Kırgızistan Cumhurbaşkanı Caparov, TDT Devlet Başkanları Konseyi 13. Zirvesi'nde konuştu

Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Devlet Başkanları Konseyi 13. Zirvesi, Türkiye'nin ev sahipliğinde Ankara'da düzenlendi.

'Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik' temasıyla gerçekleştirilen zirvede Türkiye, teşkilatın dönem başkanlığını Azerbaycan'dan devraldı.

Zirveye Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Türkmenistan Devlet Başkanı Serdar Berdimuhamedov, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile Azerbaycan’ı temsilen Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov ve TDT Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev katıldı.

Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Beştepe Millet Sergi Salonu'nda "Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik" temasıyla düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Devlet Başkanları Konseyi 13. Zirvesi'nde konuştu.

"VİZYONUMUZU BİRBİRİNE BAĞLAYAN ORTAK BİR ANLAYIŞTIR"

Zirve'nin temasına işaret eden Caparov, "Bu yalnızca Zirve'nin bir teması değil, tarihimizin derin kökleriyle geleceğe yönelik vizyonumuzu birbirine bağlayan ortak bir anlayıştır." dedi.

Caparov, dilin manevi dünyanın özü, fikir birliğinin ise ortak hedeflerin temeli olduğunu belirterek, bu hedefleri hayata geçirmenin yolunun işbirliğinden geçtiğini söyledi.

HALKLAR ARASI MANEVİ YAKINLIK

Türk dünyasının büyük yazarı Cengiz Aytmatov'un, eserlerinde halklar arasındaki manevi yakınlığı ve evrensel insani değerleri daima yücelttiğini dile getiren Caparov, "Bugün bizim görevimiz, yüzyıllardır devam eden bağlarımızı güçlü bir ortaklığa dönüştürmektir." diye konuştu.

JEOPOLİTİK VE EKONOMİK DEĞİŞİM

Caparov, yaşanan jeopolitik ve ekonomik değişimlerin TDT ülkelerinin ortak hareket etmesini gerekli kıldığını vurgulayarak, "Bu koşullarda Türk Devletleri Teşkilatının önemi giderek artmaktadır. Ülkelerimizin coğrafi konumları, ekonomik imkanları ve doğal kaynakları, işbirliğinin genişletilmesi için uygun koşullar oluşturmaktadır. Kırgız Cumhuriyeti somut sonuçlara dayalı bir iş birliğinden yanadır." ifadelerini kullandı.

Kırgızistan'ın TDT üyesi ülkelerle ticaret hacminin 2025'te 3,3 milyar dolara ulaştığını hatırlatan Caparov, bir önceki yıla kıyasla yüzde 36 artış görüldüğüne dikkati çekti.

Caparov, karşılıklı ticaretin daha da artırılması potansiyelinden bahsederek, ortak yatırım projelerinin hayata geçirilmesi ve üretim zincirlerinin oluşturulmasını desteklediklerini bildirdi.

ÖZEL FİNANSAL YATIRIM BÖLGESİ

Kırgızistan'da kurulan Özel Finansal Yatırım Bölgesi "Tamçı"nın önemini vurgulayan Caparov, "Kardeş ülkelerimizin iş dünyası temsilcilerini Tamçı bölgesinin potansiyelinden yararlanmaya davet ediyorum." dedi.

ULAŞTIRMA VE LOJİSTİK

Caparov, ulaştırma ve lojistik alanındaki işbirliğinin genişletilmesi gerektiğini söyleyerek, "Bu amaçla sınır işlemlerinin kolaylaştırılması ve yük taşımacılığının hızlandırılması için 2026 yılında Bişkek'te imzalanan Elektronik Uluslararası Mal Taşıma İrsaliyesi'nin uygulanmasına ilişkin mutabakat zaptı hayata geçirilmelidir." diye konuştu.

"Türk devletlerinin transit potansiyelinin artırılması bakımından Çin-Kırgızistan-Özbekistan demir yolunun Hazar Denizi üzerinden Orta Koridor'a bağlanması büyük bir önem taşımaktadır." diyen Caparov, Kırgız hava yolu şirketlerinin Avrupa Birliği Hava Güvenliği listesinden çıkarılmasının ülkeler arasında yeni fırsatlar oluşturacağını söyledi.

ENERJİ SEKTÖRÜ

Caparov, Kırgızistan'ın önemli hidroelektrik enerji potansiyeline ve yenilenebilir enerji kaynaklarının geliştirilmesi için geniş imkanlara sahip olduğunun altını çizerek, ülkenin hidroelektrik enerji potansiyelinin yalnızca yüzde 15'inin kullanıldığına işaret etti.

Bu alandaki başarılı işbirliğinin örneklerinden biri olarak Türk şirketi İhlas Holding'in katılımıyla hayata geçirilmekte olan Kazarman HES Kaskadı projesine dikkati çeken Caparov, enerji alanındaki karşılıklı yarara dayalı işbirliğini geliştirmek için yatırımcılara çağrıda bulundu.

