{"id":67800,"date":"2026-03-09T12:27:08","date_gmt":"2026-03-09T12:27:08","guid":{"rendered":"https:\/\/bihavadis.com\/?p=67800"},"modified":"2026-03-09T12:27:08","modified_gmt":"2026-03-09T12:27:08","slug":"dijital-savaslar-ve-bolgesel-denge","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/2026\/03\/09\/dijital-savaslar-ve-bolgesel-denge\/","title":{"rendered":"Dijital Sava\u015flar ve B\u00f6lgesel Denge"},"content":{"rendered":"<p>\n<p>CUMHURBA\u015eKANLI\u011eI \u0130leti\u015fim Ba\u015fkan\u0131 Burhanettin Duran, Katar&#8217;\u0131n ba\u015fkenti Doha&#8217;da d\u00fczenlenen 17&#8217;nci El Cezire Forumu&#8217;nda yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada, &#8220;Sava\u015flar art\u0131k fiziksel sava\u015f alanlar\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil; anlat\u0131lar, dijital platformlar ve alg\u0131 y\u00f6netimi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor&#8221; dedi.<\/p>\n<p>Katar&#8217;\u0131n ba\u015fkenti Doha&#8217;da ger\u00e7ekle\u015ftirilen ve ana temas\u0131 &#8216;Filistin Davas\u0131 ve \u00c7ok Kutuplu Bir D\u00fcnyan\u0131n Ortaya \u00c7\u0131k\u0131\u015f\u0131 Ba\u011flam\u0131nda B\u00f6lgesel G\u00fc\u00e7 Dengesi&#8217; olan 17&#8217;nci El Cezire Forumu&#8217;nun a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda konu\u015fan Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 \u0130leti\u015fim Ba\u015fkan\u0131 Duran, bu teman\u0131n herkesi yaln\u0131zca \u0130srail&#8217;in Gazze&#8217;deki soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131c\u0131 ger\u00e7ekleriyle de\u011fil, ayn\u0131 zamanda uluslararas\u0131 sistemin kendisindeki daha derin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmle de y\u00fczle\u015fmeye zorlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. Uluslararas\u0131 sistemdeki de\u011fi\u015fime dikkat \u00e7eken Duran, &#8220;20 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcredir bize d\u00fcnyan\u0131n ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinde oldu\u011fu, k\u00fcresel d\u00fczenden di\u011ferine do\u011fru ilerledi\u011fimiz s\u00f6yleniyor. Bug\u00fcn bu anlat\u0131 art\u0131k yeterli de\u011fil. D\u00fcnya sadece ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinde de\u011fil, \u00e7oktan ge\u00e7i\u015fi tamamlad\u0131&#8221; ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p>Tarihsel bir kopu\u015fun sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Duran, bir zamanlar sava\u015f sonras\u0131 uluslararas\u0131 sistemi yap\u0131land\u0131ran varsay\u0131mlar\u0131n par\u00e7aland\u0131\u011f\u0131n\u0131, kabul edilebilir davran\u0131\u015f s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 belirleyen normlar\u0131n zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirdi. Salg\u0131nlar\u0131n k\u00fcresel y\u00f6neti\u015fimin k\u0131r\u0131lganl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Duran, soyk\u0131r\u0131m\u0131n bir istisna olarak de\u011fil, &#8216;ho\u015fg\u00f6r\u00fclen bir ger\u00e7eklik&#8217; olarak uluslararas\u0131 politikan\u0131n merkezine geri d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi. Uluslararas\u0131 sistemin art\u0131k par\u00e7alanma, rekabet ve kurumsal yorgunlukla karakterize edildi\u011fini belirten Duran, bu trajedileri \u00f6nlemek i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f kurumlar\u0131n kamuoyu \u00f6n\u00fcnde defalarca ve yap\u0131sal olarak ba\u015far\u0131s\u0131z oldu\u011funa dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n<p>&#8216;ALGOR\u0130TM\u0130K KONTROL YEN\u0130 B\u0130R TAHAKK\u00dcM B\u0130\u00c7\u0130M\u0130D\u0130R&#8217;<\/p>\n<p>\u00c7a\u011f\u0131 temelden ay\u0131ran unsurun &#8216;bilgi sava\u015f\u0131n\u0131n \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n mant\u0131\u011f\u0131na tam olarak entegre olmas\u0131&#8217; oldu\u011funu kaydeden Duran, \u015fu g\u00f6r\u00fc\u015fleri payla\u015ft\u0131: <\/p>\n<p>&#8220;Sava\u015flar art\u0131k fiziksel sava\u015f alanlar\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil; anlat\u0131lar, dijital platformlar ve alg\u0131 y\u00f6netimi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor. Teknoloji \u015firketleri, platform sahipleri ve algoritma tasar\u0131mc\u0131lar\u0131, demokratik hesap verebilirlik olmaks\u0131z\u0131n siyasi sonu\u00e7lar\u0131 \u015fekillendirebilen g\u00fc\u00e7l\u00fc devlet d\u0131\u015f\u0131 akt\u00f6rler olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Algoritmik kontrol, yeni bir tahakk\u00fcm bi\u00e7imi getirdi. Neyin g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, neyin g\u00fcvenilir ve neyin kaybolaca\u011f\u0131n\u0131 belirliyor.