{"id":85918,"date":"2026-05-07T10:39:08","date_gmt":"2026-05-07T10:39:08","guid":{"rendered":"https:\/\/bihavadis.com\/?p=85918"},"modified":"2026-05-07T10:39:08","modified_gmt":"2026-05-07T10:39:08","slug":"cocuk-adalet-sistemi-uzerine-tartismalar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/2026\/05\/07\/cocuk-adalet-sistemi-uzerine-tartismalar\/","title":{"rendered":"\u00c7ocuk Adalet Sistemi \u00dczerine Tart\u0131\u015fmalar"},"content":{"rendered":"<p>\n<p>TBMM Su\u00e7a S\u00fcr\u00fcklenen \u00c7ocuklara \u0130li\u015fkin Ara\u015ft\u0131rma Komisyonu&#8217;nda sunum yapan Dr. Saliha Merve Kaya, &#8220;\u00c7ocu\u011funun i\u015fitme cihaz\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f, vermemi\u015f; e\u011fitim hakk\u0131n\u0131 engelledi\u011fi i\u00e7in 233&#8217;ten yarg\u0131lanan bir baba g\u00f6rd\u00fcm. Onun d\u0131\u015f\u0131nda, e\u011fer terk su\u00e7u olu\u015fmuyorsa evinde \u00e7ocu\u011funu ailesine b\u0131rak\u0131p giden, maddi destek sa\u011flamayan ki\u015filer bak\u0131m\u0131ndan bu maddenin uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. Dolay\u0131s\u0131yla da tersten d\u00fc\u015f\u00fcnecek olursak \u015f\u00f6yle bir \u015fey olabilir: Diyelim ki su\u00e7a s\u00fcr\u00fcklenen \u00e7ocu\u011fun su\u00e7 i\u015fledi\u011fi anla\u015f\u0131ld\u0131, bu \u00e7ocuk su\u00e7a s\u00fcr\u00fcklendi ve \u015funa bakabiliriz: Ebeveynleri acaba, ger\u00e7ekten, 233 kapsam\u0131ndaki y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmi\u015f mi? Getirmemi\u015fse ayn\u0131 zamanda bundan da dava a\u00e7\u0131labilir&#8221; dedi. <\/p>\n<p>TBMM Su\u00e7a S\u00fcr\u00fcklenen \u00c7ocuklara \u0130li\u015fkin Ara\u015ft\u0131rma Komisyonu, AK Parti \u0130stanbul Milletvekili M\u00fc\u015ferref Pervin Tuba Durgut ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda topland\u0131. Toplant\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda konu\u015fan Durgut, &#8220;\u00c7ocuklar\u0131n su\u00e7a s\u00fcr\u00fcklenmesinin \u00f6nlenmesi, adalet sistemiyle temas eden \u00e7ocuklar\u0131n korunmas\u0131 ve onar\u0131c\u0131 yakla\u015f\u0131mlar\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi komisyonumuzun \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda temel \u00f6ncelikler aras\u0131nda yer almaktad\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede, ilk olarak T\u00fcrkiye ve \u0130ngiltere \u00f6rnekleri \u00fczerinden \u00e7ocuk adalet sistemlerini kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 olarak ele alacak bir akademik de\u011ferlendirmeyi dinleyece\u011fiz. Ayn\u0131 zamanda \u0130ngiliz hukuk sistemi ba\u011flam\u0131nda ceza sorumlulu\u011fu ya\u015f\u0131, \u00e7ocuklara uygulanan yapt\u0131r\u0131mlar ve ailelere y\u00f6nelik tedbirler \u00fczerinden \u00f6nemli bir kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma sunulacakt\u0131r. \u0130kinci olarak ise \u00e7ocuklar i\u00e7in koruyucu ve onar\u0131c\u0131 yakla\u015f\u0131mlar\u0131 ile bu alandaki d\u00fcnya \u00f6rneklerini sahadan ve uygulamadan gelen bir perspektifle dinleme imkan\u0131 bulaca\u011f\u0131z. Bug\u00fcnk\u00fc sunumlar\u0131n \u00e7ocuk adalet sistemimizin daha koruyucu, \u00f6nleyici ve onar\u0131c\u0131 bir yap\u0131ya kavu\u015fmas\u0131na