{"id":73554,"date":"2026-03-28T23:15:11","date_gmt":"2026-03-28T23:15:11","guid":{"rendered":"https:\/\/bihavadis.com\/?p=73554"},"modified":"2026-03-28T23:15:11","modified_gmt":"2026-03-28T23:15:11","slug":"umit-yenisehirli-yazdi-tarih-boyunca-laikligin-tuhaf-halleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/2026\/03\/28\/umit-yenisehirli-yazdi-tarih-boyunca-laikligin-tuhaf-halleri\/","title":{"rendered":"\u00dcmit Yeni\u015fehirli yazd\u0131: Tarih boyunca laikli\u011fin tuhaf halleri"},"content":{"rendered":"<p>Bir Ramazan daha sevin\u00e7le, huzurla idrak ediliyor. Kimi \u00e7evrelerde ise ilahiden genelgeye, belediye s\u00fcslemelerinden sair etkinliklere kadar Ramazan\u2019\u0131 daha da g\u00fczelle\u015ftiren bir dizi aksiyona dair <em><b>\u201calerji\u201d<\/b><\/em> var. B\u00fct\u00fcn bu tepkilerin ortak payandas\u0131n\u0131 ise<em><b> \u201claiklik\u201d<\/b><\/em> olu\u015fturuyor.<\/p>\n<p><em><b>\u201cLaiklik\u201d<\/b><\/em> deyince, baz\u0131lar\u0131n\u0131n g\u00f6zleri; inan\u00e7, ibadet ve d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne dair neredeyse hi\u00e7bir \u015feyi g\u00f6rm\u00fcyor. <em><b>\u201cLaik\u00e7iler\u201d<\/b><\/em>, tuhaf tuhaf tezlerle bask\u0131c\u0131 bir tutum sergilemeye \u00e7abal\u0131yorlar. Bu minvalde, bizdeki laiklerin hali p\u00fcr melali ortada da laikli\u011fin d\u00fcnya tarihindeki seyri, de\u011fi\u015fik d\u00f6nemlerin laiklerinin halleri de y\u0131\u011f\u0131nla tuhafl\u0131kla malul.<\/p>\n<p><strong>EP\u0130K\u00dcR: TANRILAR VAR AMA ONLAR D\u00dcNYA \u0130\u015eLER\u0130NE KARI\u015eMAZLAR<\/strong><\/p>\n<p><em><b>\u201cLaiklik\u201d<\/b><\/em> s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcyle akla genelde Frans\u0131z \u0130htilali gelse de bu kavram\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 anlam k\u00f6kleri, asl\u0131nda olduk\u00e7a eskilere uzan\u0131yor. Kabaca, <em><b>\u201ckutsal olan\u201d <\/b><\/em>ile <em><b>\u201ckutsal olmayan\u201d<\/b><\/em> aras\u0131ndaki farka \u2013 ve m\u00fccadeleye \u2013 ili\u015fkin alan\u0131n\u0131n antik \u00e7a\u011flardaki g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc de hep tart\u0131\u015fmal\u0131yd\u0131. Eski Yunan\u2019da bug\u00fcnk\u00fc ad\u0131yla laiklik yoktu ama insan akl\u0131na adeta tapan filozoflar, bu kelime olmadan da laiklik manifestosunu yazmaktayd\u0131.<\/p>\n<p>Protaoras, <em><b>\u201c\u0130nsan her \u015feyin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcd\u00fcr.\u201d <\/b><\/em>derken, ta\u015ftan yap\u0131lma putlardan da olsa<em><b> \u201cTanr\u0131\u201d<\/b><\/em>y\u0131 devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. Demokritos da kainat\u0131n uhrevi g\u00fc\u00e7ler taraf\u0131ndan de\u011fil atomlar taraf\u0131ndan idare edildi\u011fini ileri s\u00fcr\u00fcyordu. Epik\u00fcr ise <em><b>\u201cTamam, tanr\u0131lar var ama onlar d\u00fcnya i\u015flerine kar\u0131\u015fmaz.\u201d<\/b><\/em> demekteydi.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/bihavadis.