{"id":60070,"date":"2026-03-04T14:42:09","date_gmt":"2026-03-04T14:42:09","guid":{"rendered":"https:\/\/bihavadis.com\/?p=60070"},"modified":"2026-03-04T14:42:09","modified_gmt":"2026-03-04T14:42:09","slug":"cocuklarda-madde-bagimliligi-ve-suc-iliskisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/2026\/03\/04\/cocuklarda-madde-bagimliligi-ve-suc-iliskisi\/","title":{"rendered":"\u00c7ocuklarda Madde Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve Su\u00e7 \u0130li\u015fkisi"},"content":{"rendered":"<p> \u0130stanbul \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Ana Bilim Dal\u0131 \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. Elif Erg\u00fcne, uyu\u015fturucu ticaretinde arac\u0131 olarak kullan\u0131lan \u00e7ocu\u011fun zamanla madde kullanmaya ba\u015flayarak s\u00fcrece \u00e7ekildi\u011fini, ard\u0131ndan da onu temin edebilmek i\u00e7in h\u0131rs\u0131zl\u0131k, ya\u011fma, hakaret, tehdit, yaralama ve \u00f6ld\u00fcrme gibi su\u00e7lara kar\u0131\u015fabildi\u011fini aktard\u0131.<\/p>\n<p>Anadolu Ajans\u0131n\u0131n (AA) &#8220;K\u00fc\u00e7\u00fck Ya\u015f, B\u00fcy\u00fck Su\u00e7&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 dosya haberinin bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde uyu\u015fturucu madde kullan\u0131m\u0131n\u0131n \u00e7ocuklar\u0131n su\u00e7a s\u00fcr\u00fcklenmesindeki etkisi ele al\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p>Sosyal bilimler ve su\u00e7a s\u00fcr\u00fcklenen \u00e7ocuklar alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 bulunan Erg\u00fcne, AA muhabirine, T\u00fcrkiye&#8217;de \u00e7ocuk ve ergenlerde madde kullan\u0131m ya\u015f\u0131na ili\u015fkin kesin ve net bir say\u0131 vermenin zor oldu\u011funu, yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar neticesinde ilk kullan\u0131m ve deneme a\u015famas\u0131n\u0131n 10-11 ya\u015flara kadar geriledi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Bu ya\u015f grubunda \u00e7ocuklar\u0131n daha \u00e7ok kolay temin edilebilen \u00e7akmak gaz\u0131 ve bali gibi maddelere y\u00f6neldi\u011fini belirten Erg\u00fcne, ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k d\u00fczeyindeki kullan\u0131m\u0131n ise genellikle 13-15 ya\u015f band\u0131nda seyretti\u011fini kaydetti.<\/p>\n<p>Erg\u00fcne, Emniyet Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 verilerine g\u00f6re madde kullan\u0131m\u0131na ba\u015flama ya\u015f\u0131n\u0131n ortalamas\u0131n\u0131n 21 oldu\u011funu aktararak, &#8220;\u00d6zellikle su\u00e7a s\u00fcr\u00fcklenen \u00e7ocuklar ve b\u00f6lgesel incelemelerde bu ya\u015f\u0131n daha da d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc s\u00f6ylenebilir. \u00d6nceden lise \u00e7a\u011flar\u0131nda maddeyle tan\u0131\u015fan \u00e7ocuklar\u0131n, art\u0131k ortaokul seviyesinde denemeye ve kullanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 tespit edilmi\u015ftir.&#8221; ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p>Son y\u0131llarda ergenlerdeki madde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ciddi art\u0131\u015f ya\u015fand\u0131\u011f\u0131na dikkati \u00e7eken Erg\u00fcne, bunda madde \u00e7e\u015fitlili\u011finin ciddi bi\u00e7imde artmas\u0131n\u0131n etkili oldu\u011funu, \u00e7ocuklar\u0131n uyu\u015fturucu ve uyar\u0131c\u0131 maddelere \u00e7ok kolay eri\u015febildi\u011fini dile getirdi.<\/p>\n<p>Madde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00e7ocu\u011fu ma\u011fdur ediyor<\/p>\n<p>Do\u00e7. Dr. Erg\u00fcne, &#8220;su\u00e7a s\u00fcr\u00fcklenen \u00e7ocuk&#8221; kavram\u0131n\u0131n, \u00e7ocu\u011fun su\u00e7u i\u015flemiyor, su\u00e7a kar\u0131\u015fm\u0131yor ya da bula\u015fm\u0131yor, sanki su\u00e7a s\u00fcr\u00fckleniyormu\u015f gibi alg\u0131land\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktararak, &#8220;Burada asl\u0131nda kastedilen \u00e7ocu\u011fun fail stat\u00fcs\u00fcnde, su\u00e7 i\u015fleyen konumda oldu\u011fudur. Ayr\u0131ca madde ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131 \u00e7ocuk ma\u011fdur olarak da kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7ocu\u011fun madde ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131 olmas\u0131 sebebiyle biyolojik ve n\u00f6rolojik de\u011fi\u015fimleri, d\u00fcrt\u00fc kontrol kayb\u0131 onun ma\u011fdur olmas\u0131na sebep olabilir.&#8221; de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n<p>Erg\u00fcne, T\u00fcrk Ceza Kanunu&#8217;nda ya\u015f k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn kusur yetene\u011fini etkileyen bir durum olarak ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayarak, \u015f\u00f6yle devam etti: <\/p>\n<p>&#8220;Burada 0-12 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131n\u0131n zaten ceza sorumlulu\u011funun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. Bu, \u00fclkeden \u00fclkeye de\u011fi\u015febiliyor. 