&#8221;<\/p>\n<p>Duran, hiyerar\u015finin \u00e7\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fc ve kurumlar\u0131n zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131 bu noktada d\u00fczeni sa\u011flayacak ilkenin &#8216;adalet&#8217; oldu\u011funu vurgulayarak, &#8220;Adalet me\u015fruiyet \u00fcretir. Adaletin var oldu\u011fu yerde, d\u00fczen dayat\u0131lmak yerine i\u00e7selle\u015ftirilir. B\u00f6lgemiz, ger\u00e7e\u011fi ve adaleti birbirine ba\u011flayan bir medeniyet miras\u0131na sahip. El-Farabi&#8217;den \u0130bn Haldun&#8217;a kadar entelekt\u00fcel gelene\u011fimiz bize medeniyetlerin egemenlikle de\u011fil, me\u015fruiyet, birlik ve ahlaki ama\u00e7la ayakta kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretir&#8221; de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n<p>&#8216;KOLEKT\u0130F EYLEM OLMADAN, B\u0130REYSEL G\u00dc\u00c7 KALICI \u0130ST\u0130KRAR YARATAMAZ&#8217;<\/p>\n<p> Orta Do\u011fu&#8217;nun birden fazla ve \u00fcst \u00fcste binen krizler ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131, a\u011f\u0131rl\u0131k merkezinin de\u011fi\u015fti\u011fini ve etkinin art\u0131k sadece askeri terimlerle \u00f6l\u00e7\u00fclmedi\u011fini belirten Duran, g\u00fcvenlik ve insani yard\u0131m alanlar\u0131 aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131rlar\u0131n \u00e7\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade etti. B\u00f6lgesel akt\u00f6rlerin e\u015fi benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f kapasiteye sahip olmas\u0131na ra\u011fmen koordinasyonun temel zorluk olmaya devam etti\u011fini s\u00f6yleyen Duran, &#8220;Kolektif eylem olmadan, bireysel g\u00fc\u00e7 kal\u0131c\u0131 istikrar yaratamaz. Gazze ve Suriye, bize sava\u015flar\u0131n sadece ate\u015fkeslerle de\u011fil, y\u00f6netim d\u00fczenlemeleri, yeniden yap\u0131lanma \u00e7er\u00e7eveleri ve siyasi yollarla sona erdi\u011fini hat\u0131rlat\u0131yor. Bu kritik d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131nda T\u00fcrkiye&#8217;nin vizyonu b\u00f6lgesel sahiplenme ilkesine dayanmaktad\u0131r. B\u00f6lgesel sorunlar, b\u00f6lgesel \u00e7\u00f6z\u00fcmler gerektirir&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>Duran, b\u00f6lgenin i\u00e7sel k\u0131r\u0131lmalar\u0131n\u0131 ya i\u015f birli\u011fiyle \u00e7\u00f6zece\u011fini ya da i\u00e7e kapanarak istikrars\u0131zl\u0131\u011f\u0131 d\u0131\u015far\u0131ya ihra\u00e7 edece\u011fini belirterek, &#8220;B\u00f6lgesel akt\u00f6rler kendi \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 y\u00f6netemezlerse yerel kalmazlar, k\u00fcresel anar\u015finin yak\u0131t\u0131 haline gelirler&#8221; uyar\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n<p>&#8216;GAZZE&#8217;DE G\u00dcVENS\u0130ZL\u0130K DALGASI EN \u00c7ARPICI HAL\u0130YLE G\u00d6R\u00dcL\u00dcYOR&#8217;<\/p>\n<p>B\u00f6lgedeki krizlerin benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir g\u00fcvensizlik dalgas\u0131na yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bunun en \u00e7arp\u0131c\u0131 halinin Gazze&#8217;deki soyk\u0131r\u0131m ve insani \u00e7\u00f6k\u00fc\u015fte g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc vurgulayan Duran, \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in \u015fu yol haritas\u0131n\u0131 \u00e7izdi: <\/p>\n<p>&#8220;\u0130ki mutlak ve tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131k olmayan konu etraf\u0131nda birle\u015fmeliyiz; bu sava\u015f\u0131 sona erdirmek ve her t\u00fcrl\u00fc yerinden edilmeyi \u00f6nlemek. \u0130kinci olarak, istikrars\u0131zl\u0131k yaratan g\u00fcndemlerin kolayca doldurabilece\u011fi bir bo\u015fluk b\u0131rakmak yerine, g\u00fcvenilir y\u00f6neti\u015fim \u00e7er\u00e7eveleri ortaya koyarak &#8216;ertesi g\u00fcn\u00fc&#8217; aktif olarak \u015fekillendirmeliyiz. