00e7ift y\u00f6nl\u00fc bir dijital ekosistem sunmaktad\u0131r.\u201d dedi.<\/p>\n<p><strong>Gen\u00e7leri 16 ya\u015f\u0131na kadar dijital deneyimden b\u00fct\u00fcn\u00fcyle uzak tutman\u0131n da riski var<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7ocuklar\u0131n dijital ortamlarda kar\u015f\u0131la\u015fabilecekleri risklerden korunmas\u0131 gereklili\u011fine vurgu yapan Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Demet G\u00fclald\u0131, \u201cAncak \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn yaln\u0131zca yasaklama \u00fczerinden kurgulanmas\u0131, sosyal medyan\u0131n e\u011fitim, yarat\u0131c\u0131l\u0131k, sosyal ba\u011f kurma ve kamusal kat\u0131l\u0131m gibi olumlu y\u00f6nlerini g\u00f6z ard\u0131 etme riskini ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Ayr\u0131ca gen\u00e7leri 16 ya\u015f\u0131na kadar dijital deneyimden b\u00fct\u00fcn\u00fcyle uzak tutmak, sonras\u0131nda ani ve denetimsiz bir ge\u00e7i\u015fe yol a\u00e7abilir. Bu durum, dijital okuryazarl\u0131k ve \u00f6z d\u00fczenleme becerilerinin kademeli olarak geli\u015fmesini engelleyebilir.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p><strong>Dijital okuryazarl\u0131k e\u011fitimleri temel olmal\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Bu ba\u011flamda daha s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir yakla\u015f\u0131m\u0131n, \u201cyasaklama\u201d yerine \u201cg\u00fcvenli tasar\u0131m\u201d ve \u201c\u00e7ocuk haklar\u0131 temelli d\u00fczenleme\u201d ilkelerini merkeze alan politikalar geli\u015ftirmek oldu\u011funu dile getiren Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Demet G\u00fclald\u0131, \u201cAlgoritmik \u015feffafl\u0131k, ya\u015fa uygun i\u00e7erik tasar\u0131m\u0131, veri koruma \u00f6nlemleri, etkili denetim mekanizmalar\u0131 ve dijital okuryazarl\u0131k e\u011fitimleri bu yakla\u015f\u0131m\u0131n temel bile\u015fenleri olmal\u0131d\u0131r. Ama\u00e7, gen\u00e7leri dijital d\u00fcnyadan izole etmek de\u011fil; onlar\u0131 bilin\u00e7li, ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnebilen ve \u00e7evrim i\u00e7i risklerle ba\u015fa \u00e7\u0131kabilecek dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011fa sahip bireyler olarak g\u00fc\u00e7lendirmektir. 16 ya\u015f alt\u0131 sosyal medya yasa\u011f\u0131 yaln\u0131zca hukuki bir d\u00fczenleme de\u011fil; dijital \u00e7a\u011fda \u00e7ocukluk ve ergenlik kavramlar\u0131n\u0131n yeniden tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131 bir k\u0131r\u0131lma noktas\u0131na i\u015faret etmektedir. Bu k\u0131r\u0131lman\u0131n nas\u0131l y\u00f6netilece\u011fi ise yasaklardan \u00e7ok, bilimsel veriye dayal\u0131, \u00e7ok payda\u015fl\u0131 ve \u00e7ocuk merkezli politikalar\u0131n geli\u015ftirilmesine ba\u011fl\u0131d\u0131r.\u201d \u015feklinde s\u00f6zlerini tamamlad\u0131<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ABD\u2019de oyun ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131 oldu\u011fu \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen 11 ya\u015f\u0131ndaki bir \u00e7ocu\u011fun babas\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrmesi ve ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde Trabzon\u2019da 13 ya\u015f\u0131ndaki Abdulkadir Eymen Bilgin\u2019in \u00f6l\u00fcm\u00fc, dijital ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 yeniden g\u00fcndeme ta\u015f\u0131yarak \u201cyasaklama m\u0131, g\u00fc\u00e7lendirme mi?\u201d sorusunu kamuoyunun merkezine yerle\u015ftirdi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":45914,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[1826,242,1046,2732,2275],"class_list":["post-45913","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-bag","tag-cocuk","tag-dijital","tag-duzenleme","tag-sosyal-medya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45913","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=45913"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45913\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":45915,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45913\/revisions\/45915"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/45914"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=45913"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=45913"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=45913"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}