{"id":70189,"date":"2026-03-18T21:24:06","date_gmt":"2026-03-18T21:24:06","guid":{"rendered":"https:\/\/bihavadis.com\/?p=70189"},"modified":"2026-03-18T21:24:06","modified_gmt":"2026-03-18T21:24:06","slug":"engelli-bireylerde-destek-yoksa-dis-sagligi-tehlikede","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/2026\/03\/18\/engelli-bireylerde-destek-yoksa-dis-sagligi-tehlikede\/","title":{"rendered":"Engelli Bireylerde Destek Yoksa Di\u015f Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Tehlikede!"},"content":{"rendered":"<p>Otizmli bireyler, Down sendromlu hastalar ve fel\u00e7 ge\u00e7irenlerde di\u015f hastal\u0131klar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131, genel topluma k\u0131yasla daha y\u00fcksek. G\u00fcncel rakamlar da bunu kan\u0131tl\u0131yor; engelli bireylerde di\u015f eti hastal\u0131klar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fclme oran\u0131 y\u00fczde 60 ile y\u00fczde 90 aras\u0131nda de\u011fi\u015fiyor. Bu durumun ba\u015fl\u0131ca nedenleri aras\u0131nda ise; motor k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131klar, bili\u015fsel davran\u0131\u015fsal fakt\u00f6rler ile anatomik farkl\u0131l\u0131klar var. El-g\u00f6z koordinasyonunun yetersiz olmas\u0131 ve ince motor becerilerindeki s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131klar, g\u00fcnl\u00fck a\u011f\u0131z bak\u0131m\u0131n\u0131n etkin \u015fekilde yap\u0131lmas\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131r\u0131yor.\u00a0<\/p>\n<p>\u00d6zellikle Down sendromu olan bireylerde g\u00f6r\u00fclen b\u00fcy\u00fck dil yap\u0131s\u0131, dar \u00e7ene ve di\u015f \u00e7apra\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131, hem temizli\u011fi g\u00fc\u00e7le\u015ftiriyor hem de di\u015feti hastal\u0131klar\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131yor. Bu nedenle Down sendromlu bireylerde erken di\u015f kayb\u0131, normal pop\u00fclasyona g\u00f6re 3-4 kat daha s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan bir durum. Otizm spektrum bozuklu\u011fu bulunan bireylerde ise di\u015f hekimiyle i\u015f birli\u011fi kurmak g\u00fc\u00e7 olabilirken a\u011f\u0131z i\u00e7i i\u015flemlere hassasiyet geli\u015febiliyor. Kullan\u0131lan epilepsi ve depresyon ila\u00e7lar\u0131 da a\u011f\u0131z kurulu\u011funa yol a\u00e7arak \u00e7\u00fcr\u00fck riskini art\u0131rabilmekte. T\u00fck\u00fcr\u00fc\u011f\u00fcn azalmas\u0131 ise, a\u011f\u0131z i\u00e7indeki do\u011fal savunma mekanizmalar\u0131n\u0131 zay\u0131flatan bir durum. Dolay\u0131s\u0131yla bak\u0131m veren eksikli\u011fi ya da a\u011f\u0131z hijyeninin ikinci plana at\u0131lmas\u0131 gibi ihmaller, di\u015f \u00e7\u00fcr\u00fc\u011f\u00fc, di\u015f eti hastal\u0131klar\u0131 ve erken di\u015f kayb\u0131 riskini art\u0131r\u0131yor.<strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130stanbul Okan \u00dcniversitesi, Di\u015f Hekimli\u011fi Fak\u00fcltesi, Klinik Bilimler Endodonti Anabilim Dal\u0131\u2019ndan Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi G\u00f6zde Akbal Din\u00e7er,<\/strong>\u00a0a\u011f\u0131z sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131nda d\u00fczenli ve do\u011fru g\u00fcnl\u00fck bak\u0131m\u0131n en kritik ad\u0131m oldu\u011funu vurgulayarak hem aileler hem de bak\u0131m verenler i\u00e7in bu konudaki \u00f6nerilerini payla\u015f\u0131yor:\u00a0<\/p>\n<p><strong>G\u00fcnl\u00fck Bak\u0131mda En B\u00fcy\u00fck \u0130htiya\u00e7: Destek\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Ailelerin ve bak\u0131m verenlerin e\u011fitimi bu s\u00fcre\u00e7te belirleyici bir role sahip. Pek \u00e7ok engelli birey di\u015flerini tek ba\u015f\u0131na yeterli d\u00fczeyde temizleyemedi\u011fi i\u00e7in aile \u00fcyelerinin aktif kat\u0131l\u0131m\u0131na ihtiya\u00e7 duyuyor. Aynada\u00a0birlikte di\u015f f\u0131r\u00e7alama gibi y\u00f6ntemlerin, do\u011fru al\u0131\u015fkanl\u0131k kazand\u0131rmada etkili oldu\u011funu unutmay\u0131n. G\u00fcnde iki kez flor\u00fcrl\u00fc di\u015f macunu ile f\u0131r\u00e7alama yapmay\u0131 ihmal etmeyin.\u00a0<\/p>\n<p>Motor k\u0131s\u0131tl\u0131\u011f\u0131 bulunan bireylerde elektrikli di\u015f f\u0131r\u00e7as\u0131 kullan\u0131labilir. A\u011f\u0131z kurulu\u011fu ya\u015fayan bireylerde ise \u015fekersiz sak\u0131z veya yapay t\u00fck\u00fcr\u00fck \u00fcr\u00fcnleri destekleyicidir.\u00a0<\/p>\n<p><strong>Beslenme D\u00fczeninde \u015eekere Ge\u00e7it Yok \u00a0<\/strong><\/p>\n<p>\u00d6zellikle \u015fekerli, yumu\u015fak g\u0131dalar di\u015flerde s\u00fcrekli asit olu\u015fumuna neden olarak \u00e7\u00fcr\u00fck riskini art\u0131r\u0131r. Bu nedenle bisk\u00fcvi, meyve suyu ve p\u00fcre k\u0131vam\u0131ndaki g\u0131dalar\u0131n t\u00fcketimini s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131n.\u00a0<\/p>\n<p><strong>Kontrol \u015eart Ama Daha S\u0131k!\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Engelli bireylerin normal pop\u00fclasyona g\u00f6re daha s\u0131k, genellikle 3-6 ayda bir di\u015f hekimi taraf\u0131ndan de\u011ferlendirilmesi daha sa\u011fl\u0131kl\u0131d\u0131r. Fiss\u00fcr \u00f6rt\u00fcc\u00fcler, topikal flor uygulamalar\u0131 ve profesyonel di\u015f ta\u015f\u0131 temizli\u011fi gibi koruyucu uygulamalar, ciddi di\u015f sorunlar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilir. Gerekli durumlarda sedasyon ile planl\u0131 ve k\u0131sa seanslarla tedavi se\u00e7enekleri de uygulanabiliyor.\u00a0\u0130\u015f birli\u011finin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 veya \u00e7ok say\u0131da i\u015flemin gerekti\u011fi hastalarda ise dental tedaviler genel anestezi alt\u0131nda tek seansta g\u00fcvenli bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirilebiliyor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Otizmli bireyler, Down sendromlu hastalar ve fel\u00e7 ge\u00e7irenlerde di\u015f hastal\u0131klar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131, genel topluma k\u0131yasla daha y\u00fcksek.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":70190,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[734,1739,709],"class_list":["post-70189","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-agiz","tag-bakim","tag-dis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70189","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=70189"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70189\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":70191,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70189\/revisions\/70191"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/70190"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=70189"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=70189"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=70189"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}