y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131za \u00f6nemli katk\u0131lar sunaca\u011f\u0131na inan\u0131yoruz. Akademik bilgi ile uygulama deneyimini bir arada ele alaca\u011f\u0131m\u0131z bu toplant\u0131n\u0131n komisyonumuzun politika geli\u015ftirme s\u00fcre\u00e7lerine de g\u00fc\u00e7l\u00fc bir zemin olu\u015fturmas\u0131n\u0131 temenni ediyorum&#8221; ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p>&#8216;\u00c7OCUK EN SON \u00c7ARE OLARAK MAHKEME KAR\u015eISINA \u00c7IKMASI GEREK\u0130YOR&#8217;<\/p>\n<p>Ard\u0131ndan Dr. Saliha Merve Kaya, milletvekillerine sunum yapt\u0131. Kaya, y\u00fcksek lisans tezinde 100 dava dosyas\u0131n\u0131 inceledi\u011fini ve bu kapsamda 7 \u00e7ocuk mahkemesi hakimi, polis, sosyal \u00e7al\u0131\u015fma g\u00f6revlisi ile g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ekledi. Kaya, &#8220;Dolay\u0131s\u0131yla 100 dava dosyas\u0131ndaki veriler g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm ki\u015filerin sistem hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015flerinin yer almas\u0131 nedeniyle \u00e7ok k\u0131ymetliydi. Orada hakimlerin \u00f6zellikle s\u00f6yledi\u011fi iki husus vard\u0131: Birincisi, &#8216;Su\u00e7 makinesi haline gelen \u00e7ocuklardan&#8217; bahsettiler ve bunlara ili\u015fkin \u00f6zel d\u00fczenlemelerin yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini aktard\u0131lar. Mesela 70 davas\u0131 olan \u00e7ocuk var, o \u00e7ocuk su\u00e7 i\u015flemeye devam ediyor. O y\u00fczden bunlara \u00f6zg\u00fc d\u00fczenlemelerin yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011finden bahsettiler. \u0130kincisi ise \u00f6nemle \u00fczerinde durduklar\u0131 husus \u015fuydu: &#8216;Bir \u00e7ocuk su\u00e7a kar\u0131\u015f\u0131r kar\u0131\u015fmaz kendisini mahkeme kar\u015f\u0131s\u0131nda buluyor. Bu y\u00fczden \u00e7ocu\u011fun son \u00e7are olarak mahkemenin kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kmas\u0131 gerekiyor&#8217; \u015feklinde bir g\u00f6r\u00fc\u015f belirttiler&#8221; diye konu\u015ftu. <\/p>\n<p>&#8216;\u00c7OCUKLAR HAKKINDA VER\u0130LEN TEDB\u0130R KARAR ORANI \u00c7OK D\u00dc\u015e\u00dcK&#8217;<\/p>\n<p>&#8216;Su\u00e7a s\u00fcr\u00fcklenen \u00e7ocuk&#8217; ifadesi yerine &#8216;Su\u00e7a bula\u015fm\u0131\u015f \u00e7ocuk&#8217; ibaresinin kullan\u0131labilece\u011fini belirten Kaya, &#8216;\u00c7ocuk Koruma Kanunu&#8217;nun detayl\u0131 bir \u015fekilde ele al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini ekledi. Kaya yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 aktararak, &#8220;Dosyalarda \u015funu g\u00f6rd\u00fcm: Soru\u015fturma ve kovu\u015fturman\u0131n uzun s\u00fcrmesi dolay\u0131s\u0131yla \u00e7ocuk hakk\u0131nda verilen tedbir kararlar\u0131n\u0131n bir\u00e7o\u011funun infaz\u0131na ba\u015flan\u0131lmadan ya da yeni ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015fken son verildi\u011fini g\u00f6rd\u00fcm. 100 dava dosyas\u0131nda 0-12 ya\u015f ve 15-18 ya\u015f grubu olmak \u00fczere \u00e7ocuklar\u0131n say\u0131lar\u0131n\u0131 ay\u0131rd\u0131m. \u00c7ocuklara koruyucu ve destekleyici tedbirler yarg\u0131lama s\u00fcrecinde de verilebilir, soru\u015fturma evresinde de verilebilir. Dosyalarda koruyucu ve destekleyici tedbir verip