T\u00fcrkiye Yazma Eserler Kurumu Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 (T\u00dcYEK), Osmanl\u0131 Devleti’nde sadrazaml\u0131k yapan Merzifonlu Kara Mustafa Pa\u015fa’n\u0131n koleksiyonunu dijitalle\u015ftirerek ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n kullan\u0131m\u0131na sundu.<\/p>\n
Kurumun k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131 koruma vizyonu do\u011frultusunda hayata ge\u00e7irdi\u011fi “Merzifonlu Kara Mustafa Pa\u015fa Koleksiyonu Katalo\u011fu ve Dijitalle\u015ftirme” projesiyle, 546 kitab\u0131n katalog bilgileri ve dijital g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri “www.yek.gov.tr” adresindeki veri taban\u0131nda eri\u015fime a\u00e7\u0131ld\u0131.<\/p>\n
T\u00dcYEK Ba\u015fkan\u0131 Dr. Co\u015fkun Y\u0131lmaz, AA muhabirine yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, ge\u00e7en y\u0131l katalog \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 i\u00e7in yeni bir standart belirlediklerini s\u00f6yleyerek, “T\u00fcrk ve \u0130slam Eserleri M\u00fczesi, \u0130stanbul Arkeoloji M\u00fczesi, Hac\u0131 Bekta\u015f Veli Dergah\u0131 ve Trabzon Yazmalar\u0131 gibi \u00f6nemli koleksiyonlar eri\u015fime a\u00e7\u0131ld\u0131. Kataloglamas\u0131 tamamlanarak ilk defa dijital eri\u015fime a\u00e7\u0131lan Merzifonlu Kara Mustafa Pa\u015fa Koleksiyonu da bu zincirin \u00f6nemli bir halkas\u0131.” dedi.<\/p>\n
Merzifonlu Kara Mustafa Pa\u015fa’n\u0131n \u00e7ok \u00fcnl\u00fc, \u00e7ok b\u00fcy\u00fck ve \u00e7ok de\u011ferli bir devlet adam\u0131 oldu\u011funu dile getiren Y\u0131lmaz, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“Kara Mustafa Pa\u015fa, Kanuni Sultan S\u00fcleyman’dan sonra 1683’te ikinci defa Viyana kap\u0131lar\u0131na dayanan isim. Hazin bir son ve idamla biten bir hayat hikayesi var. Ancak bu hayat hikayesinden geriye kalan en \u00f6nemli unsurlardan biri de yazma eser koleksiyonudur. Biz bu eserleri hem dijitalle\u015ftirdik hem de katalo\u011funu \u00e7\u0131kard\u0131k ve eri\u015fime a\u00e7t\u0131k. Bu son derece \u00f6nemli ve \u00e7ok k\u0131ymetli bir \u00e7al\u0131\u015fma.”<\/p>\n
“\u0130lme, kitaba, sanata, k\u00fclt\u00fcre yat\u0131r\u0131m yapan unutulmaz”<\/p>\n
Kuruma ait katalog veri taban\u0131n\u0131n 500 bine yak\u0131n yazma eseri bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktaran Y\u0131lmaz, “yek.gov.tr”nin d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck yazma eser portal\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyerek, “Y\u00fczlerce esere art\u0131k merakl\u0131lar, ilgililer ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ula\u015fm\u0131\u015f oluyor. \u0130lme, kitaba, sanata, k\u00fclt\u00fcre yat\u0131r\u0131m yapan unutulmaz. Bir g\u00fcn gelir, mutlaka \u00e7ok daha ehil isimler taraf\u0131ndan hat\u0131rlan\u0131r ve yad edilir. Merzifonlu Kara Mustafa Pa\u015fa Koleksiyonu da bize bu \u00f6nemli mesaj\u0131 veriyor.” de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n
Dr. Co\u015fkun Y\u0131lmaz, T\u00dcYEK’in alan\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck ve en zengin \u0130slami yazma eser koleksiyonlar\u0131na sahip kurumu oldu\u011funu vurgulayarak, “\u00d6ncelikle b\u00f6ylesine b\u00fcy\u00fck bir stratejik k\u00fclt\u00fcrel ihya hamlesiyle Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 kurarak, her a\u015famada yak\u0131n ilgisini ve deste\u011fini s\u00fcrd\u00fcren Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z Recep Tayyip Erdo\u011fan’a m\u00fcte\u015fekkirim. Bakan\u0131m\u0131z Mehmet Nuri Ersoy’a da kurumumuza g\u00f6stermi\u015f oldu\u011fu destekten dolay\u0131 te\u015fekk\u00fcr ediyorum.