{"id":70852,"date":"2026-03-27T11:09:07","date_gmt":"2026-03-27T11:09:07","guid":{"rendered":"https:\/\/bihavadis.com\/?p=70852"},"modified":"2026-03-27T11:09:07","modified_gmt":"2026-03-27T11:09:07","slug":"asi-hayat-kurtarir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/2026\/03\/27\/asi-hayat-kurtarir\/","title":{"rendered":"A\u015f\u0131 hayat kurtar\u0131r"},"content":{"rendered":"<p>\u0130zmirli \u00c7ocuk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 Dr. S\u00fcreyya Paksoy, a\u015f\u0131laman\u0131n enfeksiyon hastal\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6nlemede temiz sudan sonra en etkili y\u00f6ntem oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n<p><span>\u00c7ocuk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda en kritik savunma hatt\u0131 olan a\u015f\u0131laman\u0131n \u00f6nemi, uzmanlar taraf\u0131ndan bir kez daha hat\u0131rlat\u0131ld\u0131. \u00d6zel ENTO Cerrahi T\u0131p Merkezi\u2019nde g\u00f6revli \u00c7ocuk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 Dr. S\u00fcreyya Paksoy, a\u015f\u0131lar\u0131n tarihsel ba\u015far\u0131s\u0131na dikkat \u00e7ekerek ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmas\u0131nda, bebek \u00f6l\u00fcm h\u0131zlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesindeki en b\u00fcy\u00fck pay\u0131n uygulanan a\u015f\u0131 say\u0131s\u0131ndaki art\u0131\u015fa ait oldu\u011funu belirtti. 1970\u2019li y\u0131llarda binde 150\u2019nin \u00fczerinde olan T\u00fcrkiye\u2019deki bebek \u00f6l\u00fcm h\u0131z\u0131 2024\u2019te binde 9 seviyesine geriledi.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><strong>\u201c\u00c7ocuk Felci 1999\u2019dan Beri T\u00fcrkiye\u2019de G\u00f6r\u00fclm\u00fcyor\u201d<\/strong><\/b><\/p>\n<p><span>A\u015f\u0131laman\u0131n toplumsal sa\u011fl\u0131\u011fa etkilerini somut \u00f6rneklerle anlatan Dr. Paksoy, \u201cA\u015f\u0131lar temiz su sa\u011flamaktan sonra enfeksiyon hastal\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6nlemede ikinci s\u0131rada gelir. Eskiden \u00e7ok daha az hastal\u0131\u011f\u0131n a\u015f\u0131lar\u0131 yap\u0131l\u0131yordu, bebek \u00f6l\u00fcm h\u0131zlar\u0131 y\u00fcksekti. Bebek \u00f6l\u00fcm h\u0131z\u0131 bir toplumda bir y\u0131l i\u00e7inde canl\u0131 do\u011fan her 1000 bebekten ka\u00e7\u0131n\u0131n bir ya\u015f\u0131n\u0131 doldurmadan \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6steren \u00e7ok \u00f6nemli bir sa\u011fl\u0131k g\u00f6stergesidir. Uygulanan a\u015f\u0131 say\u0131s\u0131 artt\u0131k\u00e7a bebek \u00f6l\u00fcm h\u0131z\u0131 d\u00fc\u015ft\u00fc\u201d dedi. T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7ocuk felci konusundaki ba\u015far\u0131s\u0131na de\u011finen Paksoy, \u201c\u00c7ocuk felci 1999 y\u0131l\u0131ndan beri T\u00fcrkiye\u2019de g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. \u00c7ocuk felcini bitirebilmek i\u00e7in y\u0131llarca a\u011f\u0131zdan ek doz a\u015f\u0131lar yap\u0131ld\u0131. Bu sayede \u00e7ocuk felcinden ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u00fclke olduk\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/span><\/p>\n<p><b><strong>K\u0131zam\u0131kta 9. Ay Detay\u0131: Neden Ek Doz Yap\u0131l\u0131yor?