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/umit-yenisehirli-yazdi-tarih-boyunca-laikligin-tuhaf-halleri-0-sROicfKk.jpg\"\/><\/p>\n<p><strong>ROMA\u2019DA KAZANAN DA\u0130MA D\u00dcNYEV\u0130 TARAF OLURDU<\/strong><\/p>\n<p>Antik Yunan\u2019\u0131n ard\u0131l\u0131 olan Romal\u0131larda da bug\u00fcnk\u00fc manada laiklik yoktu, hatta imparatorluk <em><b>\u201cdindar\u201d <\/b><\/em>bile say\u0131labilirdi. Son tahlilde ise din ve d\u00fcnya i\u015fleri kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldi\u011finde kazanan hep d\u00fcnya taraf\u0131 olurdu. D\u00fcnyevi \u00e7\u0131karlar i\u00e7in <em><b>\u201ctanr\u0131lar\u0131n g\u00fcc\u00fcnden\u201d<\/b><\/em> yararlanmak, bunu yaparken de onlar\u0131 olabildi\u011fince kand\u0131rmak s\u00f6z konusuydu. Tanr\u0131larla s\u00f6zle\u015fme yapt\u0131klar\u0131n\u0131 iddia eden Romal\u0131 y\u00f6neticiler, kelime oyunlar\u0131yla lehlerine kararlar\u0131 kay\u0131t alt\u0131na al\u0131rlard\u0131. Bunun i\u00e7in yetenekli avukatlar g\u00f6revlendirilirdi. D\u00fcnya i\u015flerine dair \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcklerinde, <em><b>\u201cg\u00f6klerden i\u015faret ald\u0131klar\u0131n\u0131\u201d<\/b><\/em> iddia eden imparatorlar ile di\u011fer y\u00f6neticiler, bu \u00e7\u0131karc\u0131 uygulamalar\u0131yla Roma\u2019y\u0131, asl\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n <em><b>\u201cen d\u00fcnyevi, en laik\u201d<\/b><\/em> devletlerinden biri haline getirmi\u015flerdi.<\/p>\n<p>Bu \u00e7\u0131karc\u0131l\u0131k b\u00fct\u00fcn bir imparatorluk halk\u0131nda vard\u0131. \u0130lahi g\u00fc\u00e7lerin istedi\u011fi \u015fartlar\u0131 yerine getirme noktas\u0131nda <em><b>\u201cen ucuz\u201d <\/b><\/em>y\u00f6ntemlerin aray\u0131\u015f\u0131nda olan s\u0131radan Romal\u0131 da kurban keserken, hamur ya da samandan yap\u0131lm\u0131\u015f sahte bo\u011falar kullan\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/bihavadis.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/umit-yenisehirli-yazdi-tarih-boyunca-laikligin-tuhaf-halleri-1-iQGzxdUt.jpg\"\/><\/p>\n<p><strong>SEZAR\u2019IN HAKKI SEZAR\u2019A KAVGASINDA CESET B\u0130LE YARGILANMI\u015eTI<\/strong><\/p>\n<p>Hristiyanl\u0131\u011f\u0131n y\u00fckseli\u015fiyle ortaya \u00e7\u0131kan, sonralar\u0131 da b\u00fct\u00fcn laik y\u00f6netimlerin slogan\u0131 haline gelen, <em><b>\u201cSezar\u2019\u0131n hakk\u0131 Sezar\u2019a, Tanr\u0131\u2019n\u0131n hakk\u0131 Tanr\u0131\u2019ya\u201d<\/b><\/em> s\u00f6z\u00fc de s\u0131k s\u0131k kulaklara \u00e7al\u0131nmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Papalar ve imparatorlar, bu deyi\u015fin g\u00f6lgesinde s\u0131k s\u0131k \u00e7at\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Bu olaylardan birisi de tarihe <em><b>\u201ckadavra sinodu\u201d <\/b><\/em>olarak ge\u00e7en vakayd\u0131. Vatikan\u2019\u0131n Kutsal Roma \u0130mparatorlu\u011fu ile \u00e7eki\u015fti\u011fi 800\u2019l\u00fc y\u0131llar\u0131n sonlar\u0131nda Papa VI. Stephanus, laiklere kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleyi iyice \u015fiddetlendirmi\u015fti. Papa, 897 y\u0131l\u0131nda kendisinden \u00f6nceki papa Formosus\u2019un da <em><b>\u201claik otoriteyle i\u015f birli\u011fi yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d <\/b><\/em>d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. Stephanus, bu