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ

Caparov, iklim değişikliği ve buzulların erimesinin teşkil ettiği risklerden bahsederek, dağ ekosistemlerinin korunmasına yönelik ortak projelerin hayata geçirilmesinin hızlandırılması gerektiğini dile getirdi.

Kırgızistan'ın kuzeydoğusunda bulunan Issık Göl'ün korunması amacıyla Birleşmiş Milletler (BM) çatısı altında bir "trust fonu" oluşturma girişimine değinen Caparov, bu girişimi desteklemek ve hayata geçirilmesine katkıda bulunmak için tüm ilgili ortakları işbirliğine çağırdı.

Caparov, Türk Yeşil Vizyonu girişiminin somut projelerle desteklenmesinin önemini vurgulayarak, Kırgızistan'ın 2027'de TDT Çevre Bakanları Toplantısı'na ev sahipliği yapmaya hazır olduğunu bildirdi ve liderleri Kırgızistan'da düzenlenecek İkinci Küresel Dağ Zirvesi "Bişkek+25"e davet etti.

KAMU HİZMETLERİ

Dijital dönüşüm, eğitim ve yeni teknolojiler alanındaki çalışmaları kararlılıkla sürdürdüklerini belirten Caparov, dijital kodeksin kabul edilmesi ve kamu hizmetlerinin dijitalleştirilmesini önemli reformlar arasında gösterdi.

Caparov, TDT çerçevesinde tecrübe paylaşımına yönelik işbirliğinin genişletilmesini önererek, özellikle Kırgızistan Yüksek Teknolojiler Parkı'nın imkanlarından yararlanarak ortak girişim projelerinin desteklenmesi ve Türk dillerinde yapay zeka teknolojilerinin geliştirilmesinin önem arz ettiğini söyledi.

Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi ve Türkiye Maarif Vakfı ile yapılan başarılı işbirliklerine dikkati çeken Caparov, diğer kardeş ülkelerle de ortak eğitim kurumlarının kurulmasını önerdi.

"TURİZMİN GELİŞTİRİLMESİ İÇİN GENİŞ İMKANLAR SUNMAKTADIR"

Caparov, "Ülkelerimizin zengin kültürel mirası, tarihi eserleri ve eşsiz doğal güzellikleri turizmin geliştirilmesi için geniş imkanlar sunmaktadır." diyerek, Kırgızistan'da yıl boyunca faaliyet gösterecek ve 2 milyona kadar turist ağırlayabilecek "Ala-Too" turizm projesinden bahsetti.

İş insanlarını bu bölgede otel, restoran ve diğer tesislerin inşasına yönelik yatırım işbirliğine davet eden Caparov, "'Türk Devletlerini Ziyaret Edin' adlı turizm markasının oluşturulmasını ve ortak turizm rotalarının geliştirilmesini öneriyoruz. Bu sayede turistler bir ülkeye geldikten sonra diğer kardeş ülkeleri de ziyaret edebilecek ve tüm ülkeler için karşılıklı fayda sağlayan fırsatlar yaratılacaktır." dedi.

Caparov, TDT'nin gücünün yalnızca tarihi ve kültürel yakınlıkta değil, aynı zamanda ortak geleceği birlikte inşa etme yönündeki siyasi iradede yattığını belirterek, toplantıda alınacak kararların etkili şekilde uygulanmasının, teşkilatın kurumsal kapasitesinin güçlendirilmesine ve işbirliğinin yeni bir seviyeye taşınmasına katkı sağlayacağını vurguladı.

"İŞ BİRLİĞİMİZİN DAHA DA GENİŞLETİLMESİNE KATKI SAĞLAYACAĞINA İNANIYORUM"

Görevini Mirvokhid Azimov'a devredecek TDT Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev'e katkılarından dolayı teşekkür eden Caparov, Azimov'a üstleneceği görevde başarılar diledi.

Caparov, Türkiye'yi TDT dönem başkanlığını üstlenmesi dolayısıyla tebrik ederek, "Türkiye'nin dönem başkanlığının, ortak çalışmamıza yeni bir ivme kazandıracağına ve karşılıklı verimli iş birliğimizin daha da genişletilmesine katkı sağlayacağına inanıyorum." diye konuştu.

Kırgızistan'ın TDT'nin faaliyetlerini geliştirmeyi amaçlayan girişimleri desteklemeye hazır olduğunu yineleyen Caparov, "Bu çerçevede 2027 yılında Türk Devletleri Teşkilatı Gayriresmi Zirvesi'nin 5-6 Ağustos günlerinde Kırgızistan'da düzenlenmesini öneriyorum. Söz konusu toplantı işbirliğimizi derinleştirmek ve ortak projelerimizi ele almak için yeni fırsatlar yaratacaktır." ifadelerini kullandı.

Kaynak: {Haber Merkezi}