{"id":70696,"date":"2026-03-27T08:54:07","date_gmt":"2026-03-27T08:54:07","guid":{"rendered":"https:\/\/bihavadis.com\/?p=70696"},"modified":"2026-03-27T08:54:07","modified_gmt":"2026-03-27T08:54:07","slug":"prof-dr-havva-kok-arslan-turkiyenin-kktcye-f-16-gonderme-hamlesi-guclu-ve-zamaninda-bir-yanit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/2026\/03\/27\/prof-dr-havva-kok-arslan-turkiyenin-kktcye-f-16-gonderme-hamlesi-guclu-ve-zamaninda-bir-yanit\/","title":{"rendered":"Prof. Dr. Havva K\u00f6k Arslan: &#8220;T\u00fcrkiye&#8217;nin KKTC&#8217;ye F-16 g\u00f6nderme hamlesi g\u00fc\u00e7l\u00fc ve zaman\u0131nda bir yan\u0131t!&#8221;"},"content":{"rendered":"<p>Milli Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 (MSB), Kuzey K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Cumhuriyeti\u2019nin (KKTC) g\u00fcvenli\u011fini art\u0131rmaya y\u00f6nelik planlamalar kapsam\u0131nda 6 F-16 sava\u015f u\u00e7a\u011f\u0131 ile hava savunma sistemlerinin adaya konu\u015fland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n<p>\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi \u0130nsan ve Toplum Bilimleri Fak\u00fcltesi Siyaset Bilimi ve Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler (\u0130ngilizce) B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Havva K\u00f6k Arslan, Do\u011fu Akdeniz\u2019de artan askeri hareketlilik ve bunun K\u0131br\u0131s meselesine yans\u0131malar\u0131na ili\u015fkin \u00f6nemli de\u011ferlendirmelerde bulundu.<\/p>\n<p><strong>\u0130ran meselesi k\u00fcresel d\u00fczenin kritik d\u00fc\u011f\u00fcm noktalar\u0131ndan biri<\/strong><\/p>\n<p>Prof. Dr. Havva K\u00f6k Arslan, \u0130ran merkezli gerilimin Do\u011fu Akdeniz\u2019de yeni bir g\u00fcvenlik mimarisinin olu\u015fmas\u0131na neden oldu\u011funu belirterek, \u201c\u0130ran meselesi, yaln\u0131zca bir g\u00fcvenlik veya n\u00fckleer program tart\u0131\u015fmas\u0131 olman\u0131n \u00f6tesinde, k\u00fcresel d\u00fczenin enerji, finans ve jeopolitik yap\u0131s\u0131nda kritik bir d\u00fc\u011f\u00fcm noktas\u0131 haline gelmi\u015ftir. Bu d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcn \u00e7\u00f6z\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sahalardan biri de Do\u011fu Akdeniz\u2019dir. ABD ve \u0130srail ile \u0130ran aras\u0131ndaki gerilimin geni\u015flemesi, K\u0131br\u0131s adas\u0131nda askeri y\u0131\u011f\u0131na\u011f\u0131n artmas\u0131na neden olmu\u015ftur. Avrupa Birli\u011fi \u00fclkelerinin b\u00f6lgeye sava\u015f gemileri ve u\u00e7aklar g\u00f6ndermesi ile Yunanistan\u2019\u0131n GKRY\u2019ye askeri takviye yapmas\u0131, tansiyonu y\u00fckselten ba\u015fl\u0131ca etkenlerdir.\u201d dedi.