{"id":86660,"date":"2026-05-08T02:36:13","date_gmt":"2026-05-08T02:36:13","guid":{"rendered":"https:\/\/bihavadis.com\/?p=86660"},"modified":"2026-05-08T02:36:13","modified_gmt":"2026-05-08T02:36:13","slug":"kizil-sirtli-kusun-avlanmasina-yargi-engeli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/2026\/05\/08\/kizil-sirtli-kusun-avlanmasina-yargi-engeli\/","title":{"rendered":"K\u0131z\u0131l S\u0131rtl\u0131 Ku\u015fun Avlanmas\u0131na Yarg\u0131 Engeli"},"content":{"rendered":"<p>DO\u011eANIN korunmas\u0131na y\u00f6nelik faaliyet g\u00f6steren bir derne\u011fin a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 dava sonucunda Dan\u0131\u015ftay&#8217;\u0131n Do\u011fu Karadeniz&#8217;de &#8216;\u011fa\u00e7o&#8217; ya da &#8216;ciciyen&#8217; olarak bilinen k\u0131z\u0131l s\u0131rtl\u0131 \u00f6r\u00fcmcek ku\u015funun avlanmas\u0131na yasak getirdi\u011fi karar\u0131na ili\u015fkin de\u011ferlendirme yapan hukuk\u00e7u Do\u00e7. Dr. Murat Can Pehlivano\u011flu, &#8220;Hayvanseverlerin ve hayvan derneklerinin burada yanl\u0131\u015f anlad\u0131\u011f\u0131 bir husus var. Bu ku\u015flar \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fcyor sadece atmaca yakalamak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131yor ve daha sonra serbest b\u0131rak\u0131l\u0131yor. K\u0131z\u0131l s\u0131rtl\u0131 \u00f6r\u00fcmcek ku\u015funu yakalar ve atmaca yakalarken onu \u00f6ld\u00fcr\u00fcrseniz o ku\u015ftan istifade etmeniz m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Bu kapsamda yakalanan atmacalar da \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fcyor. K\u0131z\u0131l s\u0131rtl\u0131 \u00f6r\u00fcmcek ku\u015funu kullanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman atmaca gelene\u011fini s\u00fcrd\u00fcrmek imkans\u0131z&#8221; dedi.<\/p>\n<p> \u0130stanbul Kent \u00dcniversitesi&#8217;nden hukuk\u00e7u Do\u00e7. Dr. Murat Can Pehlivano\u011flu konuya ili\u015fki yapt\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirmede &#8220;Dan\u0131\u015ftay 10&#8217;uncu dairesi yak\u0131n zamanda \u00f6zellikle Do\u011fu Karadeniz b\u00f6lgesi ve Rize&#8217;de \u00e7ok ilgi uyand\u0131ran ancak olumsuz \u015fekilde tepki \u00e7eken bir karar verdi. Bu karar\u0131n konusunu 2021-2022 Merkez Av Komisyonu&#8217;nun k\u0131z\u0131l s\u0131rtl\u0131 \u00f6r\u00fcmcek ku\u015flar\u0131n\u0131n atmaca yakalamak i\u00e7in kullan\u0131m\u0131nda &#8216;kullan\u0131lmamas\u0131&#8217; y\u00f6n\u00fcndeki karar\u0131 olu\u015fturuyor. Dan\u0131\u015ftay&#8217;\u0131n bu karar\u0131 vermesindeki sebebi ise T\u00fcrkiye&#8217;nin 1984 y\u0131l\u0131nda taraf oldu\u011fu ve uygulamada Bern S\u00f6zle\u015fmesi olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z yaban hayat\u0131n\u0131n korunmas\u0131na dair bir uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fme&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>Do\u00e7. Dr. Pehlivano\u011flu, &#8220;Dan\u0131\u015ftay bu uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmeye bakarak Merkez Av Komisyonu&#8217;nun k\u0131z\u0131l s\u0131rtl\u0131 \u00f6r\u00fcmcek ku\u015flar\u0131n\u0131n atmaca yakalamak amac\u0131yla kullan\u0131lmas\u0131na izin veren d\u00fczenlemesinin hukuka uygun olmad\u0131\u011f\u0131na h\u00fckmetti. K\u0131z\u0131l s\u0131rtl\u0131 \u00f6r\u00fcmcek ku\u015funu kullanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman atmaca gelene\u011finin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi, atmaca yakalanmas\u0131 ve atmaca yakalamak suretiyle atmaca avc\u0131l\u0131\u011f\u0131 yapmak imkans\u0131z hale geldi. B\u00f6lge halk\u0131 bunu kendi k\u00fclt\u00fcrlerine bir sald\u0131r\u0131 olarak yorumlad\u0131. Bern S\u00f6zle\u015fmesi&#8217;ne bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ger\u00e7ekten de k\u0131z\u0131l s\u0131rtl\u0131 \u00f6r\u00fcmcek ku\u015flar\u0131n\u0131n asl\u0131nda s\u00f6zle\u015fme \u00e7er\u00e7evesinde korunan bir ku\u015f t\u00fcr\u00fc oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Ancak