{"id":56174,"date":"2026-03-02T04:18:38","date_gmt":"2026-03-02T04:18:38","guid":{"rendered":"https:\/\/bihavadis.com\/?p=56174"},"modified":"2026-03-02T04:18:38","modified_gmt":"2026-03-02T04:18:38","slug":"turkiye-irak-iliskileri-paneli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/2026\/03\/02\/turkiye-irak-iliskileri-paneli\/","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye-Irak \u0130li\u015fkileri Paneli"},"content":{"rendered":"<p> Siyaset, Ekonomi ve Toplum Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Vakf\u0131nca (SETA), &#8220;Yeni B\u00f6lgesel Dinamikler ve T\u00fcrkiye- Irak \u0130li\u015fkilerinin Gelece\u011fi&#8221; paneli d\u00fczenlendi.<\/p>\n<p>SETA taraf\u0131ndan Ankara&#8217;da d\u00fczenlenen panele, Anadolu Ajans\u0131 (AA) Stratejik Analiz M\u00fcd\u00fcr\u00fc Bilgay Duman, AA D\u0131\u015f Haberler Ba\u015fmuhabiri Mehmet Alaca, Ba\u011fdat \u00dcniversitesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Adel Badavi ve Hivar el-Fikr Ara\u015ft\u0131rma Merkezinden Salam Jabbar kat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>&#8220;Yeni B\u00f6lgesel Dinamikler ve T\u00fcrkiye-Irak \u0130li\u015fkilerinin Gelece\u011fi&#8221; panelinin moderat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc Ankara Y\u0131ld\u0131r\u0131m Beyaz\u0131t \u00dcniversitesi Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. Muhammed H\u00fcseyin Mercan yapt\u0131.<\/p>\n<p>Bilgay Duman, buradaki konu\u015fmas\u0131nda, co\u011frafi, siyasi, sosyal, ekonomik ve g\u00fcvenlik konular\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda Irak&#8217;\u0131n merkez \u00fclke konumunda oldu\u011funu vurgulayarak, \u00fclkedeki her geli\u015fmenin do\u011frudan veya dolayl\u0131 \u015fekilde T\u00fcrkiye&#8217;yi ve Orta Do\u011fu&#8217;yu etkiledi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye ile Irak aras\u0131ndaki etkile\u015fimin b\u00f6lgedeki di\u011fer \u00fclkelere g\u00f6re daha geni\u015f ve daha g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu de\u011ferlendirmesinde bulunan Duman, iki \u00fclkenin kaderinin birlikte \u00e7izildi\u011fini, gelece\u011finin de beraber ilerleyece\u011fini belirtti.<\/p>\n<p>Duman, Orta Do\u011fu&#8217;daki de\u011fi\u015fimin ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn iki \u00fclke ili\u015fkilerini etkiledi\u011fine i\u015faret ederek, zaman zaman g\u00fc\u00e7lenen veya zay\u0131flayan dalgal\u0131 bir ili\u015fkinin g\u00f6zlemlendi\u011fini anlatt\u0131.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;nin Irak politikas\u0131n\u0131n temelinde \u00fclkenin siyasal b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn sa\u011flanmas\u0131n\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131na dikkati \u00e7eken Duman, Irak&#8217;ta 2019&#8217;da d\u00fczenlenen h\u00fck\u00fcmet kar\u015f\u0131t\u0131 protesto g\u00f6sterileri s\u0131ras\u0131nda T\u00fcrkiye&#8217;nin daha kurumsal bir duru\u015f sergileyerek pozisyon almamas\u0131n\u0131n, Irakl\u0131lar\u0131n g\u00f6z\u00fcnde T\u00fcrkiye&#8217;yi \u00f6nemli bir denge \u00fclkesi haline getirdi\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n<p>Duman, Irak Ba\u015fbakan\u0131 Muhammed \u015eiya es-Sudani&#8217;nin h\u00fck\u00fcmete gelmesiyle ikili ili\u015fkilerin ivme kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek, &#8220;T\u00fcrkiye-Irak ili\u015fkilerinin b\u00f6lgesel s\u00fcre\u00e7lerden uzak ilerlemesi gerekti\u011fine inan\u0131yorum.