<\/p>\n<p><strong>T\u00fcrkiye\u2019nin KKTC\u2019ye F-16 g\u00f6ndermesi \u00e7ok katmanl\u0131 bir stratejik hamle<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin Kuzey K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Cumhuriyeti\u2019ne (KKTC) 6 adet F-16 sava\u015f u\u00e7a\u011f\u0131 ve hava savunma sistemleri konu\u015fland\u0131rmas\u0131n\u0131n b\u00f6lgesel dengeler a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik oldu\u011funu vurgulayan Prof. Dr. Arslan, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n<p>\u201cBu kritik d\u00f6nemde, T\u00fcrkiye\u2019nin KKTC\u2019ye 6 F-16 sava\u015f u\u00e7a\u011f\u0131 ve hava savunma sistemi g\u00f6ndermesi, b\u00f6lgesel ve k\u00fcresel dengeler a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir hamle olarak de\u011ferlendirilmektedir. Peki, bu ad\u0131m\u0131n arkas\u0131ndaki stratejik mant\u0131k nedir? B\u00f6lgesel ve k\u00fcresel g\u00fc\u00e7ler (ABD, AB \u00fclkeleri, Yunanistan, \u0130ran) bu s\u00fcre\u00e7te hangi pozisyonlar\u0131 alm\u0131\u015f, ne t\u00fcr hamleler yapm\u0131\u015ft\u0131r? T\u00fcrkiye\u2019nin 6 F-16 ve hava savunma sistemlerini KKTC\u2019ye konu\u015fland\u0131rmas\u0131, \u00e7ok katmanl\u0131 ve zaman\u0131nda bir stratejik hamledir. T\u00fcrkiye, 1959 Londra ve Z\u00fcrih Antla\u015fmalar\u0131 ile 1960 K\u0131br\u0131s Anayasas\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde, yaln\u0131zca KKTC de\u011fil, t\u00fcm K\u0131br\u0131s adas\u0131n\u0131n garant\u00f6r\u00fcd\u00fcr. Uzmanlar, bu hamlenin olas\u0131 bir \u00e7at\u0131\u015fma ortam\u0131nda adan\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve K\u0131br\u0131s T\u00fcrklerinin g\u00fcvenli\u011fini koruma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bir gere\u011fi oldu\u011funu vurgulamaktad\u0131r. \u00d6zellikle belirsizlik ortam\u0131nda, mevcut anayasal d\u00fczeni bozma veya toprak kazanma ama\u00e7l\u0131 giri\u015fimlere kar\u015f\u0131 cayd\u0131r\u0131c\u0131 bir g\u00fc\u00e7 olu\u015fturmak hedeflenmi\u015ftir.\u201d<\/p>\n<p><strong>Do\u011fu Akdeniz\u2019deki g\u00fc\u00e7 dengesi h\u0131zla de\u011fi\u015fiyor<\/strong><\/p>\n<p>Prof. Dr. Arslan, Do\u011fu Akdeniz\u2019de bir\u00e7ok k\u00fcresel ve b\u00f6lgesel akt\u00f6r\u00fcn ayn\u0131 anda askeri varl\u0131k g\u00f6sterdi\u011fini belirterek, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n<p>\u201cB\u00f6lgede halihaz\u0131rda \u00f6nemli bir askeri varl\u0131k bulunmaktad\u0131r. ABD, \u0130ngiltere, Fransa, \u0130talya, \u0130spanya, Hollanda ve Yunanistan, \u0130ran tehdidine kar\u015f\u0131 olduklar\u0131n\u0131 belirterek b\u00f6lgeye sava\u015f gemileri ve u\u00e7aklar g\u00f6ndermi\u015ftir. T\u00fcrkiye de bu ortamda \u2018sahada olmak\u2019 ve b\u00f6lgesel bir g\u00fc\u00e7 olarak pozisyon almak durumundad\u0131r. Bu hamle, ayn\u0131 zamanda T\u00fcrkiye\u2019nin KKTC\u2019nin yan\u0131nda durdu\u011funu g\u00f6stermesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.\u201d<\/p>\n<p><strong>Enerji g\u00fcvenli\u011fi T\u00fcrkiye i\u00e7in stratejik \u00f6nemde<\/strong><\/p>\n<p>Do\u011fu Akdeniz\u2019in enerji kaynaklar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 \u00f6neme de dikkat \u00e7eken Prof. Dr. Arslan, \u201cDo\u011fu Akdeniz\u2019in enerji kaynaklar\u0131 ve ticaret yollar\u0131 T\u00fcrkiye i\u00e7in stratejik \u00f6neme sahiptir. Bu ad\u0131m, enerji arz g\u00fcvenli\u011fi ile ilgili potansiyel sorunlarda T\u00fcrkiye\u2019nin sahada bulundu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koymaktad\u0131r.\u201d ifadesinde bulundu.