verilmedi\u011fine bakt\u0131m. 12-15 ya\u015f grubu su\u00e7a s\u00fcr\u00fcklenen 22 \u00e7ocuktan sadece 2&#8217;sine verildi\u011fini, 15-18 ya\u015f grubu 97 \u00e7ocuktan da sadece 1 \u00e7ocu\u011fa verildi\u011fini g\u00f6rd\u00fcm. G\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm \u00e7ocuk savc\u0131s\u0131na \u015funu sordum: Ben dava dosyalar\u0131n\u0131 incelerken mahkemenin koruyucu ve destekleyici tedbirleri \u00e7ok az \u00e7ocu\u011fa verildi\u011fini g\u00f6rd\u00fcm. Acaba soru\u015fturma evresinde bu \u00e7ocuklara koruyucu ve destekleyici tedbir verilmi\u015f olabilir mi? \u00c7\u00fcnk\u00fc benim bunu dosyalardan g\u00f6rmem m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Savc\u0131 da dedi ki, &#8216;900 \u00e7ocuktan ortalama 9 \u00e7ocuk hakk\u0131nda veriyoruz.&#8217; Yani bu \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck bir oran, \u00e7ocuk zaten su\u00e7a bula\u015fm\u0131\u015fsa koruyucu ve destekleyici tedbire ihtiyac\u0131 vard\u0131r, dolay\u0131s\u0131yla bu oran\u0131n \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz&#8221; dedi.<\/p>\n<p>&#8216;T\u00dcRK CEZA KANUNU EBEVEYNLERE Y\u00dcK\u00dcML\u00dcL\u00dcK Y\u00dcKL\u00dcYOR&#8217;<\/p>\n<p>Kaya, \u0130ngiltere hukuk sisteminde ceza ya\u015f\u0131n\u0131n 10 oldu\u011funu ve su\u00e7 i\u015fleyen \u00e7ocu\u011fun ebeveynlerine y\u00f6nelik belli \u015fartlara uymas\u0131 gerekti\u011fini kaydederek, &#8220;Burada bir karara bakt\u0131m, kararda da \u015f\u00f6yle bir \u015fey olmu\u015f: \u00c7ocuk su\u00e7 i\u015flemi\u015f, belirli bir saatte de \u00e7\u0131kmamas\u0131 gerekiyormu\u015f ve anlam\u0131\u015flar ki ailesi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmemi\u015f. Dolay\u0131s\u0131yla uymad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de ihlal karar\u0131 verilmi\u015f. \u0130kinci emir ise ebeveyn veya vasiyi ba\u011flay\u0131c\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck getirme emri. Mahkeme su\u00e7lunun ebeveyninin veya vasinin r\u0131zas\u0131yla ebeveyn veya vasinin su\u00e7luya uygun \u015fekilde bakmas\u0131n\u0131 ve su\u00e7lu \u00fczerinde uygun kontrol ve uygulamas\u0131n\u0131 taahh\u00fct etmesini emrediyor ve bunlar\u0131n neler oldu\u011funu da mahkeme karar\u0131nda belirtmek zorunda. Bizde ise asl\u0131nda, &#8216;T\u00fcrk Ceza Kanunu&#8217;nun 230&#8217;uncu maddesinde d\u00fczenlenmi\u015f ve ebeveynlere asl\u0131nda bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck y\u00fckl\u00fcyor. 100 karar inceledim ve &#8216;Acaba hangi olaylarda mahkeme veriliyor bu karar\u0131?&#8217; diye bakt\u0131m, \u015f\u00f6yle bir karar vard\u0131 mesela: \u00c7ocu\u011funun i\u015fitme cihaz\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f, vermemi\u015f; e\u011fitim hakk\u0131n\u0131 engelledi\u011fi i\u00e7in 233&#8217;ten yarg\u0131lanan bir baba g\u00f6rd\u00fcm. Onun d\u0131\u015f\u0131nda, e\u011fer terk su\u00e7u olu\u015fmuyorsa evinde \u00e7ocu\u011funu ailesine b\u0131rak\u0131p giden, maddi destek sa\u011flamayan ki\u015filer bak\u0131m\u0131ndan bu maddenin uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. Dolay\u0131s\u0131yla da tersten d\u00fc\u015f\u00fcnecek olursak \u015f\u00f6yle bir \u015fey olabilir: Diyelim ki su\u00e7a