{"id":94578,"date":"2026-05-13T12:24:14","date_gmt":"2026-05-13T12:24:14","guid":{"rendered":"https:\/\/bihavadis.com\/?p=94578"},"modified":"2026-05-13T12:24:14","modified_gmt":"2026-05-13T12:24:14","slug":"yeni-hortumlu-bocek-turleri-kesfedildi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/2026\/05\/13\/yeni-hortumlu-bocek-turleri-kesfedildi\/","title":{"rendered":"Yeni Hortumlu B\u00f6cek T\u00fcrleri Ke\u015ffedildi"},"content":{"rendered":"<p>??????? Erzurum Atat\u00fcrk \u00dcniversitesi Biyo\u00e7e\u015fitlilik Bilim M\u00fczesi&#8217;nden bilim insan\u0131 \u00e7ift, Erzurum ve Hakkari&#8217;de ke\u015ffettikleri iki hortumlu b\u00f6cek t\u00fcr\u00fcn\u00fc d\u00fcnya literat\u00fcr\u00fcne kazand\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>\u00dcniversitenin Ziraat Fak\u00fcltesi Entomoloji Ana Bilim Dal\u0131 \u00d6\u011fretim \u00dcyesi ve Biyo\u00e7e\u015fitlilik Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi Biyo\u00e7e\u015fitlilik Bilim M\u00fczesi Kurucu Direkt\u00f6r\u00fc de olan Prof. Dr. Levent G\u00fcltekin, 25 y\u0131ld\u0131r hortumlu b\u00f6cekler familyas\u0131 \u00fczerine bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar y\u00fcr\u00fct\u00fcyor.<\/p>\n<p>Do\u011fada yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar sonucu tespit etti\u011fi yeni t\u00fcrleri bilim d\u00fcnyas\u0131na kazand\u0131ran G\u00fcltekin, son olarak 2 y\u0131l \u00f6nce meslekta\u015f\u0131 ve e\u015fi Do\u00e7. Dr. Neslihan G\u00fcltekin ile Erzurum&#8217;un Pasinler il\u00e7esindeki \u00c7i\u00e7ekli k\u00f6y\u00fc ve Hakkari&#8217;nin Zap Vadisi&#8217;nde iki yeni b\u00f6cek t\u00fcr\u00fc ke\u015ffetti.<\/p>\n<p>G\u00fcltekin \u00e7ifti, b\u00f6cekler \u00fczerinde 2 y\u0131l\u0131 a\u015fan \u00e7al\u0131\u015fma sonucunda \u00c7i\u00e7ekli k\u00f6y\u00fcnde artemisia bitkisinin (pelin otu) \u00fczerinde beslenen b\u00f6ce\u011fe &#8220;Pholicodes artemisiae&#8221;, di\u011ferine ise &#8220;Pholicodes hakkaricus&#8221; olarak bulduklar\u0131 ilin ad\u0131n\u0131 vererek, onlar\u0131 bilim d\u00fcnyas\u0131na kazand\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>&#8220;\u0130ki t\u00fcr de arka kanatlar\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f b\u00f6cek grubuna dahil&#8221;<\/p>\n<p>Prof. Dr. Levent G\u00fcltekin, AA muhabirine, T\u00fcrkiye&#8217;de b\u00f6cek biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fi \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan taksonomistler olarak 25 y\u0131ld\u0131r Anadolu&#8217;nun her k\u00f6\u015fesinde ya\u015fayan t\u00fcrleri ke\u015ffetmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Sadece ke\u015ffin yeterli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, t\u00fcr\u00fcn ne oldu\u011funun da ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini ifade eden G\u00fcltekin, &#8220;Pholicodes cinsinden iki t\u00fcr\u00fc d\u00fcnya literat\u00fcr\u00fc i\u00e7in Do\u011fu Anadolu B\u00f6lgesi&#8217;nden isimlendirdik. Bunlardan birisini artemisia bitkisi \u00fczerinde buldu\u011fumuz i\u00e7in artemisia bitkisi ile beslenen anlam\u0131nda &#8216;Pholicodes artemisiae&#8217;, di\u011fer t\u00fcr\u00fc ise Hakkari&#8217;de Zap Vadisi&#8217;nde tespit etti\u011fimiz i\u00e7in &#8216;hakkaricus&#8217; ad\u0131n\u0131 verdik. Daha sonra mikroskop ara\u015ft\u0131rmas\u0131, taksonomik ara\u015ft\u0131rma, isimlendirme ve yay\u0131n s\u00fcreci oldu. Bu iki t\u00fcr de arka kanatlar\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f b\u00f6cek grubuna dahil.&#8221; dedi.