<\/p>\n<p><strong>GKRY\u2019nin NATO \u00fcyeli\u011fi giri\u015fimi T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik bir risk<\/strong><\/p>\n<p>Prof. Dr. Arslan, Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u0130ran tehdidini gerek\u00e7e g\u00f6stererek GKRY\u2019yi NATO\u2019ya dahil etme giri\u015fimlerinin g\u00fcndeme gelebilece\u011fini de ifade ederek, \u201cBaz\u0131 yorumcular, Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u0130ran tehdidini bahane ederek GKRY\u2019yi NATO\u2019ya dahil etme giri\u015fiminde bulunabilece\u011fini belirtmektedir. T\u00fcrkiye\u2019nin onay\u0131 olmadan GKRY\u2019nin NATO\u2019ya \u00fcyeli\u011fi, T\u00fcrkiye\u2019yi \u00e7evreleme ve KKTC\u2019nin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6z ard\u0131 etme riski ta\u015f\u0131yacakt\u0131r. Bu hamle, s\u00f6z konusu planlar\u0131 \u00f6nden engellemeyi hedeflemektedir.\u201d dedi.<\/p>\n<p><strong>Yunanistan b\u00f6lgedeki en aktif askeri akt\u00f6rlerden biri<\/strong><\/p>\n<p>B\u00f6lgede Yunanistan\u2019\u0131n askeri hareketlili\u011finin dikkat \u00e7ekti\u011fini belirten Prof. Dr. Arslan, \u201cYunanistan\u2019\u0131n F-16 ve sava\u015f gemisi g\u00f6ndermesi, Avrupa \u00fclkelerinin askeri y\u0131\u011f\u0131na\u011f\u0131 ve GKRY\u2019ye Patriot f\u00fczeleri konu\u015fland\u0131rmas\u0131, T\u00fcrkiye\u2019de bir tehdit alg\u0131s\u0131 olu\u015fturmu\u015ftur. T\u00fcrkiye, bu alg\u0131ya yan\u0131t vererek hem cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rm\u0131\u015f hem de olas\u0131 s\u00fcrpriz geli\u015fmelere haz\u0131rl\u0131k g\u00f6stermi\u015ftir.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p><strong>Do\u011fu Akdeniz uzun s\u00fcre kriz potansiyeli ta\u015f\u0131yacak<\/strong><\/p>\n<p>Prof. Dr. Havva K\u00f6k Arslan, Do\u011fu Akdeniz\u2019in, farkl\u0131 akt\u00f6rlerin karma\u015f\u0131k bir satran\u00e7 tahtas\u0131 haline geldi\u011fini ifade ederek, \u201cABD, \u0130ran\u2019a y\u00f6nelik operasyonlar\u0131 ba\u015flatan taraf olarak g\u00f6r\u00fclmekte ve b\u00f6lgede stratejik bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f plan\u0131n\u0131n eksikli\u011fi nedeniyle \u00f6nemli y\u0131k\u0131mlar ya\u015fanmaktad\u0131r. Uzun vadede ise ABD, dolar\u0131n rezerv para stat\u00fcs\u00fcn\u00fc koruma \u00e7abas\u0131yla jeopolitik sertli\u011fini art\u0131rmaktad\u0131r. \u0130srail ise do\u011frudan bir \u00e7at\u0131\u015fmadan ka\u00e7\u0131nmakta, ancak K\u0131br\u0131s ile askeri i\u015f birli\u011fi yaparak dolayl\u0131 bir g\u00fcvenlik \u015femsiyesi olu\u015fturmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n<p>Fransa, \u0130ngiltere, \u0130talya, Hollanda ve \u0130spanya\u2019n\u0131n \u0130ran tehdidini gerek\u00e7e g\u00f6stererek Do\u011fu Akdeniz\u2019deki askeri varl\u0131klar\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 da kaydeden Prof. Dr. Arslan, \u201cBu hamlelerin temel stratejileri \u015funlard\u0131r: Enerji ve ticaret g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak, AB \u00fcyesi GKRY\u2019yi olas\u0131 sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 korumak, \u0130srail\u2019in dolayl\u0131 g\u00fcvenli\u011fini desteklemek, NATO i\u00e7inde ba\u011f\u0131ms\u0131z bir g\u00fcvenlik rol\u00fc \u00fcstlenmek, Fransa ve \u0130ngiltere\u2019nin K\u0131br\u0131s merkezli operasyon alanlar\u0131 olu\u015fturdu\u011fu dikkat \u00e7ekmektedir.