su\u00e7un cezas\u0131z kalmamas\u0131 i\u00e7in garip bir karar alm\u0131\u015ft\u0131. Buna g\u00f6re, Formosus\u2019un cesedi mezardan \u00e7\u0131kart\u0131lacak ve sinodda (ruhani meclis) yarg\u0131lanmak \u00fczere huzura getirilecekti. Ger\u00e7ekten de b\u00f6yle oldu. Eski papan\u0131n cesedi mezardan al\u0131nd\u0131, \u00fczerine papal\u0131k kisvesi giydirildi ve yarg\u0131land\u0131. Do\u011fal olarak, \u00f6l\u00fc papa konu\u015famad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in savunma da yapamad\u0131. Sonu\u00e7ta mahkeme, Formosus\u2019u su\u00e7lu bulmu\u015f, ceza olarak da parmaklar\u0131 kesilmi\u015f, ceseti Tiber Nehri&#8217;ne at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/bihavadis.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/umit-yenisehirli-yazdi-tarih-boyunca-laikligin-tuhaf-halleri-2-c8wZy7Bt.jpg\"\/><\/p>\n<p><strong>FRANSA LA\u0130KLER\u0130N\u0130N GAR\u0130P HALLER\u0130<\/strong><\/p>\n<p>Orta \u00c7a\u011f sonras\u0131 Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 saran R\u00f6nesans ve <em><b>\u201cayd\u0131nlanma\u201d <\/b><\/em>ile Hristiyanl\u0131k din tam anlam\u0131yla kiliseye hapsediliyor,<em><b> \u201cd\u00fcnyaya dair\u201d <\/b><\/em>denilen b\u00fct\u00fcn i\u015fler i\u00e7in ise sadece insan merkeze al\u0131n\u0131yordu. Bu ak\u0131m ve de\u011fi\u015fimlerin etkiledi\u011fi \u00fclkeler aras\u0131nda Fransa ba\u015f\u0131 \u00e7ekenlerdendi. Nihayet Fransa\u2019da, kilise ve krall\u0131k ittifak\u0131na kar\u015f\u0131 ba\u015flat\u0131lan m\u00fccadele 1789\u2019da Frans\u0131z Devrimi\u2019ne d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<p>Frans\u0131z Devrimi\u2019ne dair ortal\u0131k romantizm y\u00fckl\u00fc, abart\u0131l\u0131 \u00f6vg\u00fc dozu y\u00fcksek de\u011ferlendirmelerle dolu olsa da y\u0131llarca s\u00fcren bu devrimde bir\u00e7ok gariplik vard\u0131 ve bu gariplikler en \u00e7ok da laiklik \/ sek\u00fclerizm d\u00fczlemindeydi. Akl\u0131 kutsayan fikirler, buna uygun icraatlar ve tabii b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 yapanlar merkezdeydi. Bu \u00e7er\u00e7evede,<em><b> \u201cdevrim \u00f6nderi\u201d<\/b><\/em> denilen, adeta hastal\u0131kl\u0131 bir sek\u00fclerizmle malul olan grup i\u00e7inde bir\u00e7ok tuhaf tip yer alm\u0131\u015ft\u0131. Mesela; kabal\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 <em><b>\u201cdevrim ay\u0131s\u0131\u201d<\/b><\/em> denilen Georges Danton, s\u00fcrekli kirli elbiselerle dola\u015fan Jean-Paul Marat,<b><em> \u201cbald\u0131r\u0131 \u00e7\u0131plak\u201d <\/em><\/b>bir bira ustas\u0131 olan Joseph Santerre bu isimlerden baz\u0131lar\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/bihavadis.