s\u00fcr\u00fcklenen \u00e7ocu\u011fun su\u00e7 i\u015fledi\u011fi anla\u015f\u0131ld\u0131, bu \u00e7ocuk su\u00e7a s\u00fcr\u00fcklendi ve \u015funa bakabiliriz: Ebeveynleri acaba, ger\u00e7ekten, 233 kapsam\u0131ndaki y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmi\u015f mi? Getirmemi\u015fse ayn\u0131 zamanda bundan da dava a\u00e7\u0131labilir&#8221; de\u011ferlendirmesinde bulundu. <\/p>\n<p>&#8216;A\u011eIR \u015e\u0130DDET OLAYLARINA KARI\u015eAN \u00c7OCUKLARIN D\u0130VERS\u0130YON Y\u00d6NTEMLER\u0130NE TAB\u0130\u0130 TUTULMASI AMACIMIZ YOK&#8217;<\/p>\n<p>Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 Adli Destek Ma\u011fdur Hizmetleri Dairesi Ba\u015fkan\u0131 Meral G\u00f6kkaya, sistemde ki en b\u00fcy\u00fck a\u00e7\u0131\u011f\u0131n i\u015f birli\u011fi alan\u0131nda oldu\u011funu vurgulad\u0131 ve baz\u0131 Avrupa \u00fclkelerinin uygulad\u0131klar\u0131 modelleri anlatt\u0131. G\u00f6kkaya, &#8220;\u00dclke \u00f6rneklerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman genellikle ceza ehliyetini 14 ve 21 ya\u015fa kadar uyguluyorlar. Biz ise yarg\u0131 reformu strateji belgesi yay\u0131nlad\u0131k. Orada, &#8217;15 ya\u015f\u0131ndan k\u00fc\u00e7\u00fck ve ilk defa su\u00e7 i\u015fleyen \u00e7ocuklar i\u00e7in ve a\u011f\u0131r cezal\u0131k olmayan su\u00e7lar i\u00e7in&#8217; diye bir hedef koyduk. Yani burada \u00e7ok a\u011f\u0131r \u015fiddet olaylar\u0131na kar\u0131\u015fan \u00e7ocuklar\u0131n diversiyon y\u00f6ntemlerine tabi tutulmas\u0131 gibi bir amac\u0131m\u0131z yok. \u015eu ana kadar da T\u00fcrkiye&#8217;de uygulanan gerek uzla\u015ft\u0131rma olsun gerek kamu davas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131n ertelenmesi olsun bunda da hep ya 2 ya da 3 y\u0131ll\u0131k cezan\u0131n \u00fcst s\u0131n\u0131r\u0131 itibar\u0131yla s\u0131n\u0131rlar var. Burada \u00e7ok a\u011f\u0131r bir kasten yaralama eylemine ya da ya\u011fma eylemine ya da cinsel sald\u0131r\u0131, istismar eylemlerine kat\u0131lan \u00e7ocuklar\u0131n diversiyona tabi tutulmas\u0131 gibi bir hedefimiz, amac\u0131m\u0131z ya da \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z yok&#8221; ifadelerini kulland\u0131. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>TBMM&#8217;de su\u00e7a s\u00fcr\u00fcklenen \u00e7ocuklar i\u00e7in koruyucu \u00f6nlemler ve ebeveyn sorumluluklar\u0131 ele al\u0131nd\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":85919,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[242,4774,395,424,286],"class_list":["post-85918","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyaset","tag-cocuk","tag-ebeveyn","tag-is","tag-karar","tag-suc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/85918","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=85918"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/85918\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":85920,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/85918\/revisions\/85920"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/85919"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=85918"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=85918"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=85918"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}