\u201d ifadesinde bulundu.<\/p>\n<p><strong>Yunanistan GKRY\u2019ye 4 F-16 ve sava\u015f gemisi g\u00f6nderdi<\/strong><\/p>\n<p>Yunanistan\u2019\u0131n b\u00f6lgedeki en aktif akt\u00f6rlerden biri olarak, GKRY\u2019ye 4 F-16 ve sava\u015f gemisi g\u00f6nderdi\u011fini s\u00f6yleyen Prof. Dr. Arslan, \u201cBaz\u0131 generaller, Ege Adalar\u0131\u2019n\u0131n silahland\u0131r\u0131lmas\u0131 ve olas\u0131 bir \u00e7at\u0131\u015fmada AB ve ABD deste\u011fi olaca\u011f\u0131n\u0131 varsayarak hareket etmektedir.\u201d dedi.<\/p>\n<p>ABD-\u0130srail sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n hedefi olan \u0130ran\u2019\u0131n, kar\u015f\u0131l\u0131k vererek b\u00f6lgesel yay\u0131lma riskini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 da kaydeden Prof. Dr. Arslan, \u201c\u0130ngiliz \u00fcslerine d\u00fczenlenen dron sald\u0131r\u0131s\u0131 Do\u011fu Akdeniz\u2019i de etkilemi\u015ftir. Uzun vadede \u0130ran meselesi, dolar merkezli k\u00fcresel finans sistemine meydan okuma niteli\u011fi ta\u015f\u0131makta ve yaln\u0131zca b\u00f6lgesel de\u011fil, k\u00fcresel d\u00fczenin gelece\u011fini de ilgilendirmektedir.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n<p><strong>K\u0131br\u0131s art\u0131k Avrupa\u2019n\u0131n ileri savunma platformlar\u0131ndan biri<\/strong><\/p>\n<p>K\u0131br\u0131s Adas\u0131n\u0131n art\u0131k yaln\u0131zca diplomatik veya enerji temelli bir rekabet alan\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren Prof. Dr. Havva K\u00f6k Arslan, \u201cAda, art\u0131k yaln\u0131zca enerji veya diplomasi sahas\u0131 olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015f, jeostratejik bir d\u00fc\u011f\u00fcm noktas\u0131 ve Avrupa\u2019n\u0131n ileri savunma platformu haline gelmi\u015ftir. B\u00f6lgede \u00fc\u00e7 ana askeri eksen olu\u015fmaktad\u0131r. Kuzey Eksen: T\u00fcrkiye k\u0131y\u0131lar\u0131, KKTC ve T\u00fcrk donanmas\u0131, Orta Eksen: K\u0131br\u0131s Adas\u0131, \u0130ngiliz \u00fcsleri (Akrotiri ve Dikelya) ve Avrupa unsurlar\u0131, G\u00fcney Eksen: \u0130srail k\u0131y\u0131lar\u0131, Levant havzas\u0131 ve ABD m\u00fcttefik unsurlar\u0131.\u201d<\/p>\n<p><strong>Beklenmedik hamleler do\u011frudan \u00e7at\u0131\u015fma riskini art\u0131rabilir<\/strong><\/p>\n<p>B\u00f6lgedeki askeri y\u0131\u011f\u0131lman\u0131n \u00e7e\u015fitli riskleri de beraberinde getirdi\u011fini ifade eden Prof. Dr. Arslan, gelece\u011fe dair riskleri \u015f\u00f6yle s\u0131ralad\u0131:<\/p>\n<p><strong>\u201c<\/strong>Do\u011frudan \u00c7at\u0131\u015fma: Yunanistan\u2019\u0131n Ege Adalar\u0131 veya K\u0131br\u0131s\u2019ta beklenmedik hamleleri do\u011frudan bir \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 tetikleyebilir. GKRY\u2019nin NATO \u00dcyeli\u011fi: Bat\u0131\u2019n\u0131n bu giri\u015fimi, T\u00fcrkiye i\u00e7in k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7izgiyi