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/umit-yenisehirli-yazdi-tarih-boyunca-laikligin-tuhaf-halleri-3-B7fsNUyR.jpg\"\/><\/p>\n<p><strong>\u201cLA\u0130KL\u0130K PEYGAMBER\u0130\u201d B\u0130NLERCE \u0130NSANI \u00d6LD\u00dcRM\u00dc\u015eT\u00dc<\/strong><\/p>\n<p>Yine devrimin liderleri aras\u0131nda yer alan Maximilien Robespierre de en hafif tabiriyle hem tuhaf biri hem de ac\u0131mas\u0131z bir cellatt\u0131. So\u011fuk, duygusuz, \u00f6ld\u00fcrme otomat\u0131 bu adam\u0131n yetkili oldu\u011fu d\u00f6nemde; s\u0131rf laiklik, sek\u00fclerizm ad\u0131na en az 17 bin \u2013 kimilerine g\u00f6re 40 bin bin \u2013 insan giyotine g\u00f6nderilmi\u015fti. \u00c7ok kat\u0131 sek\u00fcler g\u00f6r\u00fc\u015flerinden dolay\u0131<em><b> \u201claiklik peygamberi\u201d<\/b><\/em> lakab\u0131 tak\u0131lan Robespierre, ilahi sayd\u0131\u011f\u0131 her \u015feye d\u00fc\u015fmand\u0131. <em><b>\u201cAk\u0131l dini\u201d<\/b><\/em>ni kurup Notre Dame Katedrali\u2019ni <em><b>\u201cak\u0131l tap\u0131na\u011f\u0131\u201d<\/b><\/em>na \u00e7evirenler aras\u0131nda ba\u015f\u0131 \u00e7ekenlerden biriydi. Sonras\u0131nda bu <em><b>\u201cdin\u201d <\/b><\/em>de Robespierre\u2019i kesmemi\u015f ve <em><b>\u201cak\u0131l dini\u201d <\/b><\/em>yerine <em><b>\u201cy\u00fcce varl\u0131k k\u00fclt\u00fc\u201d<\/b><\/em> diye bir \u015fey uydurmu\u015ftu.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/bihavadis.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/umit-yenisehirli-yazdi-tarih-boyunca-laikligin-tuhaf-halleri-4-p66lNSJV.jpg\"\/><\/p>\n<p><strong>DEVR\u0130MC\u0130N\u0130N KAR\u0130KAT\u00dcRE D\u00d6N\u00dc\u015eT\u00dc\u011e\u00dc AYDINLANMA FEST\u0130VAL\u0130<\/strong><\/p>\n<p>Robespierre, bunun i\u00e7in 1794 y\u0131l\u0131nda bir festival d\u00fczenlemi\u015f, alana yapay bir da\u011f yapt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Bembeyaz giyinip, elinde \u00e7i\u00e7ekler ve bu\u011fdaylarla <em><b>\u201cda\u011f\u0131n\u201d<\/b><\/em> tepesine \u00e7\u0131kan Robespierre, \u00fczerinde <em><b>\u201ccehalet\u201d <\/b><\/em>yazan bir karton maketi ate\u015fe vermi\u015fti. Kafas\u0131ndaki kurguya g\u00f6re, ate\u015fin i\u00e7inden <em><b>\u201cp\u0131r\u0131l p\u0131r\u0131l bilgelik&#8221; <\/b><\/em>heykeli \u00e7\u0131kacak, b\u00f6ylece <em><b>\u201cayd\u0131nlanma\u201d<\/b><\/em> somutla\u015facakt\u0131. Ne var ki, d\u00fczg\u00fcn ye\u015ftirilmeyen heykel, dumanlar i\u00e7inde, isli, simsiyah bir halde ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Festival i\u00e7in toplanan halk da bu duruma kahkahalarla g\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Maximilien Robespierre, utan\u00e7 i\u00e7inde meydandan ka\u00e7m\u0131\u015ft\u0131. Zaten k\u0131sa bir s\u00fcre sonra da Frans\u0131z laiklerinin i\u00e7 kavgas\u0131 sonucu, binlerce ki\u015fiyi g\u00f6nderdi\u011fi giyotine, bu defa kendi boynunu uzatmak zorunda kalacakt\u0131.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/bihavadis.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/umit-yenisehirli-yazdi-tarih-boyunca-laikligin-tuhaf-halleri-5-MeIifPYs.jpg\"\/><\/p>\n<p><strong>\u201cLA\u0130K TAKV\u0130M\u201d \u0130\u00c7\u0130N HAFTAYI 10 G\u00dcNE \u00c7IKARTTILAR<\/strong><\/p>\n<p>Devrimciler, Hristiyan azizlerinin isimlerini ta\u015f\u0131yan g\u00fcnlerin yerine<em><b> \u201claik bir takvim\u201d<\/b><\/em> yapmay\u0131 da kafaya koymu\u015flard\u0131. \u0130cat ettikleri takvimin g\u00fcnlerine de meyve, sebze, kedi, k\u00f6pek ve tar\u0131m aletlerinin isimlerini vermi\u015flerdi. G\u00fcnl\u00fck hayattaki konu\u015fmalarda, resmi yaz\u0131\u015fmalarda <em><b>\u201ct\u0131rm\u0131k g\u00fcn\u00fc\u201d<\/b><\/em>, <em><b>\u201ckarnabahar g\u00fcn\u00fc\u201d<\/b><\/em> gibi tuhaf ibareler yer almaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. 