&#8221; dedi.<\/p>\n<p>Ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctleri PKK ve DEA\u015e&#8217;\u0131n Irak ve Suriye&#8217;deki varl\u0131\u011f\u0131 gibi konular\u0131n ortak hareket edilebilecek d\u00fczlemler oldu\u011funu belirten Duman, b\u00f6lgesel denklem farkl\u0131la\u015ft\u0131k\u00e7a T\u00fcrkiye ve Irak&#8217;\u0131n daha \u00e7ok yak\u0131nla\u015fmaya ihtiya\u00e7 duyaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6zlerine ekledi.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye-Irak ili\u015fkilerinde kurumsalla\u015fma<\/p>\n<p>Mehmet Alaca da son 3-5 y\u0131l i\u00e7erisinde T\u00fcrkiye-Irak ili\u015fkilerinin modellenmesinde ciddi kurumsalla\u015fma g\u00f6zlemledi\u011fini dile getirerek, son 2 y\u0131ldaki b\u00f6lgesel geli\u015fmelerin ili\u015fkilerdeki proaktif ve k\u00fcm\u00fclatif ilerleme halini bir yandan daha da ileri ta\u015f\u0131yabilecekken, di\u011fer yandan sekteye u\u011fratma potansiyeli ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131na i\u015faret etti.<\/p>\n<p>\u0130kili ili\u015fkilerin tan\u0131mlanmas\u0131nda \u00f6n plana \u00e7\u0131kan su meselesinin baz\u0131 Irakl\u0131 siyaset\u00e7ilerce provoke edilebildi\u011fine dikkati \u00e7eken Alaca, T\u00fcrkiye&#8217;nin \u0131srarla su meselesinde insani boyutu \u00f6ne \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi.<\/p>\n<p>Alaca, Ba\u011fdat y\u00f6netiminin uzun s\u00fcre ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc PKK&#8217;y\u0131 kendi sorunu olarak kabul etmedi\u011fini ancak son birka\u00e7 y\u0131lda T\u00fcrkiye&#8217;nin diplomatik giri\u015fimleri ve \u00f6rg\u00fct\u00fcn eylem sahas\u0131n\u0131 geni\u015fletmesiyle Irak&#8217;\u0131n PKK konusunda ikna olmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti.<\/p>\n<p>&#8220;Ter\u00f6rs\u00fcz T\u00fcrkiye&#8221; s\u00fcrecinde Ba\u011fdat ve Erbil y\u00f6netiminin \u00f6nemli rol ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Alaca, &#8220;Ge\u00e7en y\u0131l ba\u015flayan, PKK&#8217;n\u0131n silahs\u0131zlanmas\u0131yla devam eden meselede, Irak&#8217;\u0131n Kandil&#8217;e ve PKK&#8217;n\u0131n ana \u00fcss\u00fcne ev sahipli\u011fi yap\u0131yor olmas\u0131 hasebiyle Ba\u011fdat ve Erbil y\u00f6netimi bu meselenin merkezinde yer al\u0131yor.&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>Alaca, \u015eam y\u00f6netimiyle ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc YPG aras\u0131ndaki gerilim ve ard\u0131ndan var\u0131lan Ate\u015fkes ve Tam Entegrasyon Anla\u015fmas\u0131&#8217;na ev sahipli\u011fi yapan s\u00fcrecin, T\u00fcrkiye-Irak ili\u015fkilerine olumlu yans\u0131yaca\u011f\u0131 de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n<p>\u0130ran&#8217;\u0131n tarihsel ve jeopolitik olarak Irak&#8217;ta bir n\u00fcfuz alan\u0131 bulundu\u011funu belirten Alaca, \u0130ran&#8217;a y\u00f6nelik bask\u0131n\u0131n modellemesinin, \u00fclkenin Irak \u00fczerindeki n\u00fcfuz alan\u0131n\u0131 etkileyece\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n<p>Alaca, \u0130ran&#8217;a y\u00f6nelik bask\u0131lar\u0131n devam etti\u011fi bir iklimde D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Hakan Fidan&#8217;\u0131n ABD&#8217;li, \u0130ranl\u0131 ve Avrupal\u0131 muhataplar\u0131yla g\u00f6r\u00fc\u015ferek proaktif bir pozisyon benimsedi\u011fine dikkati \u00e7ekerek, &#8220;B\u00f6lgede \u0130ran&#8217;a y\u00f6nelik \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz bir sava\u015f\u0131n en yo\u011fun etkileyece\u011fi akt\u00f6rlerden birisi T\u00fcrkiye.