olu\u015fturabilir ve ittifak i\u00e7inde kriz yaratabilir. Uzun Vadeli Askeri Y\u0131\u011f\u0131nak: B\u00f6lgeye konu\u015fland\u0131r\u0131lan silah ve gemiler, tehdit ortadan kalkt\u0131ktan sonra da kalabilir; bu durum T\u00fcrkiye i\u00e7in risk yaratabilir. B\u00f6lgesel Rekabetin Derinle\u015fmesi: Avrupa \u00fclkelerinin kal\u0131c\u0131 askeri varl\u0131\u011f\u0131, Do\u011fu Akdeniz\u2019deki g\u00fc\u00e7 rekabetini art\u0131rabilir. K\u00fcresel D\u00fczenin Test Edilmesi: \u0130ran merkezli kriz, sadece b\u00f6lgesel de\u011fil, ayn\u0131 zamanda k\u00fcresel ekonomik ve g\u00fcvenlik d\u00fczeninin s\u0131nand\u0131\u011f\u0131 bir durumdur.\u201d<\/p>\n<p><strong>F-16 g\u00f6nderilmesi zaman\u0131nda ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir yan\u0131t<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin KKTC\u2019ye F-16 g\u00f6nderme hamlesinin, artan askeri y\u0131\u011f\u0131na\u011fa kar\u015f\u0131 verilen g\u00fc\u00e7l\u00fc ve zaman\u0131nda bir yan\u0131t olarak de\u011ferlendirilebilece\u011fini kaydeden Prof. Dr. Havva K\u00f6k Arslan, \u201cBu hamle, garant\u00f6rl\u00fck hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131, enerji g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 ve K\u0131br\u0131s T\u00fcrklerinin g\u00fcvenli\u011finin temini a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik \u00f6neme sahiptir. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde Do\u011fu Akdeniz, enerji rekabeti ve b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerin g\u00fcvenlik stratejilerinin kesi\u015fti\u011fi bir kriz alan\u0131 olmaya devam edecektir. T\u00fcrkiye\u2019nin hem kendi g\u00fcvenli\u011fini hem de KKTC\u2019nin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in sahada olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r.\u201d \u015feklinde s\u00f6zlerini tamamlad\u0131.\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Milli Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 (MSB), Kuzey K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Cumhuriyeti\u2019nin (KKTC) g\u00fcvenli\u011fini art\u0131rmaya y\u00f6nelik planlamalar kapsam\u0131nda 6 F-16 sava\u015f u\u00e7a\u011f\u0131 ile hava savunma sistemlerinin adaya konu\u015fland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":70697,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[2032,7831,271,3227,517],"class_list":["post-70696","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","tag-askeri","tag-hamle","tag-iran","tag-kibris","tag-turk"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70696","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=70696"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70696\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":70698,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70696\/revisions\/70698"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/70697"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=70696"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=70696"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=70696"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}