<\/strong><\/b><\/p>\n<p><span>K\u0131zam\u0131k vakalar\u0131ndaki seyri de\u011ferlendiren Dr. S\u00fcreyya Paksoy, \u201cK\u0131zam\u0131k 2019\u2019dan beri hafif salg\u0131n d\u00fczeyinde seyrediyor. Normalde bir ya\u015f\u0131ndan sonra tek doz K\u0131zam\u0131k, K\u0131zam\u0131k\u00e7\u0131k, Kabakulak a\u015f\u0131s\u0131 k\u0131zam\u0131\u011f\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in yeterliyken, 9. aya ek doz k\u0131zam\u0131k a\u015f\u0131s\u0131 konuldu\u201d bilgisini payla\u015ft\u0131. Bu uygulaman\u0131n nedenini ise \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klad\u0131: \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc anneden bebe\u011fe ge\u00e7en antikor denilen ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k maddeleri 9. aydan sonra azal\u0131yor, bir ya\u015f\u0131ndan sonra kayboluyor. Bu y\u00fczden a\u015f\u0131y\u0131 bir ya\u015f\u0131ndan sonra yaparsak daha iyi etki g\u00f6r\u00fcyoruz. O zamana kadar 9-12 ay aras\u0131 salg\u0131n nedeniyle \u00e7ocuklar hastalanabilir diye ek bir doz a\u015f\u0131 yap\u0131l\u0131yor.\u201d<\/span><\/p>\n<p><b><strong>Rota Vir\u00fcs\u00fc ve \u0130shal Tehlikesi<\/strong><\/b><\/p>\n<p><span>Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n rutin takviminin yan\u0131 s\u0131ra \u201c\u00f6zel a\u015f\u0131\u201d kategorisindeki a\u015f\u0131lara da de\u011finen Paksoy, Rota vir\u00fcs a\u015f\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6nemini \u015fu s\u00f6zlerle vurgulad\u0131: \u201c\u00c7ocuklar\u0131n neredeyse tamam\u0131 5 ya\u015f\u0131na kadar en az bir defa Rota vir\u00fcs\u00fc ishali olur. Bazen hafif ge\u00e7er, bazen de a\u011f\u0131r ge\u00e7er ve hastaneye yat\u0131\u015f\u0131 gerektirebilir. Doktora ve hastaneye ula\u015f\u0131lamayan b\u00f6lgelerde bu hastal\u0131ktan \u00f6l\u00fcm de olabilir. A\u011f\u0131zdan verilen bu a\u015f\u0131ya ilk 15 hafta dolmadan ba\u015flanmas\u0131 laz\u0131m.\u201d<\/span><\/p>\n<p><b><strong>\u201cYan Etki Korkusu Hayat Karartmas\u0131n\u201d<\/strong><\/b><\/p>\n<p><span>Ailelerin a\u015f\u0131 yan etkileri konusundaki endi\u015felerine de de\u011finen Dr. Paksoy, \u201cOn binde bir, y\u00fcz binde bir ihtimal yan etkisi var diye tedavi edici ila\u00e7lar\u0131 kullanm\u0131yor de\u011filiz. Ayn\u0131 nedenle baz\u0131 yan etkileri var diye a\u015f\u0131lardan da vazge\u00e7emeyiz. A\u015f\u0131lar\u0131n bir\u00e7o\u011fu a\u011f\u0131r hastal\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6l\u00fcm\u00fc \u00f6nlemek i\u00e7in yap\u0131l\u0131r. Tabii ki en iyisi en az ila\u00e7 kullanmakt\u0131r ancak a\u015f\u0131lar hayat kurtar\u0131r\u201d dedi.<\/span><\/p>\n<p><b><strong>Menenjit A\u015f\u0131lar\u0131na \u201cErken Ba\u015flama\u201d Uyar\u0131s\u0131<\/strong><\/b><\/p>\n<p><span>Meningokok menenjit hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131c\u0131 sonu\u00e7lar\u0131na dikkat \u00e7eken Dr. Paksoy, T\u00fcrkiye\u2019de bu hastal\u0131\u011f\u0131n seyrek g\u00f6r\u00fclse de her zaman var oldu\u011funu belirterek \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: \u201cHastal\u0131k so\u011fuk alg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 belirtileriyle ba\u015flar, 12-18 saat i\u00e7inde v\u00fccutta morluklar \u00e7\u0131kar. Beyin iltihab\u0131 yapabilir, \u00f6l\u00fcmc\u00fcll\u00fc\u011f\u00fc y\u00fczde 10-20 aras\u0131ndad\u0131r. Nekroz dedi\u011fimiz doku \u00f6l\u00fcm\u00fcne yol a\u00e7abilir; \u00e7ocuklar parmaklar\u0131n\u0131, kollar\u0131n\u0131, bacaklar\u0131n\u0131 kaybedebilir. \u0130yile\u015fse bile i\u015fitme kayb\u0131 ve n\u00f6rolojik sekel kalabiliyor.