{"id":94218,"date":"2026-05-13T03:21:11","date_gmt":"2026-05-13T03:21:11","guid":{"rendered":"https:\/\/bihavadis.com\/?p=94218"},"modified":"2026-05-13T03:21:11","modified_gmt":"2026-05-13T03:21:11","slug":"iklim-degisikligi-buzullari-ertiyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/2026\/05\/13\/iklim-degisikligi-buzullari-ertiyor\/","title":{"rendered":"\u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Buzullar\u0131 Ertiyor"},"content":{"rendered":"<p>Uluslararas\u0131 Antarktika Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Bilimsel Komitesi ve &#8220;Kutup Bilimlerinde 100 Kad\u0131n Projesi&#8221;nde g\u00f6rev alan \u00c7anakkale Onsekiz Mart \u00dcniversitesi (\u00c7OM\u00dc) Sa\u011fl\u0131k Bilimleri Fak\u00fcltesi Acil Yard\u0131m ve Afet Y\u00f6netimi B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. Ebru Caymaz, \u0130zlanda ve Svalbard&#8217;da y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc saha \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda buzullardaki geri \u00e7ekilmenin g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclebilir duruma geldi\u011fini g\u00f6zlemledi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fine dikkati \u00e7ekmek i\u00e7in buzullarda 13 y\u0131ld\u0131r \u00e7al\u0131\u015fma yapan Caymaz, AA muhabirine yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, bu y\u0131l 4&#8217;\u00fcnc\u00fc kez \u0130zlanda&#8217;y\u0131 ziyaret etti\u011fini, ard\u0131ndan Arktik Okyanusu&#8217;nda Norve\u00e7&#8217;e ba\u011fl\u0131 tak\u0131madalar Svalbard&#8217;a hareket etti\u011fini belirtti.<\/p>\n<p>S\u00f6z konusu b\u00f6lgelerde buzullar ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan Caymaz, &#8220;\u0130lk defa 2017 y\u0131l\u0131nda \u0130zlanda&#8217;ya gitmi\u015ftim. 2026 y\u0131l\u0131ndaki ziyaretim esnas\u0131nda buzullarda g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr inan\u0131lmaz bir geri \u00e7ekilme oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcm. 2010 y\u0131l\u0131nda buzulun \u00f6n\u00fcne yerle\u015ftirilen ve geri \u00e7ekilmeyi g\u00f6steren bir tabela vard\u0131. Bug\u00fcn o tabeladan epey y\u00fcr\u00fcyerek ancak buzul alan\u0131na ula\u015fabiliyoruz. Burada \u0130zlanda&#8217;n\u0131n en b\u00fcy\u00fck d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc buzulundan s\u00f6z ediyoruz. Erime e\u011filimi bu \u015fekilde devam ederse, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u00fczy\u0131lda \u0130zlanda&#8217;daki buzul varl\u0131\u011f\u0131 ciddi \u00f6l\u00e7\u00fcde azalabilir.&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>Svalbard&#8217;a be\u015finci kez gitti\u011fini dile getiren Caymaz, \u00f6zellikle k\u0131\u015f d\u00f6nemlerinde g\u00f6zlenen ya\u011f\u0131\u015f rejimi de\u011fi\u015fikliklerine dikkati \u00e7ekti.<\/p>\n<p>Do\u00e7. Dr. Caymaz, ziyaretlerinin \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fcn k\u0131\u015f, ikisinin de yaz mevsiminde yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n<p>&#8220;19 Ocak&#8217;ta Svalbard y\u00f6netiminin merkezi olan Longyearbyen&#8217;de inan\u0131lmaz bir sa\u011fanakla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131k. Normalde kar ya\u011f\u0131\u015f\u0131 olmas\u0131 laz\u0131m. Buzulun \u00e7ok daha stabil olmas\u0131 laz\u0131m. Bu durum buzullar\u0131n stabilitesini do\u011frudan etkiliyor. Kutuplarda iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin etkileri, d\u00fcnyan\u0131n di\u011fer b\u00f6lgelerine k\u0131yasla \u00e7ok daha fazla hissediliyor.&#8221;<\/p>\n<p>Ayn\u0131 zamanda dal\u0131\u015f \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 da yapan Caymaz, \u0130zlanda ve Norve\u00e7&#8217;in kuzeyinde deniz alt\u0131 g\u00f6zlemleri ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fini ifade ederek, karbon yutaklar\u0131 aras\u0131nda yer alan kelp ormanlar\u0131n\u0131n (\u00f6zellikle so\u011fuk ve besin a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin sularda yeti\u015fen dev kahverengi yosunlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu yo\u011fun su alt\u0131 bitki toplulu\u011fu) deniz ekosistemleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik \u00f6neme sahip oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n<p>Kelp ormanlar\u0131ndaki de\u011fi\u015fime de dikkati \u00e7eken Caymaz, &#8220;Kelp ormanlar\u0131nda deniz kestanesi pop\u00fclasyonunda ciddi bir art\u0131\u015f g\u00f6zleniyor. Bu durum, deniz suyu s\u0131cakl\u0131klar\u0131ndaki art\u0131\u015f ve ekosistem dengesindeki de\u011fi\u015fimlerle birlikte de\u011ferlendirilmeli.&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>Yeni nesil afetler uyar\u0131s\u0131<\/p>\n<p>Do\u00e7. Dr. Caymaz, iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin etkilerinin yaln\u0131zca buzullarla s\u0131n\u0131rl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, ya\u011f\u0131\u015f rejimlerinde ya\u015fanan de\u011fi\u015fimlerin, uzun s\u00fcreli seller ve kurakl\u0131k gibi yeni riskleri beraberinde getirdi\u011fini kaydetti.<\/p>\n<p>Bu t\u00fcr olaylar\u0131n &#8220;yeni nesil afetler&#8221; olarak tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren Caymaz, &#8220;Baz\u0131 b\u00f6lgelerde a\u015f\u0131r\u0131 ya\u011f\u0131\u015flar, baz\u0131 b\u00f6lgelerde ise \u015fiddetli kurakl\u0131klar ya\u015fan\u0131yor. Bu durum tar\u0131m\u0131, yerle\u015fimleri ve g\u00f6\u00e7 hareketlerini do\u011frudan etkiliyor.&#8221; de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Do\u00e7. Dr. Ebru Caymaz, \u0130zlanda ve Svalbard&#8217;da iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi nedeniyle buzullar\u0131n geri \u00e7ekildi\u011fini g\u00f6zlemledi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":94219,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[9299,9296,9295,9297,9298],"class_list":["post-94218","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi","tag-buzul","tag-buzullar","tag-caymaz","tag-gozle","tag-izlanda"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94218","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=94218"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94218\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":94220,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94218\/revisions\/94220"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/94219"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=94218"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=94218"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=94218"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}