12-15 ya\u015f aras\u0131ndaki \u00e7ocuklar i\u00e7in \u00e7ocu\u011fun i\u015fledi\u011fi fiilin hukuki anlam sonucuna, alg\u0131lama ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 y\u00f6nlendirme yetene\u011fine g\u00f6re karar verilmektedir. E\u011fer \u00e7ocuk, idrak ve irade yetene\u011fine sahip de\u011filse 0-12 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131ndaki \u00e7ocuklar gibi muamele g\u00f6recektir. Yani ceza sorumlulu\u011fu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. E\u011fer idrak ve irade yetene\u011fi varsa verilecek cezada indirim uygulanmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, 15-18 ya\u015f aras\u0131ndaki \u00e7ocuklar i\u00e7in de zorunlu ceza indirimi var.&#8221;<\/p>\n<p>Bu durumun su\u00e7 \u00f6rg\u00fctlerinin \u00e7ocuklar\u0131 ara\u00e7 olarak kullanmas\u0131na neden oldu\u011funu vurgulayan Erg\u00fcne, &#8220;Uyu\u015fturucu ticaretinde \u00e7ocuk arac\u0131 olarak kullan\u0131l\u0131yor. Bu da o \u00e7ocu\u011fun s\u00fcrece \u00e7ekilmesi, bir yandan madde kullanmaya yakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, bir yandan \u00f6rg\u00fctte \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 sonucunu do\u011furuyor. \u00c7ocuklar\u0131n kolay yoldan para kazanma, \u00f6rg\u00fctlere dahil olarak l\u00fcks ara\u00e7lara binebilme, l\u00fcks e\u015fyalar kullanma gibi tuzaklardan kurtar\u0131lmas\u0131 gerekir.&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>Erg\u00fcne, \u00e7ocuklar\u0131n madde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n etkisiyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 su\u00e7lar\u0131 \u015f\u00f6yle s\u0131ralad\u0131: <\/p>\n<p>&#8220;Birincisi, uyu\u015fturucu ve uyar\u0131c\u0131 maddelerle ilgili su\u00e7larda \u00e7ocuk maddeyi temin edemeyebilir, ekonomik, finansal zorluk i\u00e7inde olabilir. Bu durumda h\u0131rs\u0131zl\u0131k, ya\u011fma gibi mal varl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 su\u00e7lar i\u015flenebilir. Bunun beraberinde hakaret, tehdit g\u00fcndeme gelebilir. T\u00dc\u0130K&#8217;in a\u011fustos verilerine g\u00f6re, madde ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131 olup su\u00e7a s\u00fcr\u00fcklenen \u00e7ocuklar i\u00e7erisinde yaralama su\u00e7u, en \u00e7ok i\u015flenen su\u00e7tur. Bu yaralama eylemleri, \u00f6l\u00fcm neticeli de olabiliyor. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda Ate\u015fli Silahlar ve B\u0131\u00e7aklar Hakk\u0131ndaki Kanun&#8217;a muhalefet olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Ayr\u0131ca, g\u00f6revi yapt\u0131rmamak i\u00e7in direnme su\u00e7u g\u00fcndeme gelebilir. Bu su\u00e7lar madde ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n i\u015fledi\u011fi su\u00e7lard\u0131r. Erken ya\u015fta madde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131, \u00e7ocuklar\u0131 su\u00e7a s\u00fcr\u00fckleyen en \u00f6nemli nedendir.&#8221;<\/p>\n<p>Tahliye sonras\u0131 su\u00e7a y\u00f6nelme riski<\/p>\n<p>Do\u00e7. Dr. Erg\u00fcne, baz\u0131 durumlarda aile \u00fcyelerinin \u00e7ocuklar\u0131 madde kullan\u0131m\u0131na veya su\u00e7 i\u015flemeye y\u00f6nlendirebildi\u011fini belirterek, erken m\u00fcdahalenin hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n<p>Madde ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131 olup hen\u00fcz su\u00e7 i\u015flememi\u015f \u00e7ocuklar i\u00e7in risk haritalar\u0131 olu\u015fturulmas\u0131 gerekti\u011fini ifade eden Erg\u00fcne, cezaevine giren \u00e7ocuklar\u0131n tahliye sonras\u0131 yeniden su\u00e7a y\u00f6nelme riskine kar\u015f\u0131 da \u00f6nlem al\u0131nmas\u0131n\u0131n hem \u00e7ocuklar\u0131n topluma kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 hem de toplum g\u00fcvenli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli oldu\u011funu kaydetti.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uzmanlar, erken ya\u015fta madde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7ocuklar\u0131 su\u00e7a s\u00fcr\u00fckledi\u011fini vurguluyor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":60071,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,4,13],"tags":[683,746,286,7140,379],"class_list":["post-60070","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-gundem","category-son-dakika","tag-cocuklar","tag-madde","tag-suc","tag-suca","tag-yas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60070","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=60070"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60070\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":60072,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60070\/revisions\/60072"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/60071"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=60070"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=60070"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=60070"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}