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak, yeniden yap\u0131lanman\u0131n siyasi uygulanabilirlik, etkili koruma mekanizmalar\u0131 ve kal\u0131c\u0131 istikrarla s\u0131k\u0131 \u015fekilde ba\u011flant\u0131l\u0131 olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamal\u0131y\u0131z.&#8221;<\/p>\n<p>T\u00dcRK\u0130YE&#8217;N\u0130N D\u0130PLOMAS\u0130 VE ARA BULUCULUK ROL\u00dc<\/p>\n<p>Temel inan\u00e7lar\u0131n\u0131n istikrar\u0131n ancak kapsay\u0131c\u0131 i\u015f birli\u011fi ve kolektif bilgelikle sa\u011flanabilece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde oldu\u011funu belirten Duran, T\u00fcrkiye&#8217;nin att\u0131\u011f\u0131 somut ad\u0131mlar\u0131 \u015f\u00f6yle s\u0131ralad\u0131: <\/p>\n<p>&#8220;Azerbaycan ile Ermenistan aras\u0131ndaki normalle\u015fme s\u00fcreci, Somali ile Etiyopya aras\u0131ndaki ili\u015fkiler, Ukrayna ile Rusya aras\u0131ndaki Tah\u0131l Koridoru Anla\u015fmas\u0131 ve son \u0130ran krizinde T\u00fcrkiye&#8217;nin \u00fcstlendi\u011fi kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 rol, bu giri\u015fimin \u00f6rnekleridir. T\u00fcm bu \u00e7abalar\u0131m\u0131zla kendi bilgi birikimi ve diplomasi ekosistemimizi olu\u015fturmay\u0131 hedefliyoruz. Bu ekosistemin b\u00f6lgemizin ger\u00e7eklerini yans\u0131tmas\u0131n\u0131 istiyoruz.&#8221;<\/p>\n<p>Suriye, Yemen ve Sudan gibi i\u00e7 sava\u015flar nedeniyle y\u0131k\u0131ma u\u011frayan \u00fclkelerin toparlanmas\u0131 i\u00e7in de \u00e7aba sarf ettiklerini bildiren Duran, kapsay\u0131c\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir b\u00f6lgesel g\u00fcvenlik mimarisini te\u015fvik ettiklerini kaydetti.<\/p>\n<p>&#8216;B\u00d6LGEM\u0130Z KEND\u0130 H\u0130KAYES\u0130N\u0130N YAZARLI\u011eINI GER\u0130 KAZANMALIDIR&#8217;<\/p>\n<p>B\u00f6lgenin uzun s\u00fcredir &#8216;kriz, korku ve oryantalizm&#8217; \u00e7er\u00e7evesinde ba\u015fkalar\u0131n\u0131n anlat\u0131mlar\u0131na konu oldu\u011funu belirten Duran, &#8220;Bu d\u00f6nem art\u0131k sona ermelidir. Anlat\u0131 g\u00fc\u00e7t\u00fcr. B\u00f6lgemiz, kendi hikayesinin yazarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 geri kazanmal\u0131d\u0131r. Kendini mitolojikle\u015ftirmek i\u00e7in de\u011fil, k\u00fcresel bir k\u0131r\u0131lma an\u0131nda medeniyet misyonunu netlik ve g\u00fcvenle ifade etmek i\u00e7in&#8221; dedi.<\/p>\n<p>Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan&#8217;\u0131n &#8216;Daha adil bir d\u00fcnya m\u00fcmk\u00fcn&#8217; \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n stratejik bir ufuk oldu\u011funu vurgulayan \u0130leti\u015fim Ba\u015fkan\u0131 Duran, &#8220;D\u00fcnyan\u0131n do\u011fru y\u00f6nde de\u011fi\u015fmesini sa\u011flamak sorumlulu\u011fumuzdur. Bu; s\u0131n\u0131r \u00f6tesi i\u015f birli\u011fi, algoritmik egemenli\u011fe diren\u00e7, ger\u00e7e\u011fin savunulmas\u0131, adaletin yeniden tesis edilmesi ve haysiyete dayal\u0131 yeni bir k\u00fcresel d\u00fczen hayal etme cesaretini gerektirir. Ger\u00e7ek b\u00f6yle adalete, adalet b\u00f6yle d\u00fczene d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. ve bir zamanlar hakk\u0131nda konu\u015fulan bir b\u00f6lge, b\u00f6yle kendi ad\u0131na konu\u015fan bir b\u00f6lge haline gelir&#8221; a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bulundu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Burhanettin Duran, sava\u015flar\u0131n dijital platformlarda y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve adaletin \u00f6nemini vurgulad\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":67801,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[3234,510,2089,333,1872],"class_list":["post-67800","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya","tag-adalet","tag-bolge","tag-bolgesel","tag-duran","tag-savas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/67800","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=67800"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/67800\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":67802,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/67800\/revisions\/67802"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/67801"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=67800"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=67800"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=67800"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}