\u201d Paksoy, d\u00f6rtl\u00fc meningokok menenjiti ve B grubu meningokok menenjiti a\u015f\u0131lar\u0131na olabildi\u011fince erken 2-3 ayl\u0131kken ba\u015flanmas\u0131nda b\u00fcy\u00fck yarar oldu\u011funu ifade etti.<\/span><\/p>\n<p><b><strong>Zat\u00fcrre A\u015f\u0131s\u0131nda Yeni D\u00f6nem: 20\u2019li Koruma Ba\u015flad\u0131<\/strong><\/b><\/p>\n<p><span>Pn\u00f6mokok (zat\u00fcrre) a\u015f\u0131s\u0131ndaki g\u00fcncel geli\u015fmeleri aktaran Paksoy, \u201cSa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 13 mikroba kar\u015f\u0131 olan a\u015f\u0131y\u0131 yap\u0131yor. Ancak bu 13 mikroba 7 mikrop daha eklendi ve korunma olana\u011f\u0131 20\u2019ye \u00e7\u0131kt\u0131. T\u00fcrkiye\u2019de \u00f6zel sa\u011fl\u0131k kurumlar\u0131nda Ocak 2025\u2019te uygulanmaya ba\u015fland\u0131. Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 da stoklar\u0131 bitene kadar 13\u2019l\u00fc a\u015f\u0131 ile devam ediyor. Sonra onlar da 20\u2019li a\u015f\u0131ya ge\u00e7ecekler\u201d dedi. Bu a\u015f\u0131n\u0131n 60 ya\u015f \u00fczeri risk grubuna da \u00f6nerildi\u011fini hat\u0131rlatt\u0131.<\/span><\/p>\n<p><b><strong>Mevsimsel Grip ve HPV A\u015f\u0131s\u0131<\/strong><\/b><\/p>\n<p><span>Grip a\u015f\u0131s\u0131n\u0131n 5 ya\u015f\u0131na kadar t\u00fcm \u00e7ocuklara, 5 ya\u015ftan sonra ise ek riski olanlara \u00f6nerildi\u011fini belirten Dr. S\u00fcreyya Paksoy, son olarak HPV a\u015f\u0131s\u0131na de\u011findi: \u201c9 \u00e7e\u015fit vir\u00fcse kar\u015f\u0131 koruyan HPV (rahim a\u011fz\u0131, d\u0131\u015f genital organ, dile ve bo\u011faz kanseri) a\u015f\u0131s\u0131n\u0131, 9 ya\u015f\u0131n \u00fczerindeki t\u00fcm k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131na yapmakta yarar var. Bu vir\u00fcs al\u0131nd\u0131ktan uzun s\u00fcre sonra rahim a\u011fz\u0131 kanserine yol a\u00e7abiliyor. Erkek \u00e7ocuklar\u0131na da yap\u0131lmas\u0131 \u00f6nerilir\u201d (BSHA \u2013 Bilim ve Sa\u011fl\u0131k Haber Ajans\u0131) \u00a0<\/span><\/p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130zmirli \u00c7ocuk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 Dr. S\u00fcreyya Paksoy, a\u015f\u0131laman\u0131n enfeksiyon hastal\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6nlemede temiz sudan sonra en etkili y\u00f6ntem oldu\u011funu vurgulad\u0131.\u00a0<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":70853,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[757,242,244,7844,379],"class_list":["post-70852","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-asi","tag-cocuk","tag-etki","tag-paksoy","tag-yas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70852","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=70852"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70852\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":70854,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70852\/revisions\/70854"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/70853"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=70852"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=70852"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=70852"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}