&#8221; ifadesini kulland\u0131.<\/p>\n<p>B\u00f6lgesel i\u015fbirli\u011fi<\/p>\n<p>Adel Badavi de Irak ve T\u00fcrkiye&#8217;nin Orta Do\u011fu&#8217;da \u00e7ok \u00f6nemli kayna\u015fma noktas\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayarak, K\u00f6rfez b\u00f6lgesindeki gerginlikler ve ABD ile \u0130ran aras\u0131ndaki gerilimin, Irak ve T\u00fcrkiye&#8217;yi g\u00fcvenlik bak\u0131m\u0131ndan kar\u0131\u015f\u0131k bir ortamda b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Avrupa Birli\u011fi&#8217;nin (AB) kurulu\u015f a\u015famas\u0131nda baz\u0131 taraflar aras\u0131nda anla\u015fmazl\u0131klar ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak bunun zaman i\u00e7erisinde yerini \u015fu anki iyi duruma b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131na i\u015faret eden Badavi, Irak ve T\u00fcrkiye&#8217;nin ikili ili\u015fkisinin b\u00f6lgede bir ittifak\u0131n olu\u015fumuna \u00f6nc\u00fcl\u00fck edecek g\u00fcce sahip oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n<p>Badavi, Kalk\u0131nma Yolu Projesi&#8217;nin b\u00f6lgeyi ittifaka, i\u015fbirli\u011fine ve entegrasyona itebilece\u011fini dile getirdi.<\/p>\n<p>Salam Jabbar da \u0130srail&#8217;in Gazze&#8217;ye sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan b\u00f6lgenin bir\u00e7ok geli\u015fmeye sahne oldu\u011funu ifade ederek, &#8220;Biz Irak ve T\u00fcrkiye olarak bu de\u011fi\u015fken ortam i\u00e7erisinde istikrar\u0131m\u0131z\u0131 korumaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k.&#8221; \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n<p>Irak&#8217;\u0131n en b\u00fcy\u00fck 4&#8217;\u00fcnc\u00fc ticari orta\u011f\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye oldu\u011funu hat\u0131rlatan Jabbar, T\u00fcrkiye&#8217;nin Irak&#8217;a kalk\u0131nma orta\u011f\u0131 olarak bakmas\u0131n\u0131 beklediklerinin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi.<\/p>\n<p>Jabbar, Irak i\u00e7erisindeki herhangi bir karga\u015fan\u0131n T\u00fcrk ekonomisini olumsuz etkileyece\u011fini s\u00f6zlerine ekledi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>SETA, &#8216;Yeni B\u00f6lgesel Dinamikler ve T\u00fcrkiye-Irak \u0130li\u015fkilerinin Gelece\u011fi&#8217; panelini Ankara&#8217;da d\u00fczenledi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":56175,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[2678,1317,407,197,700],"class_list":["post-56174","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi","tag-iliskiler","tag-irak","tag-orta","tag-turkiye","tag-ulke"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56174","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=56174"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56174\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":56176,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56174\/revisions\/56176"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/56175"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=56174"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=56174"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=56174"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}