25 Aral\u0131k (Noel) ise art\u0131k<em><b> \u201ck\u00f6pek g\u00fcn\u00fc\u201d <\/b><\/em>diye an\u0131l\u0131r olmu\u015ftu. Yeni takvimde, hafta g\u00fcn say\u0131s\u0131 da 10\u2019a \u00e7\u0131kart\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. \u0130nsanlar hem g\u00fcnlerin yeni isimleri hem de de\u011fi\u015fen say\u0131lar nedeniyle ne zaman tatil yapacaklar\u0131n\u0131 bilemez hale gelmi\u015f, toplumda b\u00fcy\u00fck bir karga\u015fa ba\u015f g\u00f6stermi\u015f, i\u015f yerlerinde tart\u0131\u015fmalar, kavgalar ya\u015fan\u0131r olmu\u015ftu.<em><b> \u201cLaiklik ad\u0131na\u201d <\/b><\/em>yap\u0131lanlar halk\u0131n tepkisini giderek daha fazla \u00e7ekince de yakla\u015f\u0131k on y\u0131l sonra bu tuhafl\u0131klar ortadan kalkm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p><strong>NAPOLYON KEND\u0130 TACINI \u00c7ALMI\u015eTI<\/strong><\/p>\n<p>S\u00fcre\u00e7te, devrimin sundu\u011fu f\u0131rsatlar\u0131 iyi de\u011ferlendiren Napolyon Bonapart ise imparatorluk tac\u0131n\u0131 giymeye hak kazanm\u0131\u015ft\u0131. Geleneklere g\u00f6re tac\u0131 Papa\u2019n\u0131n takmas\u0131 gerekiyordu. T\u00f6rende, Papa VII. Pius tam tac\u0131 al\u0131p Napolyon\u2019un ba\u015f\u0131na koyacakken, Napolyon aniden hamle yap\u0131p Papa\u2019n\u0131n elinden kapt\u0131\u011f\u0131 tac\u0131 ba\u015f\u0131na takm\u0131\u015ft\u0131. D\u00fcnyevi iktidar\u0131 temsil eden Napolyon, b\u00f6ylece uhrevi iktidar\u0131n temsilcisi olan Papa\u2019ya, <em><b>\u201cBeni Tanr\u0131 veya sen de\u011fil, ben imparator yapt\u0131m.\u201d<\/b><\/em> mesaj\u0131 vererek, laikli\u011fe yeni bir zafer daha kazand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131!<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/bihavadis.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/umit-yenisehirli-yazdi-tarih-boyunca-laikligin-tuhaf-halleri-6-qWQfyNtG.jpg\"\/><\/p>\n<p><strong>GEZ\u0130C\u0130 ATE\u0130ZM TIRLARI<\/strong><\/p>\n<p>Y\u0131llar ilerledik\u00e7e, Avrupa d\u0131\u015f\u0131nda da rijit laiklik uygulamalar\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr olmu\u015ftu. Mutlak ateist bir devlet olmakla \u00f6v\u00fcnen Sovyetler Birli\u011fi bu \u00fclkelerden birisiydi. Hatta kom\u00fcnist Rusya, standart laiklikten olduk\u00e7a farkl\u0131 da bir yol izlemekteydi. Laikli\u011fin o \u00e7ok bilinen ama genellikle uygulanmayan kural\u0131 gere\u011fi, devlet i\u015fleri ile din i\u015flerinin birbirinden ayr\u0131lmas\u0131 s\u00f6z konusuydu ama Sovyet y\u00f6neticilerine g\u00f6re <em><b>\u201cortada bir din yoktu&#8221;.<\/b><\/em><\/p>\n<p>Devlet, 1930\u2019lu y\u0131llarda <em><b>\u201cBezbozhnik\u201d<\/b><\/em> (Tanr\u0131s\u0131z) ad\u0131nda bir mizah dergisi \u00e7\u0131kar\u0131yordu. Bu dergide, tanr\u0131larla dalga ge\u00e7ilen karikat\u00fcrler bas\u0131l\u0131yor, k\u00f6ylere <em><b>\u201cgezici ateizm t\u0131rlar\u0131\u201d<\/b><\/em> g\u00f6nderiliyordu. Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin y\u00f6neticileri, b\u00fcy\u00fck kiliseleri de<em><b> \u201cbilimsel ateizm\u201d <\/b><\/em>i\u00e7in kullanmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Ortodoks Hristiyanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck katedralleri, <em><b>\u201cateizm m\u00fczelerine\u201d<\/b><\/em> d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. M\u00fczelerde, <em><b>\u201cBunlar Sizi Kand\u0131r\u0131yordu\u201d <\/b><\/em>sergileri a\u00e7\u0131lmaktayd\u0131.<\/p>\n<p><strong>KOM\u00dcN\u0130ST L\u0130DER: GAGAR\u0130N UZAYA \u00c7IKTI AMA TANRIYI G\u00d6REMED\u0130<\/strong><\/p>\n<p>Uzaya ilk insan\u0131 g\u00f6nderen Sovyetler Birli\u011fi, bunu ateist \/ laik ideolojisi i\u00e7in de kullanm\u0131\u015ft\u0131. D\u00f6nemin Sovyet lideri Nikita Kru\u015f\u00e7ev, bir keresinde, <em><b>\u201cGagarin uzaya \u00e7\u0131kt\u0131 ama oraya bakt\u0131, buraya bakt\u0131, hi\u00e7bir yerde tanr\u0131y\u0131 g\u00f6remedi.\u201d<\/b><\/em> \u015feklinde konu\u015fmu\u015ftu. Ne var ki, Yuri Gagarin, uzay seyahatini anlat\u0131rken Kru\u015f\u00e7ev\u2019in kurdu\u011fu c\u00fcmleye yorulabilecek bir ifade kullanmam\u0131\u015ft\u0131. Ancak Sovyet yetkililer, y\u0131llarca bu yalana sar\u0131lm\u0131\u015flard\u0131. Devlet ayr\u0131ca, ateizm propagandas\u0131 kapsam\u0131nda, uzay teknolojisiyle ilgili olarak kiliseleri bir kez daha kullanacak ve duvarlardaki azizlerin ikonolar\u0131n\u0131 kald\u0131r\u0131p yerine uzaya \u00e7\u0131kan kozmonotlar\u0131n foto\u011fraflar\u0131n\u0131 koyacakt\u0131.<\/p>\n<p>&#8211; Stanford Felsefe Ansiklopedisi, Sek\u00fclerizm Maddesi,<\/p>\n<p>&#8211; Brittanica Ansiklopedisi, Laiklik Maddesi<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/bihavadis.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/umit-yenisehirli-yazdi-tarih-boyunca-laikligin-tuhaf-halleri-7-BPcHIOiA.jpg\"\/> <\/p>\n<div> <span><strong>Kaynak:<\/strong> Ensonhaber Haber Merkezi<\/span> <\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bir Ramazan daha sevin\u00e7le, huzurla idrak ediliyor. Kimi \u00e7evrelerde ise ilahiden genelgeye, belediye s\u00fcslemelerinden sair etkinliklere kadar Ramazan\u2019\u0131 daha da g\u00fczelle\u015ftiren bir dizi aksiyona dair \u201calerji\u201d var. B\u00fct\u00fcn bu tepkilerin ortak payandas\u0131n\u0131 &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":73555,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,13],"tags":[469,437,7956,7136,8022],"class_list":["post-73554","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-son-dakika","tag-bas","tag-dunya","tag-laik","tag-laiklik","tag-papa"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73554","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=73554"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73554\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":73564,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73554\/revisions\/73564"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/73555"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=73554"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=73554"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=73554"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}