<\/p>\n<p>G\u00fcltekin, kanats\u0131z b\u00f6ceklerde endemizm oran\u0131n\u0131n \u00e7ok y\u00fcksek oldu\u011funu belirterek, t\u00fcr\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 lokasyonda uygun y\u00f6ntemlerle yap\u0131lacak ara\u015ft\u0131rmalar sayesinde T\u00fcrkiye&#8217;nin biyo\u00e7e\u015fitlilik a\u00e7\u0131s\u0131ndan sahip oldu\u011fu y\u00fcksek endemizm oran\u0131n\u0131n daha net ortaya konulabilece\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n<p>&#8220;B\u00f6cek t\u00fcrlerinin ve pop\u00fclasyonlar\u0131n\u0131n azalmas\u0131 insan kaynakl\u0131&#8221;<\/p>\n<p>Meslekta\u015flar\u0131yla yapt\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmelere g\u00f6re \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 grubun y\u00fczde 60&#8217;\u0131n\u0131n hala d\u00fcnya literat\u00fcr\u00fcne tan\u0131t\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren G\u00fcltekin, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n<p>&#8220;Avrupa&#8217;da &#8216;b\u00f6cek t\u00fcrlerinin azalmas\u0131&#8217; konulu proje \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yap\u0131ld\u0131. Yani neden b\u00f6cek t\u00fcrleri ve pop\u00fclasyonlar\u0131 azal\u0131yor \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00f6cek pop\u00fclasyonlar\u0131 ve t\u00fcrler azald\u0131\u011f\u0131nda art\u0131k ekosistemlerin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011finde sorun olu\u015fuyor. Bu, daha \u00e7ok insan kaynakl\u0131 bir sorun. Bir\u00e7ok g\u00fcncel makaleyi okudu\u011funuzda d\u00fcnya asl\u0131nda canl\u0131lar alemi boyutunda 6. toplu yok olu\u015fa do\u011fru gidiyor \u00e7\u00fcnk\u00fc biz insano\u011flu d\u00fcnyadaki do\u011fal kaynaklar\u0131 kendi odak noktam\u0131zda, ihtiya\u00e7lar\u0131m\u0131z baz\u0131nda a\u015f\u0131r\u0131 kullanmaktay\u0131z. Bu durum ekosistemlerin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcne ve t\u00fcrlerin yok olmas\u0131na neden oluyor.&#8221;<\/p>\n<p>Prof. Dr. G\u00fcltekin, Anadolu&#8217;nun biyoco\u011frafik olarak biyo\u00e7e\u015fitlilik i\u00e7in m\u00fcstesna bir yer oldu\u011funa i\u015faret etti.<\/p>\n<p>Do\u00e7. Dr. Neslihan G\u00fcltekin de ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 uluslararas\u0131 proje programlar\u0131 dahilinde T\u00fcrkiye&#8217;de belirlenen lokasyonlarda s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcklerinden bahsederek, &#8220;Artemisia bitkisinin k\u00f6k\u00fcnde b\u00f6cek buldum, literat\u00fcrde ismi yoktu, sonra yeni t\u00fcr oldu\u011funa karar verdik ve daha sonra tan\u0131mlad\u0131k. Bunlar geni\u015f burunlu hortumlu b\u00f6cek olarak biliniyor. Hakkari&#8217;de de ayn\u0131 \u015fekilde bir bulguya rastlay\u0131nca ayn\u0131 cinse ait 2 t\u00fcr\u00fc d\u00fcnya literat\u00fcr\u00fc i\u00e7in tan\u0131mlam\u0131\u015f olduk.&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>Neslihan G\u00fcltekin, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n Web of Science&#8217;a g\u00f6re Q2 kategorisinde yer alan uluslararas\u0131 tan\u0131nm\u0131\u015f PeerJ dergisinde yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Erzurum Atat\u00fcrk \u00dcniversitesi&#8217;nden bilim insanlar\u0131, iki yeni hortumlu b\u00f6cek t\u00fcr\u00fcn\u00fc tan\u0131mlad\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":94579,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,4,13],"tags":[1480,437,5647,295,3032],"class_list":["post-94578","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-gundem","category-son-dakika","tag-bocek","tag-dunya","tag-gultekin","tag-tur","tag-turu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94578","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=94578"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94578\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":94580,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94578\/revisions\/94580"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/94579"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=94578"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=94578"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bihavadis.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=94578"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}