T\u00fcrkiye bu s\u00f6zle\u015fmeyi 1984 y\u0131l\u0131ndan beri uyguluyor ve aradan ge\u00e7en 40 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcrede atmacac\u0131l\u0131k k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn de bin y\u0131llar\u0131 a\u015fan bir k\u00fclt\u00fcr oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde k\u0131z\u0131l s\u0131rtl\u0131 \u00f6r\u00fcmcek ku\u015funun bu av faaliyeti \u00e7er\u00e7evesinde kullan\u0131lmas\u0131 s\u00f6z konusuydu&#8221; ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p>&#8216;YARGI S\u00dcREC\u0130 DEVAM ED\u0130YOR&#8217;<\/p>\n<p>Do\u00e7. Dr. Murat Can Pehlivano\u011flu, &#8220;Dan\u0131\u015ftay karar\u0131nda \u00f6zellikle s\u00f6zle\u015fmenin istisnalar\u0131na ili\u015fkin maddeler somutla\u015ft\u0131r\u0131lmadan k\u0131z\u0131l s\u0131rtl\u0131 \u00f6r\u00fcmcek ku\u015funun sadece korunan ku\u015f t\u00fcrlerinden biri oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle Merkez Av Komisyonu&#8217;nun bu karar\u0131na konu edilemeyece\u011fine karar verdi. Nitekim hakimlerden birinin de bu konuda bir kar\u015f\u0131 oy verdi\u011fini ve asl\u0131nda k\u0131z\u0131l s\u0131rtl\u0131 \u00f6r\u00fcmcek ku\u015funun atmaca faaliyeti \u00e7er\u00e7evesinde kullan\u0131m\u0131n\u0131n Bern S\u00f6zle\u015fmesinin istisnalar\u0131 kapsam\u0131nda yorumlanabilece\u011fine i\u015faret etti\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. \u015eu an Dan\u0131\u015ftay&#8217;da yarg\u0131 s\u00fcreci devam ediyor. Bu nedenle Dan\u0131\u015ftay&#8217;\u0131n ilerleyen s\u00fcre\u00e7te vatanda\u015flar\u0131n hakl\u0131 beklentilerini dikkate alarak s\u00f6zle\u015fmenin istisnalar\u0131n\u0131 yorumlamak suretiyle k\u0131z\u0131l s\u0131rtl\u0131 \u00f6r\u00fcmcek ku\u015funun atmaca avc\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde kullan\u0131m\u0131na onay verece\u011fini de\u011ferlendiriyoruz&#8221; dedi.<\/p>\n<p>&#8216;KU\u015eLAR YEM OLARAK KULLANILMIYOR YA DA \u00d6LD\u00dcR\u00dcLM\u00dcYOR, K\u00dcLT\u00dcR\u00dcN B\u0130R PAR\u00c7ASI&#8217;<\/p>\n<p>Do\u00e7. Dr. Pehlivano\u011flu, &#8220;Bu durumun tepki \u00e7ekmesinin nedeni atmacac\u0131l\u0131\u011f\u0131n Do\u011fu Karadeniz ve \u00f6zellikle Rize b\u00f6lgesinde ya\u015fayan halk\u0131n hayat\u0131n\u0131n i\u00e7erisindeki bir k\u00fclt\u00fcr olmas\u0131. Atmacalar\u0131n futbol kul\u00fcplerinin armalar\u0131nda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, hikayelere konu oldu\u011funu, atmacalar hakk\u0131nda g\u00fczellik yar\u0131\u015fmalar\u0131 d\u00fczenlendi\u011fini biliyoruz. B\u00f6lgenin k\u00fclt\u00fcr\u00fcne bu denli n\u00fcfuz etmi\u015f bu hayvanla ilgili olarak k\u0131z\u0131l s\u0131rtl\u0131 \u00f6r\u00fcmcek ku\u015flar\u0131n\u0131n da asl\u0131nda ayn\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcn bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu biliyoruz. Dan\u0131\u015ftay&#8217;\u0131n karar\u0131nda da g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz, k\u0131z\u0131l s\u0131rtl\u0131 \u00f6r\u00fcmcek ku\u015flar\u0131n\u0131n atmaca gelene\u011finde ne t\u00fcr bir rol oynad\u0131\u011f\u0131yla ilgili bir kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu anl\u0131yoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u0131z\u0131l s\u0131rtl\u0131 \u00f6r\u00fcmcek ku\u015flar\u0131 bir yem olarak kullan\u0131lm\u0131yor. Yani atmaca avc\u0131l\u0131\u011f\u0131nda k\u0131z\u0131l s\u0131rtl\u0131 \u00f6r\u00fcmcek ku\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi s\u00f6z konusu olmuyor&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>&#8216;BERN S\u00d6ZLE\u015eMES\u0130N\u0130N \u0130ST\u0130SNALARI UYGULANMALI, KAMU YARARI VAR&#8217;<\/p>\n<p>Ku\u015flar\u0131n do\u011faya geri b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Do\u00e7. Dr. M. Can Pehlivano\u011flu, \u015funlar\u0131 ekledi: <\/p>\n<p>&#8220;Hayvanseverlerin ve hayvan derneklerinin burada yanl\u0131\u015f anlad\u0131\u011f\u0131 husus; ki bu yarg\u0131 