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Kurumun 2010’da kuruldu\u011funa i\u015faret eden Y\u0131lmaz, bug\u00fcne kadar yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n stratejik de\u011ferine dikkati \u00e7ekerek, “T\u00fcrkiye Yazma Eserler Kurumu, te\u015fkilat\u0131yla, uzmanlar\u0131yla ve hizmet sahalar\u0131yla ger\u00e7ekten k\u00fclt\u00fcrel ihya konusunda at\u0131lm\u0131\u015f \u00e7ok \u00f6nemli ve \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir ad\u0131md\u0131r.” dedi.<\/p>\n
Y\u0131lmaz, kurumun temel g\u00f6revinin eserleri muhafaza ederek toplumun istifadesine sunmak oldu\u011funu belirterek, bu hedefe ula\u015fmada en \u00f6nemli ara\u00e7lardan birinin dijitalle\u015ftirme ve kataloglama \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 oldu\u011funu, ayn\u0131 zamanda ge\u00e7mi\u015fin birikim ve tecr\u00fcbesinden yararlanarak bu s\u00fcre\u00e7leri h\u0131zland\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 kaydetti.<\/p>\n
“Kara Mustafa Pa\u015fa, devleti 8 y\u0131l boyunca fiilen y\u00f6netti”<\/p>\n
Tarih\u00e7i ve yazar Prof. Dr. Abd\u00fclkadir \u00d6zcan da Mustafa Pa\u015fa’n\u0131n Merzifon k\u00f6kenli bir T\u00fcrk ailenin evlad\u0131 oldu\u011funu ve babas\u0131 Oru\u00e7 Bey’in 4. Murat’\u0131n Ba\u011fdat seferinde \u015fehit d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirterek, “Hen\u00fcz 4 ya\u015f\u0131ndayken yetim kald\u0131 ve K\u00f6pr\u00fcl\u00fc Mehmet Pa\u015fa’n\u0131n himayesinde yeti\u015fti, iyi bir e\u011fitim ald\u0131. K\u00f6pr\u00fcl\u00fc Mehmet Pa\u015fa onu kendi o\u011fullar\u0131 Faz\u0131l Ahmet Pa\u015fa ve Faz\u0131l Mustafa Pa\u015fa ile birlikte yeti\u015ftirdi. Hem devlet tecr\u00fcbesi edindi hem de ba\u015fta dini alanlar olmak \u00fczere iyi bir e\u011fitim ald\u0131.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
\u00d6zcan, Kara Mustafa Pa\u015fa’n\u0131n devlet adaml\u0131\u011f\u0131, k\u00fclt\u00fcrel ki\u015fili\u011fi ve sadaret kaymakaml\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemindeki etkin rol\u00fcne i\u015faret ederek, \u015funlar\u0131 anlatt\u0131:<\/p>\n
“Faz\u0131l Ahmet Pa\u015fa’n\u0131n veziri azaml\u0131\u011f\u0131 zaman\u0131nda adeta devleti o y\u00f6netti. 8 y\u0131l kadar sadaret kaymakaml\u0131\u011f\u0131, yani sadrazam vekilli\u011fi yapt\u0131. Faz\u0131l Ahmet Pa\u015fa seferlerdeyken devleti i\u00e7 i\u015flerinde ba\u015far\u0131yla y\u00f6netti. 1676’da sadrazaml\u0131\u011fa getirildi. \u0130lk seferini 1678 y\u0131l\u0131nda yapt\u0131. Osmanl\u0131lar\u0131n Ruslarla ilk s\u0131cak temasta bulundu\u011fu sefer budur. Viyana seferine ise Orta Avrupa meselesini halletmek niyetiyle \u00e7\u0131kt\u0131 ama \u015fartlar uygun de\u011fildi. Biraz acelesi vard\u0131, maalesef me\u015fverete fazla \u00f6nem vermedi.”<\/p>\n
Merzifonlu’nun sadece bir asker ve devlet adam\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bir k\u00fclt\u00fcr insan\u0131 oldu\u011funu vurgulayan \u00d6zcan, “Kendisi \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bir \u015fahsiyet. Y\u00fczlerce eser b\u0131rakm\u0131\u015f, k\u00fclliyeler yapt\u0131rm\u0131\u015f. \u0130stanbul \u00c7ar\u015f\u0131kap\u0131’daki k\u00fclliyesini o\u011flu Gen\u00e7 Mehmet Pa\u015fa tamamlatt\u0131. Yaz\u0131l\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fcn kaynaklar\u0131 yazmalard\u0131r. Onu \u00f6zellikle bu y\u00f6n\u00fcyle de anmam\u0131z gerekir.” dedi.<\/p>\n
