Isparta'da 300 yıllık 'ünleme' geleneği: Teflerin sesiyle düğün daveti

Teknolojinin gelişmesiyle davetlerin telefon ve mesajlarla yapıldığı günümüzde, Isparta'nın Keçiborlu ilçesine bağlı İncesu köyünde geçmişten bugüne taşınan farklı bir gelenek yaşatılıyor.

Köyde yaklaşık 300 yıldır sürdürüldüğü belirtilen "ünleme" geleneği kapsamında kadınlar, ellerine aldıkları teflerle cadde ve sokaklarda dolaşarak düğün, eğlence ve çeşitli etkinlikleri köy halkına duyuruyor.

"Tefçi teyzeler" olarak anılan kadınlar, tef çalıp geleneksel ezgiler söylerken bir yandan da evlerin önünden geçerek vatandaşları etkinliklere katılmaya çağırıyor.

Geleneksel davet yöntemi, etkinliklerin duyurulmasını sağlamanın yanı sıra köyün kültürel hafızasının canlı tutulmasına ve kuşaktan kuşağa aktarılmasına da katkı sunuyor.

DAVETİYENİN YERİNİ TEFLERİN SESİ ALIYOR

İncesu köyünde düğün veya başka bir etkinlik düzenleneceği zaman kadınlar bir araya gelerek teflerini yanlarına alıyor.

Üzerine deri gerilmiş, çevresinde küçük metal ziller bulunan teflerle sokaklarda dolaşan kadınlar, geleneksel ezgiler eşliğinde köy sakinlerini etkinliğe davet ediyor.

Teflerin sesiyle sokakları hareketlendiren kadınlar, "Buyurun gelin" diyerek vatandaşları düğün ve eğlencelere çağırıyor.

Günümüzde birçok yerde unutulmaya yüz tutan bu tür sözlü ve müzikli davet biçiminin İncesu'da halen uygulanması, köydeki geleneksel yaşam kültürünün önemli örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.

“TEFİ ÇOCUKLUĞUMUZDAN BERİ ÇALARIZ”

Geleneği çocukluk yıllarından bu yana sürdüren 75 yaşındaki Aslı Acar, tef çalma kültürünün köy yaşamının ayrılmaz parçalarından biri olduğunu söyledi.

Köyde insanların özel günlerde bir araya geldiğini ve birlikte vakit geçirdiğini anlatan Acar, tef çalma geleneğinin de bu birlikteliğin önemli bir parçası olduğunu belirtti.

Acar, köyde misafirperverliğe büyük önem verildiğini ifade ederek, insanların bir araya geldiği zaman kimi zaman dini içerikli etkinlikler gerçekleştirdiğini, kimi zaman da oyunlar oynayıp eğlendiğini dile getirdi.

Çocukluğundan beri tef çaldığını belirten Acar, bu geleneğin kendileri için yalnızca bir davet yöntemi olmadığını, aynı zamanda geçmişten kalan bir yaşam biçimi olduğunu vurguladı.

“ATALARIMIZIN GELENEĞİNİ YAŞATMAK İSTİYORUZ”

Tef çalan kadınlardan Asiye Demiröz de "ünleme" geleneğinin köyün kuruluşundan bu yana devam ettiğini söyledi.

Geleneğin kendi ailesinde de sürdürüldüğünü belirten Demiröz, annesinin de yıllar boyunca tef çalarak köy halkını etkinliklere davet eden kadınlar arasında yer aldığını anlattı.

Demiröz, kendilerinin de büyüklerinden öğrendikleri bu kültürü gelecek kuşaklara aktarmak istediklerini ifade ederek, düğün ve eğlencelerde köy halkını geleneksel yöntemle davet ettiklerini söyledi.

Kadınların bir araya geldiğinde yalnızca tef çalıp ezgiler söylemediğini, aynı zamanda sohbet ederek birlikte vakit geçirdiğini anlatan Demiröz, geleneğin halen yaşatılmasından duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

“GELENEĞİMİZ KAYBOLMADIĞI İÇİN GURURLUYUZ”

Demiröz, yaklaşık üç asırdır sürdürülen "ünleme" geleneğinin yok olmadan günümüze ulaşmasının kendileri için büyük anlam taşıdığını belirtti.

Geleneğin devam etmesinden mutlu olduklarını ifade eden Demiröz, kendilerinden sonraki nesillerin de bu kültürü sahiplenmesini istediklerini söyledi.

Teflerin eşlik ettiği davetlerin, köyün geçmişiyle bugünü arasında kültürel bir bağ oluşturduğunu belirten Demiröz, bu mirasın gelecek yıllarda da yaşatılması gerektiğini vurguladı.

TEF SESİ KÜSKÜNLÜKLERİ DE SONA ERDİRİYOR

İncesu Köyü Muhtarı Şevket Akdağ ise "ünleme" geleneğinin yalnızca düğün ve etkinliklerin duyurulması amacıyla yapılmadığını söyledi.

Köyde birlik ve beraberliğe büyük önem verdiklerini belirten Akdağ, gelenek sayesinde vatandaşlar arasındaki küskünlüklerin de sona erdirildiğini anlattı.

Köyde birbirine küsmüş kişilerin evlerine gelenek kapsamında gidildiğini ve davet yapıldığını ifade eden Akdağ, bu ziyaretlerin zaman zaman barışmaya vesile olduğunu kaydetti.

Böylece düğün veya etkinlik daveti için başlayan geleneksel ziyaretlerin, toplumsal dayanışmayı güçlendiren bir buluşmaya dönüştüğünü belirtti.