karar\u0131nda da g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor, k\u0131z\u0131l s\u0131rtl\u0131 \u00f6r\u00fcmcek ku\u015flar\u0131n\u0131n atmaca avc\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc konusu. Halbuki bu ku\u015flar burada \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fcyor. Bu ku\u015flar yakalan\u0131yor daha sonra bu ku\u015flar kullan\u0131larak atmaca yakalan\u0131yor. Daha sonra k\u0131z\u0131l s\u0131rtl\u0131 \u00f6r\u00fcmcek ku\u015flar\u0131 serbest b\u0131rak\u0131l\u0131yor. Zaten k\u0131z\u0131l s\u0131rtl\u0131 \u00f6r\u00fcmcek ku\u015funu yakalar ve atmaca yakalarken onu \u00f6ld\u00fcr\u00fcrseniz o ku\u015ftan istifade etmeniz m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Tam aksine sizin k\u0131z\u0131l s\u0131rtl\u0131 \u00f6r\u00fcmcek ku\u015funu canl\u0131 ve ya\u015f\u0131yor \u015fekilde kullanman\u0131z gerekiyor ki atmacay\u0131 yakalayas\u0131n\u0131z. Bu anlamda k\u0131z\u0131l s\u0131rtl\u0131 \u00f6r\u00fcmcek ku\u015funun burada Merkez Av Komisyonu&#8217;nun karar\u0131na konu edilememesi Bern S\u00f6zle\u015fmesi gere\u011fi ku\u015fun korunan bir ku\u015f t\u00fcr\u00fc olarak listelenmesinden kaynaklan\u0131yor. Esasen ku\u015fun bu avc\u0131l\u0131k faaliyeti \u00e7er\u00e7evesinde \u00f6ld\u00fcr\u00fclmedi\u011fi dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda T\u00fcrkiye&#8217;nin k\u0131z\u0131l s\u0131rtl\u0131 \u00f6r\u00fcmcek ku\u015funun Bern S\u00f6zle\u015fmesi&#8217;nin istisnas\u0131 kapsam\u0131na al\u0131nmas\u0131 ve bu \u00e7er\u00e7evede de bu ku\u015fun atmaca avc\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde yakalanmas\u0131na izin vermesi pekala m\u00fcmk\u00fcn. Zaten T\u00fcrkiye, 40 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131nd\u0131r s\u00fcredir bu ku\u015f t\u00fcr\u00fc bak\u0131m\u0131ndan bir istisna uygulamaktayd\u0131. Bu kapsamda yakalanan atmacalar da \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fcyor. Atmacalar da yakaland\u0131ktan sonra izin verilen ku\u015f t\u00fcrlerinin avlanmas\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lan hayvanlar oluyorlar. Onlar da av sezonu sona erdi\u011finde zaten do\u011faya serbest b\u0131rak\u0131l\u0131yor. K\u0131z\u0131l s\u0131rtl\u0131 \u00f6r\u00fcmcek ku\u015funun atmaca k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn bir par\u00e7as\u0131 olmas\u0131 bu ku\u015fun atmaca avc\u0131l\u0131\u011f\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 ayn\u0131 zamanda kamu yarar\u0131 kavram\u0131 kapsam\u0131n\u0131 al\u0131yor. T\u00fcrkiye&#8217;nin bu ku\u015f ile ilgili olarak kamu yarar\u0131 istisnas\u0131n\u0131 i\u015fletmesi ve Merkez Av Komisyonu&#8217;nun kararlar\u0131n\u0131n tekrar bu ku\u015fu konu ederek atmaca gelene\u011fini s\u00fcrd\u00fcrmesi hukuken m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.&#8221;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dan\u0131\u015ftay, k\u0131z\u0131l s\u0131rtl\u0131 \u00f6r\u00fcmcek ku\u015funun atmaca yakalamada kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 yasaklad\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":86661,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,4,13],"tags":[3285,7731,424,121,2675],"class_list":["post-86660","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-gundem","category-son-dakika","tag-atmaca","tag-istisna","tag-karar","tag-kultur","tag-kus"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/86660","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=86660"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/86660\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":86662,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/86660\/revisions\/86662"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/86661"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=86660"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=86660"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=86660"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}