Dijitalle\u015fmenin \u00f6nemine de de\u011finen Prof. Dr. \u00d6zcan, “Bug\u00fcne \u0131\u015f\u0131k tutan y\u00f6n\u00fc, bu eserlerin dijital platforma aktar\u0131lmas\u0131 ve bir t\u0131kla masan\u0131za gelmesidir. Art\u0131k k\u00fct\u00fcphanelere bile gitmeden bu platformda yazmalara ula\u015fabiliyoruz. Bu \u00e7ok \u00f6nemli bir hizmet. Devletimizin bu hususta yapm\u0131\u015f olduklar\u0131n\u0131 \u015f\u00fckranla yad etmek isterim.” g\u00f6r\u00fc\u015flerini payla\u015ft\u0131.<\/p>\n
“Koleksiyon, 488 cilt i\u00e7erisinde 546 eserden olu\u015fuyor”<\/p>\n
T\u00dcYEK Katalog Koordinat\u00f6r\u00fc ve Yazma Eser Uzman\u0131 Ali Aslan ise koleksiyonun kataloglama ve dijitalle\u015ftirme faaliyetlerini T\u00dcYEK Ba\u015fkan\u0131 Co\u015fkun Y\u0131lmaz’\u0131n direktifleriyle h\u0131zland\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek, \u015fu bilgileri verdi:<\/p>\n
“Merzifonlu Kara Mustafa Pa\u015fa K\u00fclliyesi \u00c7ar\u015f\u0131kap\u0131’da yer al\u0131yor. Bu k\u00fclliyenin bir par\u00e7as\u0131 da k\u00fct\u00fcphanenin kendisidir. Vakfiyesinde kitaplar\u0131n da kaydedildi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Koleksiyon \u00f6nce Nuruosmaniye K\u00fct\u00fcphanesine, daha sonra Beyaz\u0131t K\u00fct\u00fcphanesine intikal ediyor. \u015eu anda Beyaz\u0131t Umumi Koleksiyonu’nun i\u00e7erisinde yer al\u0131yor. Koleksiyon, 488 cilt i\u00e7erisinde 546 eserden olu\u015fuyor. Bir cildin i\u00e7erisinde birka\u00e7 eserin bulunmas\u0131 say\u0131n\u0131n artmas\u0131na vesile oluyor. Eserlerde Arap\u00e7a a\u011f\u0131rl\u0131kta olup \u00fc\u00e7 tane de matbu eser mevcuttur.”<\/p>\n
Koleksiyonun niteli\u011fi hakk\u0131nda ise Aslan, “Konu itibar\u0131yla bir medrese koleksiyonu ama daha ziyade ‘\u00fcst medrese’ diyebiliriz. \u00c7\u00fcnk\u00fc eserler aras\u0131nda Hanefi f\u0131kh\u0131n\u0131n \u00f6nemli metinleri yer al\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla bu koleksiyonun, kad\u0131 veya m\u00fcderris olmaya namzet \u00f6\u011frencilerin kulland\u0131\u011f\u0131 bir ba\u015fvuru kayna\u011f\u0131yd\u0131. Hanefi f\u0131kh\u0131 veya tarihi \u00e7al\u0131\u015f\u0131lacaksa, burada \u00f6nemli eserlerin eski tarihli n\u00fcshalar\u0131na ve m\u00fcellif hatt\u0131 n\u00fcshalar\u0131na ula\u015f\u0131labilir. Bu anlamda \u00e7ok k\u0131ymetli bir koleksiyon.” de\u011ferlendirmesini yapt\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00fcrkiye Yazma Eserler Kurumu Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 (T\u00dcYEK), Osmanl\u0131 Devleti’nde sadrazaml\u0131k yapan Merzifonlu Kara Mustafa Pa\u015fa’n\u0131n koleksiyonunu dijitalle\u015ftirerek ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n kullan\u0131m\u0131na sundu.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":94335,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,4,13],"tags":[1247,1046,2492,9271,1191],"class_list":["post-94334","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-gundem","category-son-dakika","tag-devlet","tag-dijital","tag-eserler","tag-koleksiyonu","tag-onemli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94334","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=94334"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94334\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":94336,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94334\/revisions\/94336"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/94335"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=94334"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=94334"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=94334"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}